Vì sao các bệnh xương khớp thường nặng hơn khi thời tiết lạnh?

Vì sao trời lạnh khiến bệnh khớp nặng hơn?

Khi trời lạnh, các mạch máu ở vùng da và quanh khớp có xu hướng co lại, làm giảm lưu thông máu và dịch khớp. Điều này khiến các khớp xương không được nuôi dưỡng đầy đủ, màng hoạt dịch và sụn khớp dễ bị tổn thương, từ đó gây đau nhức, cứng khớp cho người bệnh.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, nhiều nguyên nhân nội tại trong cơ thể cũng góp phần làm bệnh khớp nặng hơn khi trời lạnh như: tuần hoàn tại chỗ nuôi dưỡng khớp kém, độ nhớt của máu và dịch khớp thay đổi, sự kết tủa của muối khoáng, thay đổi nồng độ các chất trung gian hóa học và rối loạn vận mạch. Đây chính là những yếu tố làm bùng phát các đợt cấp của bệnh xương khớp trong mùa lạnh.

Ngoài ra, thời tiết lạnh kèm độ ẩm cao, đặc biệt trong những ngày mưa phùn, khiến các gân cơ co rút, dịch khớp trở nên đặc hơn, làm khớp khô cứng, đau mỏi và khó vận động. Thói quen vận động, tập luyện hằng ngày cũng thường bị giảm sút trong mùa đông, khiến tình trạng bệnh dễ tiến triển nặng hơn.

Các bệnh lý xương khớp như thoái hóa khớp, viêm khớp, thoát vị đĩa đệm, gout… tuy không đe dọa trực tiếp đến tính mạng nhưng ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và công việc hằng ngày. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng, gây tàn tật và mất khả năng lao động. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu đau cơ xương khớp, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.

Thời tiết lạnh và ẩm là nguyên nhân khiến nhiều bệnh xương khớp tái phát.

Cách phòng ngừa bệnh khớp trong mùa lạnh

Để bảo vệ hệ xương khớp khỏe mạnh trong mùa lạnh, người dân cần lưu ý một số biện pháp sau:

Giữ ấm cơ thể đúng cách

Khi thời tiết chuyển lạnh, cần chú trọng giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, tay, chân và các khớp dễ bị thoái hóa như khớp gối, khớp cổ chân, cổ tay, bàn tay.

Khi khớp có biểu hiện đau nhức, tê cứng, có thể làm ấm vùng đau bằng cách xoa dầu, cao nóng hoặc sử dụng túi chườm để giúp mạch máu giãn ra, tăng cường lưu thông khí huyết đến nuôi dưỡng khớp. Tuyệt đối không chườm nóng hoặc xoa dầu trực tiếp lên vùng khớp đang viêm cấp (sưng, nóng, đỏ, đau) vì có thể khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, nên tránh tập luyện ngoài trời khi thời tiết quá lạnh, nhiều gió, độ ẩm cao hoặc có mưa.

Chế độ ăn uống khoa học

Người mắc bệnh khớp cần duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân bằng, giúp kiểm soát cân nặng hợp lý, tránh thừa cân, béo phì. Cần bổ sung đủ protein, vitamin, đặc biệt là vitamin C, D và các nguyên tố vi lượng. Đồng thời nên tăng cường các thực phẩm giàu canxi như sữa, chế phẩm từ đậu, các loại hạt, rau củ quả.

Người bệnh cũng nên hạn chế một số thực phẩm có thể làm tăng gánh nặng cho khớp như: chất kích thích, thịt đỏ, đồ đông lạnh, phủ tạng động vật, đồ ăn nhanh, thực phẩm quá chua hoặc quá mặn.

Nghỉ ngơi và sinh hoạt hợp lý

Để phòng ngừa các bệnh xương khớp, cần tránh ngồi hoặc làm việc quá lâu ở một tư thế. Nên tranh thủ nghỉ giải lao, đi lại và vận động nhẹ nhàng để giúp tinh thần thoải mái, đồng thời giảm nguy cơ thoái hóa khớp cổ, vai và cột sống.

Sử dụng thuốc theo chỉ định

Khi bị đau nhức khớp, người bệnh nên đến khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau, đặc biệt là các thuốc chứa corticoid vì có thể gây tác dụng phụ như tổn thương dạ dày, phù nề, suy giảm miễn dịch. Cần tránh áp dụng các kinh nghiệm truyền miệng thiếu cơ sở khoa học, sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc để tránh làm bệnh nặng thêm.

Rèn luyện thể dục thường xuyên

Nhiều người khi đau khớp thường ngại vận động vì sợ đau, tuy nhiên điều này lại khiến khớp càng trở nên cứng và hạn chế cử động. Thực tế người mắc bệnh khớp cần duy trì vận động đều đặn nhưng nhẹ nhàng để tăng lưu thông khí huyết, giúp mô sụn hấp thu dưỡng chất và tăng tiết dịch khớp, từ đó bôi trơn và bảo vệ khớp.

Mỗi ngày nên dành khoảng 30 phút đến 1 giờ cho các hoạt động thể chất phù hợp như đi bộ, đạp xe, cầu lông, yoga, thái cực quyền, khí công dưỡng sinh… Việc tập luyện cần thực hiện theo nguyên tắc nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng cá nhân và mang lại cảm giác dễ chịu, giảm đau, cải thiện khả năng vận động của khớp sau khi tập.

BS. Vũ Thị Thanh