Vì sao chất lượng không khí ở Hà Nội những tháng cuối năm có diễn biến bất lợi?

Tại tọa đàm về "Thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội, giải pháp của thành phố và trách nhiệm của các bên" sáng nay (10/11), bà Lê Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, chất lượng không khí Hà Nội thường có diễn biến bất lợi trong những tháng cuối năm và đầu năm sau.

Đây là thời kỳ điều kiện khí tượng mùa đông – xuân, với hiện tượng nghịch nhiệt, gió yếu, độ cao lớp hòa trộn thấp, có thể làm gia tăng sự tích tụ các chất ô nhiễm. Trong khi đó, các nguồn phát thải từ giao thông, hoạt động xây dựng, bụi đường, sản xuất và đốt chất thải ngoài trời vẫn đang tạo ra áp lực lớn đối với môi trường không khí của Hà Nội.

Các đại biểu trao đổi tại tọa đàm

Theo bà Thủy, trong thời gian này, Hà Nội sẽ tập trung kiểm soát bụi công trường, nhất là cổng ra vào; kiểm tra xe vận chuyển vật liệu; tăng quét, hút bụi, rửa đường và ngăn đốt rác, phụ phẩm nông nghiệp sai quy định.

Phát biểu tại tọa đàm, Trung tá Phạm Hoài Nam, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông - Công an TP Hà Nội cũng cho biết hiện nay, Hà Nội đang đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô lớn như Vành đai 1, Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4, Quốc lộ 6, Đại lộ Thăng Long, các dự án cầu vượt sông Hồng... Việc này khiến số lượng phương tiện tham gia giao thông tăng đột biến, đặc biệt là các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng như cát, sỏi, xi măng, kéo theo nguy cơ gia tăng ô nhiễm môi trường.

Tại nhiều tuyến đường kết nối với các công trình xây dựng và khu vực cửa ngõ, vẫn còn tình trạng xe ô tô chở vật liệu không che chắn, làm rơi vãi đất, đá, kéo theo bùn đất ra đường. Khi thời tiết hanh khô, vật liệu xây dựng bị phát tán thành bụi, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và sức khỏe người dân.

Lực lượng chức năng đã xử phạt hơn 17.000 trường hợp liên quan đến vận tải hàng hóa. Trong đó, hơn 3.000 trường hợp bị xử phạt do vận chuyển vật liệu xây dựng làm rơi vãi ra đường; hơn 8.000 trường hợp chở quá khổ, quá tải.

Hiệu quả Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp sau 3 tháng ra sao?

Trao đổi bên lề tọa đàm, bà Thủy cho biết kết quả theo dõi nhiều năm cho thấy ô nhiễm không khí thường diễn biến phức tạp vào cuối năm và đầu năm sau. Ô nhiễm không khí mang tính liên vùng, xuyên biên giới, nên không thể giải quyết chỉ trong phạm vi một thành phố.

Từ tháng 6, UBND TP Hà Nội đã ký quy chế phối hợp với 5 tỉnh còn lại trong vùng Thủ đô, trong đó có các giải pháp phối hợp liên ngành, liên vùng ứng phó ô nhiễm.

Cơ quan chuyên môn của Hà Nội đã chủ động xây dựng dự thảo quy trình ứng phó, xác định các ngưỡng, kịch bản cùng hệ thống cảnh báo, dự báo sớm để thống nhất với 5 địa phương.

Hà Nội đang đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô lớn khiến số lượng phương tiện tham gia giao thông tăng đột biến. Ảnh minh họa: Đình Hiếu

Hà Nội đã thực hiện thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7. Đánh giá về hiệu quả sau 3 tháng thực hiện thí điểm, bà Thủy cho biết giai đoạn từ 1/7 đến hết năm 2026 tập trung tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức, hành vi và hình thành thói quen sử dụng phương tiện giao thông xanh. Việc vận động được thực hiện trong vùng phát thải thấp cũng như trên toàn thành phố, đặc biệt ở khu vực Vành đai 1.

Bà đánh giá chuyển biến bước đầu thể hiện ở công tác truyền thông tại các địa bàn thí điểm, trong đó có phường Hoàn Kiếm. Người dân hiểu rõ hơn về vùng phát thải thấp, tích cực phối hợp với chính quyền thực hiện các giải pháp chuyển đổi.

Theo bà, thời gian tới cần triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng, phương tiện giao thông cùng với thay đổi thói quen đi lại. Bà Thủy kỳ vọng vùng phát thải thấp sẽ được đánh giá toàn diện, từ đó mở rộng trong những năm tiếp theo theo lộ trình đã được UBND và HĐND thành phố thông qua.