Vạch trần thủ đoạn buôn dê 'chui' qua biên giới

Từ “đầu mối làm ăn” đến quyết định liều lĩnh

Lê Văn Nguyên (SN 1995, trú xã Lương Sơn, Nghệ An) từng được nhiều thương lái trong và ngoài tỉnh biết đến là người buôn bán dê có tiếng. Trước khi vướng vòng lao lý, Nguyên là đầu mối cung cấp dê cho các chợ, lò mổ và thương lái lớn nhỏ, với nguồn hàng chủ yếu được thu mua từ các tỉnh phía Nam rồi đưa về Nghệ An tiêu thụ.

Việc buôn bán diễn ra khá thuận lợi cho đến khi Nguyên nghe những lời kháo nhau về việc dê bên Lào có giá rẻ hơn đáng kể so với trong nước. Theo những lời truyền miệng, nếu đưa được dê từ bên kia biên giới về Việt Nam, lợi nhuận thu về sẽ “rất dày”.

Lòng tham nhen nhóm, cuối tháng 5/2025, Nguyên làm thủ tục nhập cảnh sang Lào để tìm hiểu thị trường. Tại đây, anh ta gặp một người đàn ông tên Hiếu (quốc tịch Việt Nam, đang làm ăn tại Lào) và nhờ người này tìm mua dê với số lượng lớn.

Bị cáo Lê Văn Nguyên tại phiên tòa.

Hai bên nhanh chóng thỏa thuận: Hiếu chịu trách nhiệm gom hàng, còn Nguyên lo toàn bộ tiền bạc và việc đưa dê về Việt Nam. Sau gần hai tháng, đàn dê được gom đủ số lượng, lên tới gần 500 con. Tổng số tiền Nguyên bỏ ra để mua đàn dê này gần 1 tỷ đồng.

Tuy nhiên, thay vì làm thủ tục nhập khẩu chính ngạch, kiểm dịch theo quy định, Nguyên lại lựa chọn con đường “chui” qua rừng, băng suối. Theo suy nghĩ của Nguyên, việc làm thủ tục pháp lý “vừa phức tạp, vừa mất thời gian”, trong khi thuê người vận chuyển trái phép sẽ nhanh gọn hơn.

Ngày 13/7/2025, Nguyên thuê Lỳ Tồng Cải (SN 1971, trú xã Nậm Cắn, huyện Kỳ Sơn) – người sống lâu năm ở khu vực biên giới, thông thạo địa hình – dẫn đường đưa dê từ Lào về Việt Nam, với giá 70.000 đồng/con. Để đối phó nếu bị kiểm tra, Nguyên còn yêu cầu Cải làm hợp đồng mua bán giả nhằm “hợp thức hóa” nguồn gốc số dê.

Theo hồ sơ vụ án, Cải tiếp tục thuê nhiều người Lào lùa dê men theo các khe suối, đường mòn dọc tuyến biên giới. Những con dê khỏe mạnh tự đi bộ qua rừng, leo núi; con yếu thì được bế trên lưng với giá thuê 100.000 đồng/con.

Toàn bộ quá trình vận chuyển chủ yếu diễn ra vào ban đêm để tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng. Đó là hành trình nguy hiểm, không chỉ đối với con người mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh, xâm phạm nghiêm trọng quy định quản lý biên giới và kiểm dịch động vật.

Bị cáo Lỳ Tồng Cải tại phiên tòa.

Sáng 16/7/2025, sau khi đàn dê được tập kết tại bản Tiền Tiêu, xã Nậm Cắn, Nguyên cho người bốc số dê này lên hai xe tải và một xe bán tải để chở về nhà. Chỉ còn một quãng đường ngắn nữa, hàng trăm con dê sẽ “lọt” sâu vào nội địa. Tuy nhiên, khi các phương tiện vừa di chuyển chưa được bao xa thì bị lực lượng chức năng dừng xe kiểm tra.

Trước yêu cầu xuất trình giấy tờ, Lê Văn Nguyên hoàn toàn không có bất kỳ hồ sơ hợp pháp nào: không hóa đơn, không giấy kiểm dịch, không thủ tục hải quan. Kết quả điều tra xác định, Nguyên đã buôn lậu 470 con dê, tổng khối lượng hơn 9 tấn, trị giá gần 1 tỷ đồng.

Mất tiền tỷ, mất tự do

Phiên tòa xét xử bị cáo Lê Văn Nguyên bị xét xử về tội “Buôn lậu”, bị cáo Lỳ Tồng Cải bị xét xử về tội “Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới” diễn ra trong không khí lặng lẽ. Cả hai đều thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội.

Trả lời thẩm vấn, Nguyên khai rằng việc chọn con đường “chui” là do “không biết cách làm thủ tục nhập khẩu, sợ gặp khó khăn trong quá trình vận chuyển”. Tuy nhiên, khi chủ tọa phân tích: dê là mặt hàng được phép mua bán, không chịu thuế nhập khẩu, chỉ cần thực hiện đầy đủ quy định về kiểm dịch, Nguyên cúi đầu im lặng khá lâu rồi thừa nhận đã chủ quan, coi thường pháp luật.

Hai bị cáo tại phiên tòa.

Về phía bị cáo Lỳ Tồng Cải, người đàn ông này khai vì hám lợi nên đồng ý dẫn đường. Sống gần biên giới, quen thuộc rừng núi, khe suối, Cải tin rằng việc vận chuyển đàn dê sẽ “êm xuôi”.

Đáng chú ý, kết quả giám định cho thấy toàn bộ số dê đều khỏe mạnh, không mắc bệnh, đủ điều kiện nhập khẩu nếu thực hiện đúng quy trình pháp lý. Thông tin này khiến Nguyên càng thêm ân hận. Trước tòa, bị cáo nghẹn ngào: “Nếu biết làm đúng pháp luật không khó như vậy, bị cáo đã không chọn con đường sai trái”.

Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm nghiêm trọng trật tự quản lý kinh tế, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh, an toàn khu vực biên giới. Tuy nhiên, tòa cũng xem xét các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, đầu thú, bị cáo Nguyên có người thân có công với cách mạng.

Sau khi cân nhắc toàn diện, Hội đồng xét xử tuyên phạt Lê Văn Nguyên 3 năm 6 tháng tù; bị cáo Lỳ Tồng Cải 2 năm tù.

Bản án khép lại, nhưng dư âm còn đọng lại như một lời cảnh tỉnh. Chỉ vì ham rẻ, thiếu hiểu biết hoặc cố tình né tránh pháp luật, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc tích cóp cả đời, mà còn là những năm tháng tự do phía sau song sắt nhà giam.

Thu Hiền