Văn hóa đối ngoại tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung chứng kiến Bộ trưởng Bộ VHTTDL Việt Nam Nguyễn Văn Hùng và Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hàn Quốc Chae Hwi Young ký kết Bản ghi nhớ hợp tác về quyền tác giả, quyền liên quan trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Hàn Quốc vào tháng 8.2025. Ảnh: TTXVN

Văn hóa đối ngoại tỏa sáng

Theo đó, với tư duy chuyển mạnh từ “gặp gỡ, giao lưu” sang “hợp tác đích thực”, công tác đàm phán và ký kết các văn kiện hợp tác quốc tế được tăng cường, hình thành nền tảng pháp lý và cơ chế vững chắc cho việc triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác.

Trong năm 2025, Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) đã chủ trì, trình Thủ tướng Chính phủ 7 văn kiện ký kết và thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 46 và 47; đàm phán, ký kết 10 thỏa thuận quốc tế nhân danh Bộ.

Điểm nổi bật là tất cả các văn kiện đều được ký kết dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao, góp phần trực tiếp vào thành công chung của các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Cùng với đó, việc bảo đảm hiệu quả thực thi các cam kết quốc tế được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Ngay sau khi ký kết, Cục Hợp tác quốc tế đã tham mưu để lãnh đạo Bộ VHTTDL ban hành kế hoạch triển khai các văn kiện, trong đó xác định rõ trách nhiệm của đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, kèm theo các nội dung hoạt động cụ thể và thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ với Chính phủ về tình hình triển khai các cam kết quốc tế.

Ngoài ra, trên cơ sở nhu cầu thiết thực của các đơn vị, nhất là các đơn vị sự nghiệp công lập để triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế về VHTTDL với các đối tác nước ngoài, Cục Hợp tác quốc tế đã thẩm định và tham mưu lãnh đạo Bộ cho phép các đơn vị ký 15 văn kiện cấp các đơn vị thuộc Bộ. Các văn kiện này là cơ sở quan trọng để đẩy mạnh triển khai hoạt động hợp tác bồi dưỡng, đào tạo, trao đổi chuyên môn nghiệp vụ, huy động nguồn lực...

Ngày 1.10.2025, trong khuôn khổ Hội nghị Thế giới về Chính sách văn hóa và phát triển bền vững (MONDIACULT 2025) do UNESCO phối hợp với Chính phủ Tây Ban Nha tổ chức, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng đã tham dự và có phát biểu quan trọng tại Diễn đàn quốc tế về quyền văn hóa và kinh tế văn hóa.

Đặc biệt, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng đề xuất sáng kiến của Việt Nam về triển khai Thập kỷ văn hóa vì sự phát triển bền vững, trong đó tập trung triển khai các ưu tiên, nội hàm quan trọng về văn hóa đã, đang và sẽ được Cộng đồng quốc tế quan tâm và đề cập; kiến nghị cộng đồng quốc tế quan tâm triển khai thực hiện trong thời gian sắp tới, góp phần đảm bảo thế giới ngày càng hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Sau đó, ngày 15.10, tại trụ sở của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) ở Paris, Kỳ họp lần thứ 222 Hội đồng chấp hành UNESCO đã nhất trí thông qua sáng kiến của Việt Nam đề nghị Liên Hợp Quốc xem xét công bố "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững" sớm nhất có thể, ưu tiên giai đoạn 2027-2036.

Đối với công tác tổ chức các sự kiện văn hóa đối ngoại trong nước, với mục tiêu tiếp thu có chọn lọc các giá trị tinh hoa của văn hóa nhân loại, làm phong phú thêm bản sắc văn hóa dân tộc và từng bước xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của giao lưu văn hóa quốc tế, trên cơ sở ý tưởng của nhà báo, họa sĩ Ngô Phương Ly, phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm, Bộ VHTTDL đã chủ động xây dựng Đề án, đồng thời phối hợp với UBND TP Hà Nội và Bộ Ngoại giao tổ chức Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất.

Diễn ra trong 3 ngày, từ 10-12.10.2025 tại Hoàng thành Thăng Long, Lễ hội đã đón hơn một triệu lượt khách tham quan, với sự tham gia của 48 quốc gia và UNESCO; hình thành 45 không gian văn hóa đại diện cho các quốc gia; quy tụ 18 đoàn nghệ thuật quốc tế cùng 30 chương trình biểu diễn và giới thiệu 34 bộ phim đến từ cả 5 châu lục.

