Vai trò của Cảnh sát Kinh tế Hà Nội trong thực hiện Nghị quyết 68 - Kỳ 2: Cảnh sát Kinh tế giữ vai trò trung tâm bảo đảm an ninh kinh tế

Vai trò của Cảnh sát Kinh tế Hà Nội trong thực hiện Nghị quyết 68 - Kỳ 2: Cảnh sát Kinh tế giữ vai trò trung tâm bảo đảm an ninh kinh tế (Ảnh minh họa AI)

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác lập hệ nhận thức pháp lý mới về nguyên tắc "an ninh toàn diện". Tư duy quản trị quốc gia được chuyển đổi mạnh mẽ từ phòng thủ thụ động sang trạng thái "an ninh chủ động" và "an ninh kiến tạo". Lực lượng Cảnh sát kinh tế giữ vai trò nòng cốt trong việc thực thi thiết chế này. Cùng với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Sự bứt phá của khu vực này đòi hỏi một môi trường pháp lý an toàn và thượng tôn pháp luật. Cơ quan điều tra giải quyết án kinh tế không chỉ nhằm mục đích trừng phạt vi phạm. Mục tiêu tối thượng của quá trình tố tụng là khơi thông nguồn lực, bảo vệ sự sinh tồn của doanh nghiệp và kiến tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Tư duy chiến lược mới định vị nguyên tắc "lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững". Sự trì trệ kinh tế được nhận diện là nguy cơ lớn nhất đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia. Lực lượng Cảnh sát kinh tế quán triệt sâu sắc nguyên lý pháp lý này vào thực tiễn nghiệp vụ. Mọi quyết định áp dụng biện pháp tố tụng phải được tính toán kỹ lưỡng về hệ quả kinh tế. Quá trình điều tra kiên quyết không làm đứt gãy chuỗi cung ứng hoặc gây đình trệ sản xuất của pháp nhân. Phương thức quản lý nhà nước chuyển từ chạy theo xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm. Năm 2025, các đơn vị, địa phương trên cả nước phát hiện 123.513 vụ việc vi phạm, trong đó có 9.404 vụ buôn lậu và 109.180 vụ gian lận thương mại. Cơ quan điều tra các cấp đã khởi tố 3.178 vụ án với 5.477 đối tượng, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 15.394 tỷ đồng. Kết quả này minh chứng cho hiệu quả bảo vệ tài sản quốc gia và thiết lập môi trường đầu tư công bằng.

Biểu hiện cao nhất của tư duy này là nguyên tắc "không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự". Cán bộ điều tra phải phân định rõ trách nhiệm hình sự với vi phạm hành chính và dân sự. Chế tài hình sự chỉ là biện pháp cuối cùng khi các công cụ khác mất đi tính răn đe. Trong giải quyết án, trách nhiệm cá nhân của người quản lý được tách bạch hoàn toàn với pháp nhân. Tổ chức kinh tế vi phạm vẫn được bảo đảm quyền duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường. Cơ quan chức năng tuyệt đối tôn trọng nguyên tắc suy đoán vô tội, bảo vệ tài sản hợp pháp của các cổ đông không liên quan đến vụ án.

Pháp luật yêu cầu tính nghiêm minh, thống nhất, không có vùng cấm và không có ngoại lệ. Lực lượng Cảnh sát kinh tế tuân thủ tuyệt đối các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Việc áp dụng các biện pháp niêm phong, kê biên, phong tỏa tài sản phải đúng thẩm quyền và tương xứng với thiệt hại dự kiến. Nghị quyết số 198/2025/QH15 tạo cơ chế pháp lý đặc thù cho phép doanh nghiệp chủ động khắc phục hậu quả. Sự tự nguyện bồi thường thiệt hại là căn cứ quan trọng để cơ quan điều tra xem xét khi quyết định khởi tố. Cơ chế này giúp thu hồi tối đa tài sản thất thoát, giảm bớt gánh nặng chi phí tố tụng và trao cơ hội phục hồi uy tín thương mại cho doanh nhân.

