Vì sao bom MOAB hiếm khi xuất hiện trong các chiến dịch không kích của Mỹ?

Bom nổ trên không cỡ lớn GBU-43/B MOAB được phát triển để đáp ứng những yêu cầu tác chiến mà các loại bom thông thường khó giải quyết bằng một đòn đánh duy nhất.

Tuy nhiên, kể từ khi hoàn thiện đầu những năm 2000, loại bom này hiếm khi xuất hiện trong các chiến dịch quân sự của Mỹ.

Nguyên nhân đầu tiên nằm ở tính chuyên biệt của vũ khí. MOAB nặng gần 10 tấn và có kích thước lớn, đòi hỏi phương tiện triển khai phù hợp.

Điều này khiến nó kém linh hoạt hơn những loại bom dẫn đường có thể mang theo trên nhiều dòng máy bay chiến đấu.

Nguyên nhân thứ hai là đặc điểm mục tiêu. MOAB phát huy tác dụng khi cần tạo ra sức công phá lớn trên diện rộng, chẳng hạn đối với một khu vực tập trung lực lượng hoặc hệ thống hang động.

Trong nhiều nhiệm vụ khác, bom dẫn đường nhỏ hơn có thể đáp ứng yêu cầu với mức độ linh hoạt cao hơn và phạm vi thiệt hại được giới hạn tốt hơn.

Mỹ lần đầu sử dụng MOAB trong chiến đấu ngày 13/4/2017 tại Afghanistan. Vụ tấn công nhằm vào mạng lưới hang động và đường hầm của IS tại tỉnh Nangarhar.

Trước thời điểm đó, GBU-43/B chủ yếu được biết đến qua các hoạt động phát triển và thử nghiệm.

Việc chỉ có số lượng bom hạn chế cũng khiến MOAB khác biệt với những loại đạn dược được sản xuất hàng loạt.

Theo các thông tin công khai, Mỹ chế tạo 15 quả bom tác chiến bên cạnh 2 quả thử nghiệm. Chi phí và yêu cầu hậu cần là những yếu tố cần cân nhắc khi đưa loại vũ khí này vào một chiến dịch.

Ngoài ra, sức công phá lớn không phải lúc nào cũng mang lại lợi thế. Nếu mục tiêu nằm gần khu dân cư hoặc được bảo vệ bằng các công trình ngầm kiên cố, MOAB có thể gây thiệt hại ngoài dự kiến mà vẫn không phá hủy hoàn toàn mục tiêu chính.

Vì thế, việc MOAB ít được sử dụng không nhất thiết phản ánh vũ khí đã lỗi thời.

Điều đó cho thấy quân đội Mỹ chỉ có thể cân nhắc nó trong những tình huống mà đặc tính thiết kế thực sự phù hợp với yêu cầu chiến trường.