Lễ khai mạc có sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm - bà Ngô Phương Ly - đã lan tỏa mạnh mẽ thông điệp kết nối văn hóa vì hòa bình.

Bên cạnh các hoạt động nghệ thuật, chương trình đấu giá và quyên góp thiện nguyện trong khuôn khổ Lễ hội đã vận động được 2,5 tỉ đồng nhằm hỗ trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, thể hiện rõ nét tinh thần nhân văn, sẻ chia và trách nhiệm xã hội được lan tỏa thông qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật.

Sau thành công rực rỡ của năm đầu tiên, Lễ hội được định hướng xây dựng trở thành sự kiện thường niên, góp phần đưa Hà Nội trở thành điểm hội tụ của các nền văn hóa và văn minh trên toàn thế giới.

Cùng với đó, nhằm thực hiện các cam kết quốc tế, Bộ VHTTDL đã tổ chức thành công Tuần Văn hóa Campuchia tại Bạc Liêu (nay là Cà Mau) và Vĩnh Long; Tuần Văn hóa Lào tại Hà Nội và Thanh Hóa; Tuần Văn hóa Nga tại Hà Nội và TP.HCM. Những chương trình này đã góp phần củng cố hơn nữa mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam với các nước bạn.

Đồng thời, các buổi hòa nhạc đỉnh cao của nghệ thuật hàn lâm, cùng những vở ballet kinh điển của thế giới được biểu diễn tại Việt Nam đã góp phần nâng cao đời sống văn hóa của người dân, đồng thời tạo điều kiện để giới nghệ sĩ và công chúng tiếp cận với những tinh hoa của nhân loại.

Cũng trong năm 2025, các hoạt động quảng bá văn hóa Việt Nam ở nước ngoài được triển khai đồng bộ, góp phần tăng cường chiều sâu của quan hệ hợp tác song phương, thúc đẩy hình ảnh quốc gia Việt Nam trên trường quốc tế. Các hoạt động quảng bá đạt được nhiều kết quả nổi bật, từng bước khẳng định, lan tỏa sức mạnh mềm của Việt Nam ra cộng đồng quốc tế.

Điểm nhấn là trong suốt 6 tháng diễn ra Triển lãm thế giới EXPO 2025 Osaka, Kansai (Nhật Bản), Nhà triển lãm Việt Nam do Cục Hợp tác quốc tế chủ trì vận hành đã tạo dấu ấn nổi bật, thu hút được khoảng 1,7 triệu lượt khách trực tiếp tham quan, 2,2 triệu lượt người tham dự các hoạt động ngoài trời và 5,3 triệu lượt tiếp cận trên các nền tảng trực tuyến.

Nhà triển lãm Việt Nam đã tổ chức hơn 1.400 chương trình biểu diễn nghệ thuật; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, cơ quan đại diện ngoại giao cùng nhiều tổ chức quốc tế triển khai hàng chục sự kiện và hoạt động quảng bá thành công hình ảnh đất nước, góp phần thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, du lịch và văn hóa.

Tác phẩm Q"ủang bá quốc gia tại sự kiện toàn cầu EXPO 2025 Osaka, Kansai (Nhật Bản)" đã xuất sắc đoạt giải Nhất hạng mục "Sáng kiến, sản phẩm có giá trị thông tin đối ngoại" tại Lễ trao giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ XI - năm 2025.

Dấu ấn của Nhà triển lãm Việt Nam tại EXPO 2025 càng thể hiện rõ nét khi đã vinh dự giành được hai giải thưởng quốc tế tại sự kiện, gồm giải Bạc cho hạng mục Thiết kế trưng bày xuất sắc nhất và giải Đồng cho hạng mục Đội ngũ xuất sắc nhất. Đặc biệt, tác phẩm Quảng bá quốc gia tại sự kiện toàn cầu EXPO 2025 Osaka, Kansai (Nhật Bản) đã xuất sắc đoạt giải Nhất hạng mục Sáng kiến, sản phẩm có giá trị thông tin đối ngoại tại Lễ trao giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ XI - năm 2025.

Những kết quả đã đạt được là nền tảng quan trọng để đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa đối ngoại thêm vững tin bước vào giai đoạn phát triển mới, với vị thế và nguồn lực được củng cố rõ nét hơn; từ đó phát huy tinh thần chủ động, đổi mới và sáng tạo, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu chiến lược nhân kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước.

