V.League 2026/27Ngoại binh tăng, tiền đạo nội đứng trước bài toán cạnh tranh

Câu hỏi đặt ra không chỉ là chất lượng giải đấu, mà còn là “đất diễn” của cầu thủ Việt Nam, nhất là các tiền đạo, khi đội tuyển đang hướng tới Asian Cup 2027.

Động lực nâng chất lượng giải đấu

Từ mùa này, mỗi câu lạc bộ được sử dụng tối đa 4 ngoại binh cùng lúc trên sân, thay vì 3 như trước. Các đội dự giải châu lục và khu vực được đăng ký tới 7 ngoại binh, nhưng ở V.League vẫn chỉ được dùng không quá 4 người cùng thời điểm.

Milan Makaric (phải) Câu lạc bộ Hải Phòng đang dẫn đầu danh sách ghi bàn với 6 bàn thắng. Ảnh: VPF

Quy định này giúp những đội phải chinh chiến nhiều mặt trận như Công an Hà Nội, Công an TP.HCM hay Thể Công Viettel chủ động hơn khi xoay tua lực lượng.

Thị trường chuyển nhượng phản ứng ngay. Trước mùa giải, 12/14 câu lạc bộ đăng ký ngoại binh mới, khoảng 70% trong số đó lần đầu đến V.League. Hà Nội FC, Công an TP.HCM, Hoàng Anh Gia Lai và Đồng Nai thậm chí thay toàn bộ dàn ngoại binh.

Hiệu ứng thể hiện khá rõ trên sân. Sau 28 trận của 4 vòng đầu, giải đấu có 82 bàn thắng, trung bình 2,93 bàn mỗi trận. Những trận cầu như Ninh Bình thắng Hoàng Anh Gia Lai 4-3 hay Hải Phòng ngược dòng thắng SHB Đà Nẵng 5-1 ngay trên sân Chi Lăng cho thấy cường độ và tính bất ngờ của giải đã được nâng lên.

Cuộc đua ở nhóm đầu cũng sít sao, khi Ninh Bình dẫn đầu với 10 điểm, chỉ hơn đương kim vô địch Công an Hà Nội 1 điểm.

Có thêm một ngoại binh, huấn luyện viên có thêm lựa chọn chiến thuật: Hai trung vệ ngoại, một trục tiền vệ - tiền đạo nước ngoài, hoặc dồn chất lượng lên hàng công. Với các đội dự giải quốc tế, việc thường xuyên vận hành với 4 ngoại binh ở giải quốc nội còn giúp lối chơi ổn định, ít chênh lệch giữa V.League và sân chơi châu lục.

Ở góc độ phát triển cầu thủ, đây chưa hẳn là bất lợi. Một trung vệ trẻ thường xuyên đối đầu tiền đạo ngoại sẽ trưởng thành nhanh hơn về kỹ năng phòng ngự; một tiền vệ nội có thể học cách điều tiết nhịp độ và phối hợp từ đồng đội giàu kinh nghiệm.

Điều quyết định là chất lượng ngoại binh: Chọn đúng người, họ nâng chuẩn chuyên môn cho cả tập thể; chọn sai, câu lạc bộ chỉ tăng chi phí mà không có chuyển biến tương xứng.

Tiền đạo nội đứng trước bài toán cạnh tranh 

Bên cạnh những tác động tích cực, việc tăng số ngoại binh cũng đặt ra không ít thách thức. Trong đội hình 11 người, nếu dùng đủ 4 ngoại binh, cầu thủ nội chỉ còn 7 vị trí. Số liệu bước đầu cho thấy điều đó. Ngay vòng mở màn, 17 trong 23 bàn thắng được ghi bởi ngoại binh.

Sau vòng 4, hai chân sút dẫn đầu danh sách ghi bàn đều là người nước ngoài: Milan Makaric (Hải Phòng) 6 bàn, Lucao (Ninh Bình) 5 bàn. Trong nhóm 5 cầu thủ ghi từ 3 bàn trở lên, Nguyễn Quang Vinh (Sông Lam Nghệ An) là tiền đạo nội duy nhất. Tiền đạo nội nổi bật nhất giải, đội trưởng Nguyễn Tiến Linh của Công an TP.HCM, mới có 2 bàn.

Đội hình ra sân công bố trên trang của VPF càng làm rõ bức tranh. Ở trận Đồng Nai gặp Thể Công Viettel vòng 1, mỗi đội chỉ xếp một tiền đạo đá chính và cả hai đều là ngoại binh: Andrei Ivan và Ribamar. Bốn tiền đạo nội của hai đội, trong đó có Công Phượng, chỉ vào sân từ ghế dự bị.

