Vì sao ba bến xe lớn của Hà Nội chưa khai thác hết công suất?

Doanh thu vượt kế hoạch, công suất khai thác còn thấp

Trong 9 tháng đầu năm 2026, ba bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và Gia Lâm phục vụ hơn 5,36 triệu lượt hành khách, doanh thu vận tải đạt 84,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, công suất khai thác tại cả ba bến vẫn ở mức thấp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về tổ chức lại luồng tuyến và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ba bến xe lớn của Hà Nội phục vụ hơn 5,36 triệu lượt hành khách trong 9 tháng năm 2026 (Ảnh minh họa). 

Theo báo cáo kết quả hoạt động 9 tháng đầu năm 2026 của Công ty CP Bến xe Hà Nội, hoạt động tại ba bến xe trực thuộc gồm Mỹ Đình, Giáp Bát và Gia Lâm tiếp tục được duy trì ổn định, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết và cao điểm vận tải.

Cụ thể, trong 9 tháng, các bến xe phục vụ 468.439 lượt xe xuất bến, vận chuyển 2.520.532 lượt hành khách liên tỉnh. Đối với vận tải hành khách bằng xe buýt, toàn hệ thống ghi nhận 854.509 lượt xe và 2.842.315 lượt hành khách.

Tổng sản lượng vận tải của công ty đạt 1.322.952 lượt xe và 5.362.851 lượt hành khách. Doanh thu vận tải chưa bao gồm thuế đạt 84,5 tỷ đồng, bằng 107% kế hoạch và 106% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, trong các dịp cao điểm như Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán, kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 và Quốc khánh 2/9, công ty đã phục vụ 79.150 lượt xe, đạt 102% so với cùng kỳ; lượng hành khách đạt 712.349 lượt, tăng 8%.

Những kết quả trên cho thấy hoạt động vận tải qua các bến xe cơ bản ổn định, nhu cầu đi lại của người dân tiếp tục được đáp ứng. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực về sản lượng và doanh thu, hiệu quả khai thác hạ tầng bến xe vẫn là vấn đề cần được quan tâm.

Theo báo cáo, công suất khai thác thực tế tại cả ba bến xe đều chưa đạt 40% năng lực thiết kế.

Cụ thể, Bến xe Mỹ Đình có công suất thiết kế 1.944 lượt xe/ngày nhưng hiện khai thác khoảng 700 lượt xe/ngày, tương đương 36%. Bến xe Giáp Bát có cùng công suất thiết kế, hiện khai thác khoảng 680 lượt xe/ngày, đạt khoảng 35%. Trong khi đó, Bến xe Gia Lâm có công suất thiết kế 1.232 lượt xe/ngày nhưng chỉ khai thác khoảng 373 lượt xe/ngày, tương đương 30,2%.

Tình trạng công suất khai thác thấp cho thấy dư địa nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng tại các bến xe vẫn còn đáng kể. Theo Công ty CP Bến xe Hà Nội, một trong những nguyên nhân là quy hoạch một số tuyến vận tải hành khách cố định chưa theo kịp nhu cầu đi lại và xu hướng tổ chức giao thông hiện nay.

Bên cạnh đó, tình trạng xe dù, bến cóc và xe hợp đồng trá hình vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp vận tải khai thác tại bến, đồng thời gây khó khăn cho công tác quản lý vận tải và trật tự giao thông đô thị.

Kiến nghị tổ chức lại luồng tuyến, xử lý xe đón trả khách trái phép

Trước thực tế trên, Công ty CP Bến xe Hà Nội kiến nghị Sở Xây dựng Hà Nội xem xét, đề xuất Bộ Xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu quy hoạch luồng tuyến vận tải hành khách cố định phù hợp hơn với nhu cầu đi lại, hướng tuyến và điều kiện tổ chức giao thông thực tế.

Theo doanh nghiệp, việc bố trí tuyến cần căn cứ vào luồng giao thông đi và đến bến, thay vì chỉ dựa trên địa giới hành chính. Cách tiếp cận này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng hợp lý năng lực của các bến xe và hạn chế tình trạng phương tiện đón, trả khách không đúng quy định.

Cùng với việc rà soát, điều chỉnh luồng tuyến, công ty đề nghị tăng cường kiểm tra, xử lý các doanh nghiệp sử dụng văn phòng đại diện, trụ sở chi nhánh làm địa điểm đón, trả khách trái phép, gây mất trật tự an toàn giao thông đô thị.

Đây được xem là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của vận tải hành khách liên tỉnh thông qua bến xe, bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các đơn vị vận tải và tăng cường kỷ cương trong hoạt động kinh doanh vận tải.

Công suất khai thác tại cả ba bến xe lớn ở Hà Nội vẫn dưới 40%. 

Chủ động phương án phục vụ cao điểm Tết 2027

Trong quý IV/2026, Công ty CP Bến xe Hà Nội xác định nhiệm vụ trọng tâm là duy trì hoạt động khai thác ổn định, bảo đảm phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách; đồng thời chủ động xây dựng phương án tăng cường phương tiện vào các dịp cao điểm, tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định của các đơn vị vận tải và lái xe.

Đối với Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán năm 2027, doanh nghiệp dự báo nhu cầu đi lại sẽ tăng cao, tập trung chủ yếu vào thời điểm trước và sau kỳ nghỉ Tết. Trên cơ sở đó, công ty sẽ rà soát nhu cầu đi lại và sản lượng hành khách trên từng tuyến để báo cáo Sở Xây dựng xem xét cấp phù hiệu cho xe tăng cường, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế.

Công tác điều hành phương tiện cũng sẽ được chú trọng nhằm hạn chế ùn tắc trong khu vực bến xe. Đồng thời, công ty phối hợp với các lực lượng chức năng bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy và vệ sinh môi trường; tăng cường thông tin, hướng dẫn để hành khách chủ động lựa chọn chuyến đi và di chuyển thuận tiện, an toàn.

Một vấn đề khác cần được tính toán trong thời gian tới là tác động của dự án mở rộng Quốc lộ 1A đối với hoạt động của Bến xe Giáp Bát.

Theo Công ty CP Bến xe Hà Nội, diện tích dự kiến thu hồi tại bến khoảng 1.643,3m², tương đương 4,7% tổng diện tích. Phần diện tích này tập trung tại mặt tiền đường Giải Phóng, có thể ảnh hưởng đến không gian tập kết phương tiện và tổ chức giao thông tại quảng trường bến xe.

Để hạn chế tác động, doanh nghiệp đã phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương án tổ chức giao thông, điều chỉnh vị trí đón, trả khách của các tuyến xe buýt và chuẩn bị phương án phân luồng tạm thời trong quá trình thi công. Mục tiêu là duy trì hoạt động liên tục của bến xe, hạn chế tối đa xáo trộn trong quá trình phục vụ hành khách.

Trong bối cảnh nhu cầu đi lại tiếp tục tăng vào những tháng cuối năm và dịp Tết, việc nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng, tổ chức hợp lý mạng lưới tuyến và xử lý tình trạng đón, trả khách trái quy định sẽ là những yếu tố quan trọng để phát huy vai trò của hệ thống bến xe trong mạng lưới vận tải hành khách của Thủ đô.