Vết trượt của nghệ sĩ và sự đổ vỡ niềm tin của công chúng

Khi niềm tin của khán giả bắt đầu lung lay

Những ngày gần đây, thông tin liên quan đến hàng loạt vụ án ma túy bị triệt phá tại TP.HCM tiếp tục khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Mới nhất, sự việc ca sĩ Long Nhật, ca sĩ Sơn Ngọc Minh cùng nhiều đối tượng bị khởi tố, bắt tạm giam trong chuyên án ma túy quy mô lớn từng tạo nên làn sóng bàn tán mạnh mẽ trên mạng xã hội.

Sáng nay 22-5, khi Fanpage Phòng, chống ma túy - Công an TP.HCM đăng tải loạt thông tin với cụm từ gây chú ý như “lần theo dòng chảy của ma túy”, “truy xét đến cùng”, “từ 1 đối tượng mở rộng bắt thêm hàng trăm đối tượng”… cộng đồng mạng gần như ngay lập tức rộ lên những đồn đoán mới và điều đáng suy nghĩ là những đồn đoán này lại xoay quanh giới nghệ sĩ. Nhiều nghệ sĩ dù không liên quan vẫn bị réo tên, cắt ghép hình ảnh hoặc lan truyền thông tin thiếu kiểm chứng. Có người trở thành chủ đề bàn tán chỉ vì “mất tích" vài ngày trên mạng xã hội hay khóa bình luận trên trang cá nhân.

Một nữ người mẫu nổi tiếng hiện đang chấp hành án vì liên quan đến ma túy

Không ít người dùng mạng xã hội cho rằng có thể sẽ tiếp tục xuất hiện nghệ sĩ liên quan trong các thông báo tiếp theo. Tuy nhiên, đến thời điểm Fanpage chính thức cập nhật thông tin về việc mở rộng chuyên án lên 140 đối tượng, chưa có thêm nghệ sĩ nào được công bố liên quan. Dẫu vậy, chỉ riêng việc những suy đoán ấy xuất hiện với tốc độ chóng mặt cũng cho thấy một thực tế đáng buồn là niềm tin của công chúng dành cho một bộ phận giới nghệ sĩ đang có dấu hiệu lung lay mạnh mẽ.

Ở góc độ nào đó, điều này cho thấy tâm lý bất an của công chúng trước những scandal liên tiếp trong giới giải trí. Nhưng đồng thời, nó cũng phản ánh mặt trái của văn hóa ứng xử "online", nơi tin đồn có thể lan nhanh hơn cả thông tin chính thức. Tuy nhiện, việc suy đoán thiếu căn cứ không chỉ ảnh hưởng đến danh dự cá nhân mà còn tạo nên môi trường chỉ trích thiếu lành mạnh trên không gian mạng.

Trước đây, mỗi khi xuất hiện tin đồn liên quan đến nghệ sĩ, công chúng thường có xu hướng bênh vực hoặc chờ đợi thông tin chính thức. Nhưng hiện tại, tâm lý ấy dường như đang đảo chiều. Chỉ cần xuất hiện vài dòng chia sẻ úp mở trên mạng xã hội, hàng loạt cái tên nghệ sĩ đã bị réo gọi. Có thể thấy điều đó không xuất phát từ sự khắt khe vô cớ của khán giả, mà là hệ quả sau những vụ việc đáng xấu hổ của nhiều nghệ sĩ xảy ra trong thời gian vừa qua. Từ các "scandal" đời tư, quảng cáo sai sự thật, ứng xử lệch chuẩn...cho đến những vụ việc liên quan chất cấm, nhiều hình tượng từng được xây dựng kỹ lưỡng đã sụp đổ nhanh chóng.

Ca sĩ Long Nhật khi làm việc với cơ quan Cảnh sát điều tra tại nhà riêng

Thực tế thì trong mắt công chúng, nghệ sĩ vốn không chỉ là những người nổi tiếng trên sân khấu mà còn là những người có sức ảnh hưởng xã hội rộng rãi, đặc biệt với giới trẻ. Một câu nói, một hành động, thậm chí một phong cách sống của họ đều có thể tạo nên xu hướng trên mạng xã hội và cả ngoài đời. Chính vì vậy, khi nghệ sĩ vướng vòng lao lý, cảm giác thất vọng của khán giả thường lớn hơn rất nhiều so với một vụ việc thông thường. Sự thất vọng ấy còn đến từ việc không ít nghệ sĩ từng xuất hiện với hình ảnh tích cực, truyền cảm hứng, thậm chí đại diện cho lối sống văn minh tích cực. Khi những hình ảnh đó bị phủ bóng bởi các thông tin tiêu cực, công chúng có cảm giác như chính niềm tin của mình bị phản bội.

Từ “thần tượng” đến sự hoài nghi

Có một thực tế dễ nhận thấy là khán giả hiện nay không còn thần tượng nghệ sĩ theo cách tuyệt đối như trước. Sự phát triển của mạng xã hội khiến khoảng cách giữa người nổi tiếng và công chúng bị rút ngắn, nhưng đồng thời cũng làm mọi góc khuất dễ dàng bị phơi bày hơn. Nhiều năm trước, nghệ sĩ thường xuất hiện qua sân khấu, truyền hình hoặc truyền thông với hình ảnh đã được chọn lọc kỹ lưỡng. Còn hiện tại, mọi người có thể theo dõi họ từng ngày qua mạng xã hội, từ các livestream, clip hậu trường, những bài viết chia sẻ chuyện đời thường… Chính sự gần gũi ấy tạo ra cảm giác chân thật, nhưng cũng khiến khán giả nhận ra rằng phía sau ánh đèn sân khấu, nghệ sĩ cũng có thể tồn tại những lệch lạc, sai lầm, thậm chí là những khoảng tối đáng báo động.

Đáng nói hơn, mỗi vụ việc tiêu cực xảy ra không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân nghệ sĩ liên quan mà còn tạo nên hiệu ứng dây chuyền đối với toàn bộ giới giải trí. Chỉ cần xuất hiện thông tin đang mở rộng điều tra, nhiều người lập tức đặt câu hỏi: “Liệu còn ai nữa không?”. Sự hoài nghi ấy nguy hiểm ở chỗ nó khiến công chúng dần đánh mất cảm giác tin tưởng. Một bộ phận khán giả bắt đầu nhìn nghệ sĩ bằng ánh mắt dè chừng thay vì yêu mến đơn thuần. Những lời tung hô dễ dàng bị thay thế bằng sự nghi ngờ.

Ca sĩ Miu Lê là một ví dụ điển hình đáng tiếc về những nghệ sĩ vướng vào ma túy mà rơi vào vết trượt dài trên con đường nghệ thuật

Không thể phủ nhận rằng phần lớn nghệ sĩ vẫn đang nghiêm túc lao động nghệ thuật, giữ gìn hình ảnh và cống hiến cho công chúng. Tuy nhiên, chỉ một số trường hợp sai phạm cũng đủ khiến hình ảnh chung của cả giới bị ảnh hưởng. Điều đáng lo ngại hơn là những vụ việc liên quan chất cấm không còn đơn thuần là "scandal" giải trí mà còn là câu chuyện pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Trong môi trường nghệ thuật đầy áp lực, cám dỗ và những cuộc vui kéo dài, việc giữ bản lĩnh cá nhân trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Hào quang sân khấu có thể mang lại danh tiếng rất nhanh, nhưng cũng có thể biến mất chỉ sau một đêm nếu người nghệ sĩ đánh mất giới hạn của mình.

Khán giả hôm nay có thể yêu mến một nghệ sĩ bằng tất cả sự nhiệt thành, nhưng họ cũng sẵn sàng quay lưng khi cảm thấy niềm tin bị tổn thương. Và một khi niềm tin ấy sụp đổ, việc xây dựng lại gần như khó hơn rất nhiều so với việc nổi tiếng. Có lẽ vì thế, những vụ việc liên tiếp xảy ra thời gian qua không chỉ là câu chuyện của riêng vài cá nhân, mà còn là hồi chuông cảnh báo đối với cả giới giải trí. Bởi sau ánh đèn sân khấu, điều giữ nghệ sĩ đứng vững lâu dài không chỉ là tài năng hay sự nổi tiếng, mà còn là cách họ sống, ứng xử và chịu trách nhiệm với ảnh hưởng mà mình tạo ra trước công chúng.