Vì cộng đồng không ma túy

Tăng cường quản lý người nghiện và sau cai nghiện

Ma túy là hiểm họa lớn đối với đời sống xã hội, nguyên nhân làm phát sinh nhiều loại tội phạm và tệ nạn xã hội, nhất là khi ma túy ngày càng biến tướng với các loại ma túy tổng hợp. Số người nghiện ma túy đang có xu hướng gia tăng, là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến các loại tội phạm khác như: trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cưỡng đoạt tài sản, cướp giật tài sản...

Phiên tòa xét xử lưu động bị cáo Thạch Thanh Dũng với tội danh “sử dụng trái phép chất ma túy”, do TAND khu vực 6 - Cà Mau xét xử.

Trong bối cảnh tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, những quy định của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 tạo cơ sở pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh và quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện và người sau cai nghiện ma túy.

Những quy định này còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Ðảng, Nhà nước trong phòng, chống ma túy, hướng tới mục tiêu từng bước đẩy lùi ma túy ra khỏi đời sống xã hội. Ðặc biệt, Luật đã cụ thể hóa tinh thần Kết luận số 132-KL/TW của Bộ Chính trị về phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 50% đơn vị hành chính cấp xã trên toàn quốc đạt tiêu chí “không ma túy”.

Tại tỉnh Cà Mau, mục tiêu trong năm 2026, tỉnh có tỷ lệ xã, phường không ma túy đạt 25%; đến năm 2030, có ít nhất 50% địa bàn cấp xã “không ma túy”. Ðây không chỉ là mục tiêu mang ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc mà còn là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm cuộc sống bình yên cho Nhân dân.

Luật bổ sung các quy định mới theo hướng tăng cường quản lý chặt chẽ người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện và người sau cai nghiện ma túy. Trong đó, việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người cai nghiện tại gia đình, cộng đồng; người điều trị nghiện bằng thuốc thay thế và người sau cai nghiện được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang hiện đại.

Bên cạnh đó, luật quy định cụ thể thời hạn cai nghiện là 24 tháng đối với người cai nghiện lần đầu và 36 tháng đối với người cai nghiện từ lần thứ hai trở lên, nhằm bảo đảm tính thống nhất trong thực hiện, đồng thời nâng cao tính răn đe, hạn chế tình trạng tái nghiện. Luật cũng bổ sung quy định áp giải đối với trường hợp không chấp hành yêu cầu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể và mở rộng các trường hợp áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc đối với người vi phạm pháp luật nhiều lần. Những quy định này khắc phục nhiều bất cập trong thực tiễn, tạo hành lang pháp lý chặt chẽ để nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước về phòng, chống ma túy.

Người sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị xử lý hình sự

Theo quy định mới, từ ngày 1/7/2025, người đang trong quá trình cai nghiện, quản lý sau cai bị phát hiện vẫn còn sử dụng trái phép chất ma túy ngoài bị xử phạt hành chính như trước còn chính thức bị xử lý hình sự.

Việc xử lý hình sự người sử dụng ma túy không chỉ ở biện pháp xử phạt hành chính hoặc đưa đi cai nghiện bắt buộc như trước đây, mà còn đặt ra yêu cầu nghiêm khắc hơn về trách nhiệm pháp lý của cá nhân đối với hành vi tái sử dụng ma túy. Ðây là bước đi thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy, quản lý người sử dụng ma túy và phòng ngừa nguy cơ lây lan tệ nạn ma túy trong cộng đồng, được đông đảo quần chúng Nhân dân đồng tình ủng hộ.

Ngay sau khi luật có hiệu lực, các tòa án trên địa bàn tỉnh đồng loạt đưa các hành vi tương tự ra xét xử theo quy định. Ðầu năm 2026, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 6 - Cà Mau đưa ra xét xử lưu động vụ án Thạch Thanh Dũng bị truy tố về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”, quy định tại khoản 1 Ðiều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025.

Bà Trần Bích Ngọc, Chánh án TAND khu vực 6 - Cà Mau, cho biết: “Việc tòa án chọn những vụ án về ma túy để xét xử lưu động nhằm tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người dân nhận biết pháp luật tốt hơn. Qua đó, góp phần phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm liên quan đến tội phạm ma túy”.

TAND khu vực 6 - Cà Mau cho biết, việc xét xử lưu động được chọn để xét xử tại những khu vực có nhiều người trẻ, thanh thiếu niên như: trường học, trung tâm giáo dục thường xuyên, trường nghề, trung tâm cai nghiện...

“Hãy nói không với ma túy, không thử dù chỉ 1 lần” luôn là lời khuyên tốt nhất dành cho mọi người, nhất là người trẻ. Ðồng thời, mỗi công dân cần nắm rõ quy định pháp luật mới, chủ động tuyên truyền, vận động người thân chấp hành nghiêm các quy định về phòng, chống ma túy. Bởi một khi đã nghiện, dù không mua bán, tàng trữ, chỉ sử dụng, vẫn trở thành đối tượng điều chỉnh của luật hình sự, trong các trường hợp theo quy định, vẫn bị xét xử án phạt tù.