Cùng vòng, Hải Phòng và Ninh Bình đều đá chính hai tiền đạo ngoại; tiền đạo nội duy nhất của Hải Phòng là Nguyễn Văn Anh bị thay ra ngay sau giờ nghỉ.

Áp lực trụ hạng khiến xu hướng này khó đảo ngược. Mùa này có hai suất xuống hạng trực tiếp, nên với các đội nhóm cuối, thử nghiệm một tiền đạo trẻ thiếu kinh nghiệm là quyết định nhiều rủi ro. Huấn luyện viên dễ đặt niềm tin vào những ngoại binh đã được kiểm chứng.

Câu chuyện của Nguyễn Văn Tùng (Hà Nội FC) là ví dụ điển hình. Tiền đạo 25 tuổi chỉ được đá chính ở trận derby Thủ đô vòng 4 vì Andrew Jung chấn thương. Có cơ hội, anh ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1 trước Công an Hà Nội và được HLV Harry Kewell khen ngợi vì sự mạnh mẽ, khả năng dứt điểm và tinh thần thi đấu.

Trớ trêu thay, điểm yếu lớn nhất của Văn Tùng lại chính là thiếu kinh nghiệm, bởi những mùa trước anh không giành được suất đá chính.

Một tiền đạo không thể trưởng thành chỉ qua những buổi tập. Họ cần được ra sân thường xuyên, đối mặt với hậu vệ giàu kinh nghiệm, xử lý bóng trong không gian hẹp và chịu trách nhiệm trước những cơ hội quyết định kết quả trận đấu. Nếu chỉ có đất diễn khi ngoại binh vắng mặt, cầu thủ Việt Nam sẽ tích lũy bản lĩnh ghi bàn bằng cách nào?

Đội tuyển cần những tiền đạo được thử thách

Câu hỏi ấy càng cấp bách khi các tiền đạo nhập tịch chủ lực của đội tuyển là Nguyễn Xuân Son, Nguyễn Tài Lộc và Đỗ Hoàng Hên vẫn chưa trở lại sau chấn thương.

Theo kế hoạch, thầy trò HLV Kim Sang-sik sẽ gặp Đài Bắc Trung Hoa ngày 11.11 và Kyrgyzstan ngày 17.11 trên sân Thiên Trường (Ninh Bình) trong đợt FIFA Days tháng 11. Đây là dịp rà soát lực lượng quan trọng trước khi V.League tạm nghỉ từ 25.12 để đội tuyển chuẩn bị cho VCK Asian Cup 2027.

Phong độ và thời lượng thi đấu thực tế tại câu lạc bộ là cơ sở quan trọng để đánh giá cầu thủ. Một đội tuyển mạnh cần những người thường xuyên được thử thách trong môi trường cạnh tranh, chứ không chỉ những cá nhân có tiềm năng nhưng thiếu cơ hội ra sân.

Dù vậy, không thể vì lo ngại cầu thủ nội mất chỗ mà hạn chế cạnh tranh. Trong bóng đá chuyên nghiệp, suất đá chính phải được quyết định bởi năng lực và phong độ. Vấn đề không phải bảo đảm một vị trí cho cầu thủ Việt Nam, mà là tạo điều kiện để họ đủ sức giành lấy vị trí ấy.

Các câu lạc bộ cần chiến lược sử dụng nhân sự dài hơi, không chỉ nhìn vào kết quả từng trận. Những cầu thủ trẻ triển vọng cần lộ trình thi đấu cụ thể: Được giao vai trò ở những trận ít áp lực, đá chính ở Cup Quốc gia, rồi từng bước đảm nhận vị trí quan trọng, thay vì chỉ vào sân khi trận đấu đã an bài.

Về phía Ban tổ chức, VPF có thể cân nhắc công bố định kỳ số phút thi đấu của cầu thủ trẻ và tiền đạo nội, hoặc lập giải thưởng riêng cho chân sút Việt Nam ghi nhiều bàn nhất, để tạo động lực mà không làm méo mó cạnh tranh.

Bốn ngoại binh cùng lúc trên sân có thể là động lực nâng tầm V.League, nhưng cũng là phép thử với công tác đào tạo và sử dụng cầu thủ Việt Nam. Một giải đấu mạnh cần ngoại binh giỏi, song sự phát triển ấy chỉ thực sự có ý nghĩa lâu dài khi cầu thủ nội cũng trưởng thành và đóng góp ngày càng nhiều cho đội tuyển quốc gia.