Tư duy chiến lược mới định vị nguyên tắc "lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững"

Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc gắn liền với tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số. Đại hội XIV xác định an ninh mạng, an ninh dữ liệu là trung tâm và là điều kiện tiên quyết để duy trì sức mạnh quốc gia. Lực lượng Cảnh sát kinh tế đẩy mạnh việc áp dụng nền tảng công nghệ thông tin trong mọi hoạt động nghiệp vụ. Cơ quan chức năng ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp, Lực lượng công an ưu tiên thực hiện các biện pháp thanh tra, kiểm tra từ xa dựa trên cơ sở phân tích các dữ liệu điện tử. Việc này nhằm giảm thiểu tối đa các cuộc kiểm tra trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp gây gián đoạn sản xuất. Sự đổi mới quy trình điều tra tiết kiệm thời gian và nguồn lực tài chính cho cả cơ quan nhà nước lẫn doanh nghiệp tư nhân. Lực lượng Cảnh sát kinh tế đồng thời nhận nhiệm vụ bảo vệ hệ thống dữ liệu thương mại, bí mật kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân khỏi các cuộc tấn công mạng của tội phạm công nghệ cao. An ninh số tạo nền tảng hạ tầng vững chắc để kinh tế tư nhân thực hiện công cuộc đổi mới sáng tạo.

Tư duy an ninh chiến lược của Đại hội XIV mở rộng nội hàm về an ninh con người. An ninh con người được xác định là mục đích tối thượng, gắn liền mật thiết với việc bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Lực lượng Cảnh sát kinh tế không chỉ bảo vệ quyền tài sản của nhà nước và doanh nghiệp mà còn bảo vệ trực tiếp quyền lợi sinh tồn của người tiêu dùng. Lực lượng Cảnh sát kinh tế triệt phá các đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa kém chất lượng đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng. Việc ngăn chặn triệt để nguồn hàng nhập lậu bảo đảm sinh kế bền vững cho người lao động làm việc trong các doanh nghiệp tư nhân chân chính. Các biện pháp nghiệp vụ chuyên sâu được lực lượng công an tiến hành quyết liệt nhằm giảm mạnh các loại tội phạm, tiến đến xây dựng một xã hội không có tiêu cực. Kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh tạo ra hàng triệu việc làm, nâng cao thu nhập thực tế cho toàn xã hội. Sự phát triển kinh tế được gắn kết chặt chẽ với tiến bộ xã hội, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả vật chất của một nền kinh tế an toàn.

Phát triển kinh tế quốc gia phải gắn liền với yêu cầu bảo đảm an ninh môi trường. Tư duy an ninh của Đại hội Đảng XIV xác định bảo vệ môi trường là trung tâm trong chiến lược phát triển bền vững. Lực lượng Cảnh sát kinh tế kiên quyết điều tra và khởi tố các hành vi tàn phá môi trường sinh thái, xả thải trái phép. Lực lượng công an xử lý nghiêm các doanh nghiệp vi phạm quy chuẩn kỹ thuật về xử lý chất thải công nghiệp. Việc định hướng khu vực kinh tế tư nhân phát triển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là chính sách chiến lược lâu dài. Lực lượng Cảnh sát kinh tế kiểm soát chặt chẽ rủi ro từ các dự án đầu tư có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Việc bảo đảm an ninh môi trường giúp bảo vệ trực tiếp sức khỏe và không gian sinh tồn của nhân dân. Môi trường sinh thái an toàn là điều kiện vật chất cần thiết để xây dựng một xã hội văn minh. Doanh nghiệp tư nhân buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về môi trường dưới sự giám sát của lực lượng Cảnh sát kinh tế.

Quá trình điều tra tội phạm giúp lực lượng Cảnh sát kinh tế nhận diện rõ các điểm nghẽn thể chế. Các quy định pháp luật chồng chéo, mâu thuẫn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự vi phạm pháp luật một cách thụ động của nhiều doanh nghiệp tư nhân. Lực lượng công an thực hiện chức năng "an ninh kiến tạo" bằng cách chủ động tham mưu cho các cơ quan lập pháp hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm.