Văn hoá - 'Sức mạnh mềm' bảo vệ Đảng từ gốc trong kỷ nguyên mới - Bài 2: Từ bản sắc Cà Mau đến 'lá chắn' tư tưởng

Những chuyển động từ thực tiễn

Cà Mau là vùng đất đặc biệt. Không gian văn hoá nơi đây được hình thành trong sự giao hoà giữa sông nước, biển đảo, rừng ngập mặn, rừng tràm; giữa quá trình khai phá đất phương Nam với lịch sử đấu tranh cách mạng kiên cường của nhiều thế hệ. Từ điều kiện tự nhiên và lịch sử ấy đã hình thành đời sống văn hoá vừa đậm chất Nam Bộ, vừa mang sắc thái riêng của vùng đất địa đầu cực Nam. Ðó là văn hoá sông nước, văn hoá biển, văn hoá rừng; là đờn ca tài tử, lễ hội dân gian, nghề truyền thống, sinh hoạt cộng đồng; là những địa danh, di tích gắn với các chặng đường đấu tranh cách mạng. Song, quan trọng hơn cả là những phẩm chất đã ăn sâu vào con người: nghĩa tình, đoàn kết, hào sảng, thuỷ chung, khoan dung, trọng chữ tín.

Ðồng chí Hồ Trung Việt, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ, cho biết: “Trong quá trình phát triển hiện nay, những giá trị truyền thống văn hoá tiếp tục được nhận diện, bổ sung bằng những phẩm chất phù hợp với yêu cầu mới. Hệ giá trị con người Cà Mau được định hướng với 5 đặc trưng: “nghĩa tình - năng động - cần cù - sáng tạo - trách nhiệm”, gắn với bản lĩnh chính trị, ý thức công dân, tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên. Có thể nói, “nghĩa tình” là chiều sâu nhân văn; “cần cù” là phẩm chất được hun đúc qua lao động; “năng động, sáng tạo” là yêu cầu của thời kỳ phát triển mới; còn “trách nhiệm” là thước đo của văn hoá công dân, văn hoá công vụ và văn hoá cộng đồng. Nói đến văn hoá Cà Mau hôm nay không chỉ nói đến việc giữ gìn cái đã có mà còn là quá trình làm cho những giá trị tốt đẹp của truyền thống tiếp tục nảy mầm trong đời sống hiện đại, chuyển hoá thành động lực phát triển”.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo tỉnh thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 29/9/2026, đồng chí Huỳnh Quốc Việt, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, nhấn mạnh yêu cầu quan tâm đầu tư các công trình bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá của 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa; khai thác các giá trị văn hoá gắn với ngành nghề truyền thống, ẩm thực, bản sắc và nghệ thuật; đồng thời tổ chức thường xuyên các hoạt động văn hoá gắn với hệ thống thiết chế hiện có để tạo động lực cho phát triển du lịch.

Cà Mau luôn quan tâm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Kinh - Khmer - Hoa (Trong ảnh: Giải đua ghe Ngo xã Phước Long năm 2025).

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh tổ chức trên 200 cuộc tuyên truyền; hệ thống truyền thanh cơ sở thực hiện trên 350 lượt phát thanh. Báo chí của tỉnh đăng tải hơn 200 bài, 350 ảnh trên báo in và báo điện tử, cùng hơn 200 tin, bài phản ánh về xây dựng, phát triển văn hoá và con người Cà Mau. Hệ thống thiết chế văn hoá cấp tỉnh và cấp xã, phường từng bước được sắp xếp, hoàn thiện. Văn hoá được lan toả ngày càng sâu rộng hơn vào hệ thống chính trị, cộng đồng dân cư, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và gia đình. Ðiểm đáng chú ý là chuyển đổi số đang mở ra phương thức mới để bảo tồn và lan toả di sản; tỉnh triển khai số hoá 27 di tích, gồm 24 di tích quốc gia và 3 di tích quốc gia đặc biệt, ứng dụng công nghệ số, 3D, VR360 và từng bước tích hợp vào cơ sở dữ liệu, Cổng Du lịch thông minh. Ðây không chỉ là giải pháp lưu giữ di sản mà còn làm cho lịch sử, văn hoá đến gần hơn với thế hệ trẻ và cộng đồng trong môi trường số.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục quan tâm bảo tồn nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và các di sản văn hoá phi vật thể; gắn di sản với du lịch, sinh kế cộng đồng và phát triển công nghiệp văn hoá. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, văn hoá gia đình, văn hoá công vụ, văn hoá ứng xử trên môi trường số tiếp tục được đẩy mạnh. Các hoạt động thể thao, văn hoá, nghệ thuật diễn ra sôi nổi... Những kết quả ấy không chỉ phản ánh quy mô hoạt động mà từng bước hướng tới phát triển con người, phát triển du lịch, xây dựng chính quyền, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống xã hội.

