Vi phạm trong chữa bệnh y học cổ truyền - không để 'con sâu làm rầu nồi canh'

Đội Quản lý thị trường số 12, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa kiểm tra cơ sở kinh doanh thuốc y học cổ truyền.

Năm 2025, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thuốc giả quy mô lớn hoạt động trên toàn quốc, bao gồm thuốc tân dược và thuốc đông y. Trong hàng chục đối tượng bị bắt giữ có Phạm Thị Thu (sinh năm 1993) và Dương Thị Oanh (sinh năm 1992) cùng trú tại phường Hạc Thành, đều là dược sĩ. Hai đối tượng này đã câu kết với Phạm Thị Thảo (sinh năm 1988) cũng ở phường Hạc Thành làm nghề kinh doanh thuốc để tiêu thụ nhiều loại thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ. Mở rộng điều tra, cơ quan chức năng phát hiện đối tượng đóng vai trò quan trọng trong đường dây sản xuất, buôn bán thuốc giả chữa xương khớp là Trịnh Doãn Giáo (sinh năm 1985) ở phường Bình Trị Đông, TP Hồ Chí Minh. Đối tượng Giáo không có trình độ y dược nhưng lại điều hành toàn bộ hoạt động của cơ sở đông y Hải Phong Đường có tiếng tại địa phương. Quá trình điều tra, cơ quan chức năng phát hiện hàng nghìn mã thuốc, với tổng 30 nghìn hộp thuốc, các nguyên vật liệu phục vụ sản xuất thuốc giả; hơn 118 nghìn vỏ hộp các loại; 142kg viên hoàn, viên nén, bột để sản xuất thuốc giả, lừa dối người tiêu dùng.

Đầu năm 2026, vụ việc sản xuất, buôn bán thuốc đông y giả bán cho hàng trăm nghìn khách hàng trên toàn quốc gây bức xúc dư luận đã bị Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện và xử lý. Các đối tượng là Hoàng Văn Toàn (sinh năm 1986), Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Minh Đường; Lê Đình Tiến (sinh năm 1996), cùng trú tại xã Bá Thước và 10 đối tượng khác bị khởi tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Mặc dù bản thân và gia đình không có truyền thống nghề y nhưng Toàn đã tự chế và quảng bá “bài thuốc gia truyền 3 đời” lừa đảo bán 87 nghìn đơn hàng, lừa đảo, chiếm đoạt 227 tỷ đồng của người bệnh.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, một số cá nhân và cơ sở đã lợi dụng tâm lý người bệnh để quảng bá các bài thuốc “gia truyền”, “thần dược”, cam kết chữa khỏi hoàn toàn nhiều loại bệnh nan y. Không ít trường hợp người bệnh tin theo những lời quảng cáo thiếu căn cứ khoa học, tự ý sử dụng thuốc hoặc điều trị tại các cơ sở không đủ điều kiện dẫn đến bệnh tình trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí gây tổn hại sức khỏe lâu dài. Vì vậy, mọi vi phạm trong hoạt động hành nghề y đều có thể dẫn đến những hậu quả khó lường. Không chỉ dừng lại ở tổn hại về sức khỏe, các vi phạm trong khám chữa bệnh đông y còn gây ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với hệ thống y học cổ truyền. Những cơ sở vì lợi nhuận, thiếu đạo đức nghề nghiệp có thể khiến dư luận có cái nhìn thiếu thiện cảm đối với toàn bộ lĩnh vực đông y, trong khi các thầy thuốc, lương y chân chính vẫn đang ngày đêm tận tụy phục vụ người bệnh.

Trước thực trạng trên, Sở Y tế đã tăng cường công tác kiểm tra đối với 564 cơ sở y tế tư nhân, trong đó có 8 cuộc tổ chức đột xuất. Qua đó, cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính 45 cơ sở, với số tiền hơn 1 tỷ đồng; tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn đối với 3 cá nhân và đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với 10 cơ sở. Đầu năm 2026, Sở Y tế tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng thành lập 3 đoàn kiểm tra. Các đoàn đã kiểm tra đột xuất 4 cơ sở kinh doanh dược, xử phạt 3 cơ sở vi phạm, với số tiền 69,325 triệu đồng. Các vi phạm chủ yếu tập trung ở hành vi hoạt động không phép, không bảo đảm điều kiện sau cấp phép, cung cấp dịch vụ vượt phạm vi chuyên môn, mua bán thuốc không có giấy phép lưu hành, buôn bán hàng giả hoặc không niêm yết giá đầy đủ.

Ông Lê Anh Hiếu, Phó giám đốc Sở Y tế, cho biết: "Sở Y tế tăng cường phối hợp với các ngành tiến hành kiểm tra diện rộng, nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các hành vi vi phạm trong lĩnh vực y, dược, mỹ phẩm. Qua đó, không chỉ ngăn ngừa hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, mà còn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người hành nghề và chủ cơ sở, tạo chuyển biến tích cực, bền vững trong công tác quản lý Nhà nước đối với lĩnh vực y, dược, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng".

Để đảm bảo an toàn cho thị trường dược liệu, thuốc đông y, ngày 30/3/3026, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Công văn số 281/CCQLTT-NV về việc tăng cường kiểm tra kiểm soát kinh doanh dược liệu, thuốc cổ truyền. Với tinh thần chủ động, lực lượng QLTT trên địa bàn tỉnh đã rà soát, nắm bắt tình hình hoạt động kinh doanh, quảng cáo, sử dụng dược liệu, thuốc cổ truyền trên địa bàn quản lý. Đồng thời, phối hợp với ngành y tế, công an và chính quyền địa phương thành lập đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra, giám sát các cơ sở hoạt động kinh doanh dược liệu, thuốc cổ truyền, nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Công tác kiểm tra tập trung vào các nội dung như giấy chứng nhận điều kiện kinh doanh thuốc, nguồn gốc, xuất xứ dược liệu, điều kiện bảo quản, chất lượng sản phẩm, các mặt hàng dược liệu nhập khẩu, dược liệu quý hiếm, các bài thuốc y học cổ truyền.

Y học cổ truyền là một di sản quý báu của dân tộc và vẫn đang khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Do vậy, cần kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý những cá nhân, cơ sở thiếu trách nhiệm, vi phạm pháp luật, không để “con sâu làm rầu nồi canh” nhằm bảo vệ những giá trị tốt đẹp của y học cổ truyền và bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe an toàn, chất lượng cho mỗi người dân.