Vì sao bảo tồn nguồn nước là nền tảng cho tăng trưởng bền vững?

Từ nhà máy tối ưu hóa hiệu suất sử dụng nước trong sản xuất đến bảo tồn nguồn nước cho lưu vực sông và tác động tích cực cho hệ sinh thái, hành trình này cho thấy lời giải an ninh nguồn nước cần đến sự chung tay của Chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức chuyên môn và cộng đồng.

Nước thường được nhớ đến chỉ khi thiếu

Nước thường chỉ được chú ý khi vòi cạn, đồng ruộng nứt nẻ vì hạn mặn. Nhưng với đất nước tăng trưởng nhanh như Việt Nam, nước cần được nhìn như “nguồn vốn” - đầu vào của cánh đồng, nhà máy, đô thị và của sức khỏe con người.

Nguồn vốn ấy đang chịu sức ép. Theo Ngân hàng Thế giới, khoảng 2/3 nguồn nước của Việt Nam bắt nguồn từ quốc gia thượng nguồn. Cùng lúc, đô thị hóa, công nghiệp hóa và biến đổi khí hậu dồn thêm áp lực lên các dòng sông. Bảo tồn nguồn nước vì thế cần bắt đầu từ gốc, với việc gìn giữ cánh rừng đầu nguồn, phục hồi vùng đất ngập nước và bảo vệ toàn bộ lưu vực sông.

Nỗ lực bảo tồn lưu vực cần sự chung tay của các bên.

Phát triển bền vững của doanh nghiệp phải bắt đầu từ bên trong. Heineken Việt Nam liên tục đầu tư vào công nghệ, cải tiến quy trình để giảm lượng nước sử dụng tại nhà máy. Năm 2025, doanh nghiệp cần 2,15 lít nước để làm ra 1 lít bia, thấp hơn so với mức trung bình 3,4 lít của ngành bia thế giới - thuộc nhóm tốt bậc nhất trong hệ thống Heineken toàn cầu.

Heineken Việt Nam thúc đẩy bảo tồn nguồn nước cho lưu vực sông và tác động hệ sinh thái, thông qua hợp tác công - tư giữa Chính phủ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và tổ chức chuyên môn.

Hợp tác công - tư là lời giải cho vấn đề nguồn nước

Hướng đến bảo tồn nguồn nước, Heineken nhìn vào “sức khỏe” cả hệ thống, xem xét nguồn nước đến từ đâu, được sử dụng bởi ai, khu vực nào chịu áp lực và cần làm gì để nguồn nước được duy trì dài hạn.Cách tiếp cận ở quy mô lưu vực này đòi hỏi nguồn lực, chuyên môn của nhiều bên, gắn với nhu cầu thực tế từng lưu vực.

Từ năm 2022, Heineken Việt Nam xây dựng mô hình hợp tác công - tư cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, WWF-Việt Nam và đối tác địa phương để triển khai chương trình bảo tồn nguồn nước tại lưu vực sông trọng điểm, nơi có nhà máy Heineken Việt Nam hoạt động.

Sau 4 năm, chương trình ghi nhận tác động thiết thực với hơn 2,2 tỷ lít nước được bù hoàn cho thiên nhiên mỗi năm, 1.100 ha cảnh quan suy thoái được phục hồi và 32,3 ha rừng được trồng mới. Đáng chú ý, chương trình đạt 100% cân bằng nước tại 3 lưu vực sông Hồng, sông Đồng Nai và sông Tiền, tương đương lượng nước sử dụng để sản xuất sản phẩm tại nhà máy ở Hà Nội, TP.HCM và Tiền Giang được bù hoàn cho thiên nhiên.

Heineken Việt Nam tiếp tục đồng hành các bên, mở rộng chương trình hợp tác bảo tồn nguồn nước giai đoạn 2026-2030.

Riêng tại sông Tiền, doanh nghiệp đạt mục tiêu cân bằng nước sớm hơn 5 năm so với kế hoạch, bồi hoàn hơn 690 triệu lít nước mỗi năm. Hồi tháng 9, doanh nghiệp cùng đối tác mở rộng chương trình tới lưu vực sông Cu Đê (Đà Nẵng) và Sông Ray - Đá Đen (TP.HCM), đồng thời duy trì 3 lưu vực hiện có đến năm 2030. Với tổng đầu tư 70 tỷ đồng trong 9 năm, Heineken hướng tới cân bằng 100% lượng nước tại 5 nhà máy vào năm 2030.

Khi các bên cùng nhìn về một hướng

Bà Sang Lee, Giám đốc WWF khu vực Đông Nam Á, cho rằng phục hồi thiên nhiên, đặc biệt là nguồn nước, phải dựa trên hợp tác đa bên và cơ sở khoa học. Bà đánh giá cao vai trò tiên phong của chương trình trong việc đưa quản trị nguồn nước trở thành nỗ lực chung.

Từ góc độ quản lý Nhà nước, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhận định: “Mô hình hợp tác công tư giữa Heineken Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và WWF-Việt Nam đã thực hiện là mô hình tiêu biểu tạo ra kết quả, tác động thiết thực. Trong bối cảnh an ninh nguồn nước trở thành thách thức lớn đối với Việt Nam, sự chung tay của các bên càng có ý nghĩa khi tăng trưởng cần song hành phát triển bền vững”.

Sáng kiến có thể bắt đầu từ cam kết của doanh nghiệp. Nhưng giá trị lâu dài chỉ đến khi nó trở thành nỗ lực chung, được duy trì, mở rộng và điều chỉnh theo nhu cầu từng địa phương. Giữ nước hôm nay là giữ nền móng cho tăng trưởng ngày mai. Hành trình đó cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức và cộng đồng.

Đại diện Heineken Việt Nam trao tặng bồn chứa nước sạch cho người dân tại Tà Lang - Giàn Bí.

Với trụ cột về trách nhiệm, Heineken Việt Nam đồng hành 15 năm cùng cơ quan chức năng, trong đó có lực lượng Cảnh sát giao thông, lan tỏa thông điệp “Đã uống rượu bia thì không lái xe”.

Năm 2025, Heineken Việt Nam hỗ trợ 167.000 việc làm trên toàn chuỗi giá trị; mỗi việc làm trực tiếp tại công ty có thêm 58 việc làm gián tiếp; ưu tiên mua sắm nội địa chiếm đến 82% tổng lượng mua sắm, tương đương gần 22.000 tỷ đồng. Điều đó có nghĩa, khi Heineken Việt Nam phát triển, hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước cũng phát triển.