Vén màn 'bà trùm' thao túng Viện Pháp y tâm thần, chỉ đạo hành vi phạm tội

Hai bị can trong vụ án Nguyễn Thị Mai Anh và Lê Văn Đông.

Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an TP. Hà Nội vừa hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 57 bị can trong vụ án "Tàng trữ trái phép chất ma túy, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, làm sai lệch hồ sơ vụ án và đánh bạc" xảy ra tại Viện pháp y tâm thần trung ương và một số đơn vị, địa phương. Trong số các bị can bị đề nghị truy tố có nhiều người là bác sĩ, điều dưỡng của Viện pháp y tâm thần Trung ương.

Từ kịch bản giả bệnh đến đường dây thao túng giám định

Theo kết luận điều tra, việc giám định tâm thần và chữa bệnh bắt buộc chưa được quy định chặt chẽ. Đồng thời, việc giám định pháp y tâm thần là giám định hồi cứu; việc ra kết luận giám định của Hội đồng giám định dựa vào định tính của mỗi giám định viên và kết quả khám lâm sàng, cận lâm sàng, các tài liệu giám định liên quan... Trong đó, kết quả khám của giám định viên mang tính quyết định chủ yếu thông qua việc theo dõi hành vi của đối tượng giám định.

Nguyễn Thị Mai Anh (SN 1979, ở Hà Nội) cùng nhiều bị can khác đã lợi dụng việc trên để cố tình thực hiện (giả) các triệu chứng lâm sàng như: tuyệt thực, la hét, tự gây thương tích, không ngủ, đập phá, nói nhảm, ảo tưởng... để được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm giám định.

Việc này nhằm mục đích để đối tượng được áp dụng biện pháp chữa bệnh, trì hoãn việc thi hành án và được trừ thời gian chữa bệnh bắt buộc vào thời gian thi hành án phạt tù, hoặc tìm cách bỏ trốn để tiếp tục thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác…

Quá trình điều tra cho thấy, Mai Anh và nhiều bị can khác không hề có biểu hiện tâm thần hay mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi.

Theo cơ quan điều tra, các bị can thậm chí còn sử dụng chính nơi chữa bệnh bắt buộc tại Viện pháp y tâm thần trung ương, Bệnh viện tâm thần trung ương 1 để thực hiện các hành vi phạm tội và che giấu hành vi vi phạm với cơ quan chức năng.

Mai Anh cùng nhiều bị can khác đang được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh nhưng vẫn sinh hoạt, đi lại như bình thường, trốn khỏi nơi chữa bệnh và phạm tội mới.

Từ năm 2021 đến trước thời điểm bị bắt giữ, Mai Anh đã nhiều lần tổ chức và chi trả kinh phí cho cán bộ, nhân viên thuộc Viện pháp y tâm thần trung ương đi nghỉ dưỡng tại các khu du lịch ở nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

Ngoài đưa hối lộ để tác động kết quả giám định, Mai Anh còn dùng tiền để được ở phòng riêng, cho 2 con nhỏ vào ở chung với giúp việc trong Viện pháp y tâm thần trung ương...

Kết luận điều tra cho thấy, Mai Anh đã bị nhiều cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, bắt giam về các tội phạm khác nhau. Nhưng bị can không ăn năn hối cải mà ngụy tạo vỏ bọc có bệnh án tâm thần để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật với lỗi cố ý trực tiếp và với vai trò chủ mưu, cầm đầu.

Dùng tiền để mua chuộc, hối lộ cán bộ

Cũng theo kết luận điều tra, Nguyễn Thị Mai Anh đã mua chuộc, hối lộ một số cán bộ, nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương bằng nhiều hình thức (đưa tiền mặt, chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng, tổ chức cho một số lãnh đạo, cán bộ, nhân viên đi du lịch, nghỉ dưỡng...) để tạo điều kiện cho Mai Anh trốn Viện.

Mai Anh còn khống chế, câu kết, móc nối, chỉ đạo một số cán bộ, nhân viên, bảo vệ của Viện để tạo điều kiện cho các bệnh nhân đang chữa bệnh bắt buộc trốn Viện hoặc được ra vào Viện mà không bị thông báo đến cơ quan quản lý, thụ lý của các đối tượng chữa bệnh bắt buộc này.

“Bà trùm” cùng chồng rủ rê, lôi kéo, mua chuộc tập hợp “đàn em” giúp mình thực hiện hành vi phạm tội.

Cụ thể, Mai Anh nhận tiền của người nhà các bị can, bị án để “hướng dẫn” họ làm hồ sơ giả bệnh án, triệu chứng tâm thần, nhằm được các cơ quan tố tụng cho bị can, bị án, phạm nhân đi giám định tâm thần. Đồng thời, Mai Anh còn "chạy" kết luận giám định để có kết quả như ý, giúp họ trốn tránh hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Theo CQĐT, Mai Anh còn can thiệp vào công việc nội bộ của Viện để cho cán bộ, nhân viên có quan hệ thân thiết với mình được bổ sung vào quy hoạch lãnh đạo khoa, phòng của Viện hoặc việc học tập, bồi dưỡng của cán bộ công tác tại Viện.

Trong khi đó, Lê Văn (tức “Đông Timo”) - người chung như vợ chồng với “bà trùm” Mai Anh đã tổ chức cho một số cán bộ, nhân viên của Viện và đàn em thân tín sử dụng trái phép chất ma túy trong thời gian chữa bệnh bắt buộc. Đồng thời Đông còn có hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy tại nơi ở và buồng chữa bệnh bắt buộc của Đông tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.

Trong vụ án này, bị can Lê Văn Đông (có 10 tiền án) bị đề nghị truy tố hai tội "Tàng trữ trái phép chất ma túy" và "Sử dụng trái phép chất ma túy.