Tự tin bước vào kỷ nguyên mới

Bước sang năm 2026, quán triệt định hướng, chủ trương Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Cục Hợp tác quốc tế sẽ tiến hành tổng kết Chiến lược văn hóa đối ngoại của Việt Nam và việc thực hiện Chỉ thị 25-CT/TTg của Thủ tướng Chính phủ để trình ban hành mới Chiến lược Văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn 2045; Quy chế hoạt động đối ngoại của Bộ; chủ động xây dựng đề án, kế hoạch triển khai hợp phần hội nhập quốc tế trong Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2030; triển khai Đề án thành lập Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Trung Quốc.

Bên cạnh đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được xác định là tiếp tục thúc đẩy đàm phán, ký kết các văn kiện hợp tác quốc tế, qua đó nâng cao hiệu quả liên kết và phát huy thế mạnh của một Bộ với tính chất đa ngành, đa lĩnh vực.

Các hoạt động đối ngoại được triển khai theo hướng tăng cường kết nối chặt chẽ giữa các lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả.

Cùng với đó, công tác văn hóa đối ngoại và hợp tác quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh nhằm củng cố, làm sâu sắc hơn quan hệ với các nước láng giềng, các đối tác chiến lược toàn diện, đối tác chiến lược, đối tác toàn diện và bạn bè truyền thống; từng bước mở rộng hợp tác sang các khu vực, thị trường tiềm năng như Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ và thị trường Halal.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ và Bộ VHTTDL, Cục Hợp tác quốc tế sẽ đẩy mạnh tham mưu để tăng cường sự hiện diện của văn hóa Việt Nam tại các sự kiện quốc tế; thể hiện mạnh mẽ vai trò, dấu ấn của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương và tổ chức quốc tế, khu vực quan trọng về VHTTDL như ASEAN, Liên Hợp Quốc, UNESCO, IFACCA... Bên cạnh cách quảng bá văn hóa truyền thống, chúng ta cũng sẽ đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội.

Song song với đó, Bộ VHTTDL sẽ thúc đẩy hợp tác chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương trong hoạt động đối ngoại, đồng thời tổ chức các sự kiện VHTTDL cả trong nước và quốc tế.

Đặc biệt, chú trọng hỗ trợ các thành phố Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết quốc tế khi tham gia mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, như Hà Nội, Hội An, Đà Lạt và TP.HCM.

Tạo điều kiện thuận lợi để các quốc gia và tổ chức quốc tế giới thiệu văn hóa, du lịch tại Việt Nam thông qua các hoạt động như Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ 2 tại Hà Nội và các tuần lễ văn hóa nước ngoài, bao gồm Những ngày Văn hóa Nga, Ngày Văn hóa Kazakhstan, Những ngày Văn hóa Thái Lan và Những ngày Văn hóa Philippines tại Việt Nam…

Tại nước ngoài, Bộ sẽ ưu tiên tổ chức các Tuần/ Ngày văn hóa, du lịch Việt Nam, các chương trình văn hóa nghệ thuật gắn với kỷ niệm năm chẵn, năm tròn quan hệ ngoại giao, trong đó có Tuần Văn hóa Việt Nam tại Thái Lan nhân kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao, Tuần Văn hóa Việt Nam tại Philippines nhân kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao; Những ngày Văn hóa Việt Nam tại Thụy Sỹ kỷ niệm 55 năm thiết lập ngoại giao...; tiếp tục tổ chức các Lễ hội xúc tiến du lịch - văn hóa Việt Nam tại Hàn Quốc 2026; Lễ hội xúc tiến du lịch - văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản 2026; Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào; Tuần Văn hóa Việt Nam tại Campuchia theo đúng cam kết quốc tế.

Nhờ những định hướng đúng đắn, công tác văn hóa đối ngoại trong năm 2026 sẽ tiếp tục được triển khai toàn diện với nhiều định hướng mới, không ngừng đổi mới, sáng tạo và mở rộng hợp tác quốc tế. Các hoạt động được thúc đẩy toàn diện, kết hợp giữa bảo tồn giá trị truyền thống và hội nhập hiện đại, nhằm nâng cao hình ảnh và uy tín của đất nước, đồng thời tạo nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài của các hoạt động văn hóa đối ngoại.

TS NGUYỄN PHƯƠNG HÒA, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ VHTTDL