Ðặc biệt, sau hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, văn hoá công vụ chuyển biến tích cực theo hướng 6 rõ. Nổi bật là ý thức trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương hành chính được nâng lên; việc phân công nhiệm vụ, xác định trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu, ngày càng cụ thể hơn. Phương thức làm việc từng bước chuyển từ nặng về quy trình sang chú trọng tiến độ, chất lượng và kết quả. Tinh thần phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Ðáng chú ý, văn hoá công vụ ngày càng được gắn với văn hoá nêu gương, trách nhiệm thực thi và kết quả phục vụ. Qua đó, góp phần củng cố hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp và tăng cường niềm tin xã hội.

Văn hoá tạo “sức đề kháng” từ bên trong

Giá trị sâu xa nhất của văn hoá đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng nằm ở khả năng hình thành niềm tin, bản lĩnh và hệ giá trị từ bên trong mỗi con người. Ðó là tình yêu quê hương, hiểu lịch sử dân tộc, trân trọng truyền thống, biết sống nghĩa tình, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng; không dao động trước những thông tin xuyên tạc, cực đoan hoặc những giá trị lệch chuẩn. Ðó chính là “sức đề kháng” văn hoá.

Chia sẻ về vấn đề này, đồng chí Hồ Trung Việt cho rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch không thể chỉ dựa vào “chống” mà phải gắn liền với “xây”. Một xã hội có đời sống văn hoá phong phú, cộng đồng đoàn kết, gia đình bền vững, cán bộ ứng xử chuẩn mực, môi trường thông tin tích cực sẽ tự tạo nên khả năng hạn chế những tư tưởng cực đoan, lối sống ích kỷ, thực dụng và những biểu hiện lệch chuẩn. Cần chuyển mạnh từ cách tiếp cận thiên về phản bác, ngăn chặn sang chủ động bồi đắp các giá trị tích cực; lấy việc lan toả cái đúng, cái tốt, cái đẹp làm nền tảng để hạn chế cái xấu, tiêu cực; đồng thời củng cố niềm tin bằng việc xây dựng văn hoá trong Ðảng, văn hoá công vụ, văn hoá lãnh đạo, trách nhiệm nêu gương và tinh thần phục vụ Nhân dân. Ở góc độ này, mỗi gia đình văn hoá, khu dân cư đoàn kết; mỗi cán bộ tận tuỵ, gần dân, vì dân; hành vi đẹp được lan toả; di sản được thế hệ trẻ tiếp nhận bằng niềm tự hào... đều góp phần vào việc xây dựng “thế trận” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng.

Văn hoá tuy không thay thế công tác chính trị, tư tưởng nhưng góp phần tạo nên “nền đất” đủ tốt để “hạt giống” yêu nước, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc bén rễ, đâm chồi, phát triển. Việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ở Cà Mau không chỉ nhằm phát triển văn hoá, con người mà còn góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội, phát huy sức mạnh nội sinh và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; văn hoá phải trở thành nguồn lực, sức mạnh mềm và là một trong những động lực quan trọng của tỉnh trong giai đoạn mới.

Tinh thần xuyên suốt của Ðại hội XIV của Ðảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị là phát triển phải vì con người, chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Văn hoá phải thực sự đi vào đời sống, để mỗi người dân đều có cơ hội được thụ hưởng, sáng tạo, phát triển toàn diện và sống ngày càng tốt hơn, hạnh phúc hơn. Ðó vừa là mục tiêu của phát triển, vừa là cơ sở bền vững để củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Ðảng và Nhà nước

Ðồng chí Hồ Trung Việt, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ,

Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ, nhấn mạnh.