Văn hóa thượng tôn pháp luật là nền tảng để xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn

Lễ hưởng ứng Ngày pháp luật nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (9/11) năm 2026. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)

Ngày 9/11, tại Hà Nội, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam năm 2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương Lê Tiến Châu dự buổi lễ.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh Lễ hưởng ứng năm nay có ý nghĩa chính trị, pháp lý đặc biệt, là dịp tôn vinh những giá trị cao quý của Hiến pháp, pháp luật và truyền thống 80 năm lập hiến; khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và quyết tâm xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đây cũng là dịp để nhìn nhận, đánh giá thực chất công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động, đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, phục vụ nhân dân và kiến tạo phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận đánh giá cao và biểu dương sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương; đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội-nghề nghiệp; cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học và nhân dân cả nước.

Cũng tại kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo: “Mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực nhà nước phải tuân thủ Hiến pháp. Mọi cơ quan, người có thẩm quyền phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao;” “tiếp tục phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân;” “đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm để đột phá về thể chế. Thể chế hóa các chủ trương ấy phải gắn với nâng cao năng lực quản trị, phát huy dân chủ, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân.”

Để cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thời gian tới, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thể chế, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh xây dựng pháp luật tốt phải đi đôi với tổ chức thi hành nghiêm minh, hiệu quả, để các quy định thực sự đi vào cuộc sống; lấy kết quả thực thi làm thước đo chất lượng pháp luật. Kiên quyết khắc phục tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành chưa được ban hành kịp thời; quy định đúng nhưng khó thực hiện, vướng mắc từ cơ sở chậm được giải quyết.

Truyền thông phải đi trước một bước ngay từ khi đề xuất chính sách; coi trọng việc lắng nghe, tiếp thu và giải trình ý kiến của người dân, doanh nghiệp. Phổ biến pháp luật không chỉ để người dân biết pháp luật, mà phải giúp người dân hiểu pháp luật, thực hiện đúng pháp luật và biết sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và vinh danh Gương sáng pháp luật cho các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)

Phó Thủ tướng lưu ý văn hóa thượng tôn pháp luật là nền tảng quan trọng để xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh và phát triển. Nền quản trị quốc gia hiện đại phải kết hợp chặt chẽ giữa việc hoàn thiện pháp luật, thực thi nghiêm minh, công bằng các quy định với việc nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, từng bước đưa việc tuân thủ pháp luật trở thành nhu cầu tự thân, nếp sống văn hóa và trách nhiệm của mỗi người dân, cơ quan, tổ chức.

Các cấp, các ngành, đặc biệt là người đứng đầu, phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về chất lượng xây dựng, hiệu quả thi hành pháp luật và công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; không coi đây chỉ là nhiệm vụ của cơ quan tư pháp hoặc bộ phận pháp chế.

Bộ Tư pháp tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu hoàn thiện thể chế, tổ chức thi hành pháp luật và phổ biến, giáo dục pháp luật; chú trọng hướng dẫn, củng cố tổ chức, nâng cao năng lực và chất lượng tham mưu của hệ thống pháp chế các bộ, ngành và cơ quan tư pháp địa phương, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội; huy động sự tham gia tích cực của đội ngũ luật sư, luật gia, các cơ sở giáo dục, cơ quan báo chí, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Ngày Pháp luật Việt Nam năm nay mang đậm dấu ấn lịch sử gắn với kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên năm 1946.

Thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, kiểm soát chặt chẽ tính hợp hiến, tính thống nhất, đồng bộ của các dự án luật ngay từ giai đoạn hình thành chính sách; kiên quyết phòng ngừa lợi ích nhóm, cục bộ, các biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm pháp luật vừa mở không gian cho đổi mới sáng tạo có trách nhiệm, vừa kiểm soát được rủi ro vì lợi ích công. Đồng thời, chủ động đôn đốc, theo dõi việc ban hành văn bản quy định chi tiết để luật được thi hành ngay khi có hiệu lực.

Các đại biểu tham dự buổi lễ. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)

Đồng thời đổi mới công tác theo dõi thi hành pháp luật theo hướng thực chất, phân định rõ bất cập do chính sách với hạn chế trong khâu tổ chức thực hiện để có giải pháp phù hợp; vận hành hiệu quả cơ chế tổng hợp, tham mưu xử lý kịp thời, triệt để các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và cuộc sống.

Bên cạnh đó, triển khai đồng bộ, hiệu quả Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026; lấy nhu cầu chính đáng của người dân, doanh nghiệp làm điểm xuất phát, phát huy tối đa lợi thế của công nghệ số và dữ liệu để mọi người có thể tìm hiểu, tra cứu pháp luật thuận tiện, mọi lúc, mọi nơi; chú trọng hỗ trợ người yếu thế, đồng bào vùng khó khăn, qua đó góp phần bảo đảm các quyền hiến định được thực hiện trên thực tế; đề cao kỷ luật, kỷ cương và tính gương mẫu trong toàn ngành.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức ngành Tư pháp phải thực sự là tấm gương trong tuân thủ Hiến pháp, pháp luật; tiếp tục đổi mới hình thức hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam theo hướng gắn với đời sống, đi vào chiều sâu, lấy sự chuyển biến trong nhận thức và hành vi chấp hành pháp luật làm căn cứ đánh giá hiệu quả./.