Vaccine ung thư của Nga gây chú ý: Chuyên gia nói gì về kỳ vọng 'chữa khỏi' ung thư?

Thông tin về NeoOncoVac - vaccine điều trị ung thư cá thể hóa ứng dụng công nghệ mRNA do các nhà khoa học Nga phát triển đang thu hút sự quan tâm lớn. Chuyên gia ung bướu cho rằng đây là tín hiệu đáng khích lệ, nhưng người bệnh cần hiểu đúng về hiệu quả và giới hạn của phương pháp này.

NeoOncoVac là vaccine điều trị, không phải vaccine phòng ung thư

Những thông tin về vaccine NeoOncoVac ứng dụng công nghệ mRNA đang tạo ra nhiều kỳ vọng trong cộng đồng người bệnh ung thư. Không ít người xem đây là bước tiến có thể tạo ra thay đổi lớn trong điều trị ung thư, thậm chí kỳ vọng vaccine sẽ thay thế các phương pháp điều trị đang được sử dụng.

Vaccine mRNA điều trị ung thư của Nga tạo ra nhiều kỳ vọng trong cộng đồng người bệnh ung thư (Ảnh minh họa)

Trao đổi về vấn đề này, ThS.BS Nguyễn Duy Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho rằng, đây thực sự là một tín hiệu đáng khích lệ của y học hiện đại, song cần được nhìn nhận khách quan dựa trên những bằng chứng khoa học hiện có.

Theo bác sĩ Duy Anh, trước hết cần hiểu đúng về bản chất của NeoOncoVac. Đây không phải vaccine phòng ung thư như vaccine HPV hay vaccine viêm gan B, mà là vaccine điều trị, được sản xuất riêng cho từng bệnh nhân sau khi phân tích đặc điểm di truyền của khối u.

Vị bác sĩ cho hay, vaccine trong ung thư không phải là khái niệm mới. Đã có những vaccine phòng ngừa ung thư rất hiệu quả như vaccine HPV giúp phòng ung thư cổ tử cung và một số ung thư liên quan HPV, hay vaccine viêm gan B giúp giảm nguy cơ ung thư gan.

Về bản chất, vaccine này không trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư mà giúp "huấn luyện" hệ miễn dịch nhận diện chính xác tế bào ung thư để tăng khả năng kiểm soát bệnh. Điều đáng chú ý là kết quả công bố hiện nay mới là những dữ liệu ban đầu trên số lượng bệnh nhân còn rất hạn chế.

“Đây là bước tiến rất tích cực nhưng chưa đủ để khẳng định vaccine có thể chữa khỏi ung thư hoặc thay thế các phương pháp điều trị hiện nay như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay liệu pháp miễn dịch”, BS Duy Anh nói.

Bác sĩ cũng cho biết thêm: “Trong ung thư học, chúng tôi luôn cần những nghiên cứu lâm sàng với số lượng bệnh nhân lớn hơn và thời gian theo dõi dài hơn để đánh giá chính xác hiệu quả về thời gian sống, tỷ lệ tái phát cũng như tính an toàn. Tuy nhiên, nếu các nghiên cứu tiếp theo tiếp tục chứng minh, thì vaccine điều trị cá thể hóa bằng mRNA hoàn toàn có thể trở thành một trong những hướng phát triển quan trọng của điều trị ung thư trong tương lai. Người bệnh hoàn toàn có quyền hy vọng, nhưng nên đặt hy vọng trên nền tảng khoa học”.

ThS.BS Nguyễn Duy Anh tư vấn cho một ca bệnh (Ảnh: BSCC)

Người bệnh không nên trì hoãn điều trị để chờ vaccine

Theo chuyên gia ung bướu, hiện nay vaccine này vẫn đang trong quá trình đánh giá lâm sàng và chưa phải là phương pháp điều trị tiêu chuẩn trên phạm vi quốc tế. Vì vậy người bệnh không nên vì những thông tin trên mạng mà trì hoãn hoặc từ chối các phương pháp điều trị đã được chứng minh hiệu quả.

Điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện bệnh sớm, điều trị đúng phác đồ và tái khám đầy đủ. Nếu trong tương lai vaccine này được chứng minh hiệu quả qua các nghiên cứu lớn và được các hướng dẫn điều trị quốc tế khuyến cáo, khi đó người bệnh sẽ có thêm một lựa chọn điều trị rất giá trị.

"Đây là một bước tiến đáng kỳ vọng của miễn dịch điều trị ung thư, nhưng từ 'tín hiệu tích cực' đến 'phương pháp điều trị tiêu chuẩn' vẫn cần thêm rất nhiều bằng chứng khoa học”, BS Duy Anh nói.

NeoOncoVac hiện mới ở giai đoạn triển khai rất sớm tại Nga. Để một liệu pháp mới được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam, thường phải trải qua nhiều bước như có thêm dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng, được cơ quan quản lý đánh giá về hiệu quả và an toàn, sau đó mới xem xét cấp phép và triển khai trong thực hành.

Tuy nhiên, BS Duy Anh cho rằng Việt Nam hoàn toàn có cơ hội tiếp cận những công nghệ như vậy trong tương lai. Những năm gần đây, Việt Nam đã chủ động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghệ sinh học và đã có kế hoạch tham gia các nghiên cứu lâm sàng về vaccine ung thư mRNA. Điều này cho thấy chúng ta đang từng bước tiếp cận các xu hướng điều trị tiên tiến của thế giới.

"Điều quan trọng hơn là người bệnh không nên quá sốt ruột chờ đợi một liệu pháp mới mà bỏ lỡ "thời điểm vàng" điều trị bằng những phương pháp đã được chứng minh hiệu quả hiện nay như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích hay miễn dịch. Nếu sau này vaccine được chứng minh hiệu quả qua các nghiên cứu lớn và được cấp phép, khi đó đây sẽ là một lựa chọn bổ sung rất đáng giá chứ không phải thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị hiện có", vị bác sĩ nhấn mạnh.