Va đập đầu tưởng nhẹ, nhiều tuần sau mới phát hiện tụ máu não

Va đập đầu nhẹ, nhiều tuần sau mới phát hiện khối máu tụ lớn

Chỉ một cú va đầu vào cánh cửa tủ trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể dẫn đến những tổn thương không ngờ, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Chia sẻ về vấn đề này, ThS.BSNT Nguyễn Lê Minh Tiến, Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh (Hệ thống y tế Vietlife) cho biết, trong thực tế khám chữa bệnh, bác sĩ từng gặp nhiều trường hợp bệnh nhân bị tụ máu dưới màng cứng sau những va chạm tưởng chừng rất nhẹ.

Một trường hợp được bác sĩ nhắc đến là người đàn ông vô tình đập đầu vào cánh cửa tủ do quên đóng khi đứng lên, ngồi xuống. Ban đầu, cú va chạm không khiến người bệnh quá lo lắng. Tuy nhiên, khoảng 2–3 tuần sau, bệnh nhân được phát hiện có khối máu tụ lớn.

Theo bác sĩ Minh Tiến, điều đáng lưu ý là không phải tất cả các trường hợp tụ máu sau chấn thương đều xuất hiện ngay lập tức.

Có những tổn thương gây chảy máu cấp tính, biểu hiện sớm sau va đập. Tuy nhiên, một số trường hợp, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi, máu tụ có thể hình thành hoặc tăng dần kích thước trong nhiều tuần sau chấn thương. Đây là lý do người bệnh không nên chủ quan chỉ vì thời điểm mới bị va đập chưa xuất hiện triệu chứng bất thường.

Ảnh minh hoạ

Vì sao người lớn tuổi dễ bị tụ máu dưới màng cứng?

Một trong những bệnh lý được bác sĩ Minh Tiến đề cập là tụ máu dưới màng cứng mạn tính. Đây là tình trạng máu tích tụ trong khoang nằm giữa màng cứng và màng nhện bao quanh não, thường tiến triển chậm trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Theo giải thích của bác sĩ, khi tuổi tác tăng lên, não có xu hướng giảm thể tích do quá trình lão hóa. Sự thay đổi này khiến các tĩnh mạch cầu nối giữa bề mặt não và hệ thống xoang tĩnh mạch màng cứng có thể bị kéo căng hơn.

Khi đó, một va chạm vùng đầu, dù không quá mạnh, cũng có khả năng làm tổn thương những mạch máu nhỏ, dẫn đến chảy máu.

Đáng chú ý, lượng máu ban đầu đôi khi rất ít, chưa đủ để tạo thành một khối máu tụ rõ ràng trên hình ảnh chẩn đoán. Theo thời gian, các phản ứng viêm, sự hình thành màng bao quanh khối máu tụ và hiện tượng chảy máu tái diễn từ những mạch máu nhỏ có thể khiến khối máu tụ tăng dần kích thước.

Quá trình này lý giải vì sao có những bệnh nhân sau khi bị ngã hoặc va đập vùng đầu vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng nhiều tuần sau mới xuất hiện biểu hiện bất thường.

Ngoài yếu tố tuổi tác, nguy cơ tụ máu dưới màng cứng còn tăng ở những người thường xuyên sử dụng nhiều rượu bia, có tiền sử té ngã hoặc đang dùng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu.

Đặc biệt, ở người cao tuổi, triệu chứng đôi khi không điển hình nên dễ bị nhầm lẫn với những thay đổi do tuổi tác hoặc các bệnh lý thần kinh khác.

Sau chấn thương đầu, bao lâu cần kiểm tra lại?

Theo bác sĩ Minh Tiến, đối với người trung niên và cao tuổi, việc theo dõi sau chấn thương đầu cần được chú trọng ngay cả khi kết quả thăm khám ban đầu chưa phát hiện bất thường.

Trong video chia sẻ, bác sĩ đề cập mốc khoảng 4–6 tuần sau chấn thương như một thời điểm có thể cân nhắc đánh giá lại nhằm phát hiện những trường hợp máu tụ xuất hiện muộn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi người trung niên hoặc cao tuổi bị va đập đầu đều bắt buộc phải chụp CT lại sau 4–6 tuần. Việc tái khám và chỉ định chụp kiểm tra phụ thuộc vào triệu chứng, mức độ chấn thương, kết quả thăm khám ban đầu và các yếu tố nguy cơ của từng bệnh nhân.

ThS.BSNT Nguyễn Lê Minh Tiến, Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh (Hệ thống y tế Vietlife)

Nếu người bệnh xuất hiện dấu hiệu thần kinh bất thường, cần đến cơ sở y tế ngay, không chờ đến lịch tái khám.

Một số dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý gồm:

Đau đầu kéo dài, ngày càng tăng hoặc khác thường so với trước.

Buồn nôn, nôn, chóng mặt hoặc mất thăng bằng.

Đi lại khó khăn, yếu hoặc tê một bên cơ thể.

Trí nhớ suy giảm, lú lẫn, thay đổi tính cách hoặc hành vi.

Buồn ngủ bất thường, giảm tỉnh táo.

Nói khó, co giật hoặc rối loạn ý thức.

Những biểu hiện này có thể xuất hiện từ từ, khiến người bệnh và gia đình không liên hệ với cú va đập đầu xảy ra trước đó.

Vì vậy, khi người cao tuổi có biểu hiện bất thường về vận động, nhận thức hoặc ý thức, người thân cần thông báo cho bác sĩ về tiền sử té ngã, va đập vùng đầu, kể cả khi sự việc đã xảy ra nhiều tuần trước.

Phát hiện sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng

Tụ máu dưới màng cứng mạn tính có thể gây chèn ép mô não khi khối máu tụ tăng kích thước. Nếu không được phát hiện và xử trí phù hợp, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng thần kinh nghiêm trọng.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Với khối máu tụ nhỏ, ít hoặc không có triệu chứng, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi sát tùy tình trạng cụ thể. Ngược lại, những trường hợp khối máu tụ lớn, gây chèn ép hoặc xuất hiện triệu chứng thần kinh có thể cần can thiệp ngoại khoa.

Phương pháp điều trị được lựa chọn dựa trên tình trạng lâm sàng, kích thước khối máu tụ, mức độ chèn ép não và sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Đối với các loại thuốc được cho là giúp bảo vệ thành mạch hoặc giảm viêm, người bệnh không nên tự ý sử dụng để phòng ngừa tụ máu sau chấn thương. Hiện chưa có cơ sở để khuyến cáo dùng thường quy những thuốc này nhằm ngăn ngừa tụ máu dưới màng cứng ở tất cả bệnh nhân.

Từ những trường hợp thực tế, bác sĩ Minh Tiến nhấn mạnh nguy cơ tụ máu xuất hiện muộn sau chấn thương đầu, nhất là ở người trung niên và cao tuổi. Điều quan trọng không chỉ là đánh giá tổn thương ngay sau va đập mà còn phải theo dõi những thay đổi sức khỏe trong thời gian tiếp theo.