Liên minh châu Âu xác nhận ngày ký FTA với Mercosur

FTA giữa EU và Mercosur chính thức được thông qua sau gần 3 thập kỷ đàm phán - Ảnh minh họa

Theo quyết định được đa số 27 quốc gia EU thông qua tại Brussels, dù còn vấp phải sự phản đối của một số nước như Pháp và Hungary, EU đã đồng ý cho phép Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cùng Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa ký FTA với các đối tác Mercosur.

Trước đó, EU cũng đã thông qua các cơ chế bảo vệ bổ sung nhằm tăng cường bảo hộ cho ngành nông-thực phẩm châu Âu.

Ngoại trưởng Uruguay Mario Lubetkin khẳng định cam kết là một trong những nước đầu tiên phê chuẩn và kích hoạt cơ chế tạm thời thực thi hiệp định và cho biết Tổng thống Yamandú Orsi dự kiến sẽ dự lễ ký tại Paraguay, quốc gia hiện là chủ tịch luân phiên Mercosur.

Tại Buenos Aires, Chính phủ Argentina hoan nghênh quyết định của EU. Ngoại trưởng Pablo Quirno khẳng định gần 3 thập kỷ đàm phán, việc ký kết hiệp định vào ngày 17/1 tới sẽ đánh dấu một cột mốc lịch sử.

Hiệp định giữa EU và Mercosur sẽ thiết lập một khu vực tự do thương mại có quy mô đủ lớn để cạnh tranh với Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA).

Bên cạnh thương mại, giới quan sát nhận định đây là bước đi địa chính trị quan trọng giúp EU củng cố vị thế tại khu vực giàu tài nguyên đang chịu sự cạnh tranh gay gắt từ Mỹ và Trung Quốc.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Brazil, ông Luiz Inacio Lula da Silva, gọi đây là ngày lịch sử của chủ nghĩa đa phương và là thắng lợi của đối thoại, đàm phán.

Nhà lãnh đạo 80 tuổi này đã nỗ lực hoàn tất thỏa thuận vốn được khởi xướng từ trước nhiệm kỳ đầu tiên của ông vào năm 2003. Dù từng hy vọng ký kết vào tháng 12/2025, quá trình này đã gặp trở ngại do lo ngại về môi trường và sự phản đối từ các quốc gia nông nghiệp lớn như Pháp và Italy. Tuy nhiên, sức ép từ chính sách thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Brazil trong nửa cuối năm 2025 đã thúc đẩy ông Lula quyết tâm thực hiện thỏa thuận.

Các biện pháp tự vệ dành cho nông dân châu Âu đã thuyết phục được Thủ tướng Italy, bà Giorgia Meloni. Khi đó Tổng thống Pháp, ông Emmanuel Macron, không còn đủ sự ủng hộ để ngăn cản hiệp định.

Theo hiệp định, thuế quan đối với hàng nông sản từ Nam Mỹ sẽ dần được xóa bỏ, trong khi châu Âu sẽ tiếp cận dễ dàng hơn với thị trường thịt và các sản phẩm khác. Ngược lại, việc loại bỏ thuế đối với ôtô và máy móc từ EU được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa tại Brazil và các nước láng giềng.

Bộ phận nghiên cứu kinh tế Bloomberg Economics ước tính thỏa thuận sẽ giúp GDP của các nước Mercosur tăng thêm 0,7% và châu Âu tăng 0,1% vào năm 2040.

Theo ngân hàng Banco Santander SA, thỏa thuận sẽ mở rộng mạng lưới thương mại của EU tại Mỹ Latinh lên mức bao phủ 97% nền kinh tế khu vực, vượt xa tỷ lệ 44% của Mỹ và 14% của Trung Quốc.

Hợp tác kinh tế giữa hai khối cũng mở rộng sang lĩnh vực khai khoáng chiến lược. Argentina và Brazil hiện sở hữu trữ lượng lớn lithium và mangan, những tài nguyên then chốt cho kế hoạch chuyển đổi số và xanh của châu Âu.

Giới chuyên gia nhận định Mercosur sẽ tận dụng thỏa thuận này để đa dạng hóa đối tác thương mại với các quốc gia như Nhật Bản, UAE, Ấn Độ và Indonesia.

Nam Sơn