Vì sao chuyên gia chưa đồng tình với dự thảo Quy hoạch chung Đà Nẵng đến 2050?

KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam ý kiến tại Hội nghị góp ý, phản biện xã hội đối với Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

350 tỷ USD để định hình đô thị Đà Nẵng trong tương lai

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP Đà Nẵng, biết hội nghị có ý nghĩa quan trọng, làm rõ các vấn đề cốt lõi trong hồ sơ quy hoạch trước khi trình cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt. Hội nghị là dịp tập hợp, tiếp thu các ý kiến góp ý, phản biện của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các cơ quan, tổ chức, đơn vị, nhà đầu tư, các tầng lớp nhân dân.

Dự thảo quy hoạch chung TP Đà Nẵng được thực hiện trong bối cảnh Đà Nẵng không chỉ mở rộng về quy mô không gian mà còn hội tụ điều kiện đặc biệt, vừa thuận lợi, vừa thách thức, cùng những vị thế mới và tiềm năng khác biệt trong hệ thống đô thị quốc gia.

“Hướng tới mục tiêu năm 2050, tầm nhìn 2075, Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái cấu trúc và định vị lại vai trò trong không gian phát triển vùng, quốc gia và quốc tế. Chính vì vậy, hội nghị đặt nhiều kỳ vọng, bằng kiến thức, kinh nghiệm, sự tâm huyết và trí tuệ, các đại biểu sẽ đưa ra những ý kiến đóng góp sát thực, phù hợp với yêu cầu phát triển chung của xã hội và mang đậm tính đặc thù của thành phố Đà Nẵng”, ông Thanh nói.

Ngày 18/6, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Đà Nẵng phối hợp với UBND thành phố tổ chức Hội nghị góp ý, phản biện xã hội đối với Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng cho biết chi phí để thực hiện Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 ước tính 350 tỷ USD.

Theo dự thảo Quy hoạch định hướng xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố biển đáng sống, chuỗi đô thị đa trung tâm, đổi mới sáng tạo, là cửa ngõ hội nhập quốc tế với quan điểm cốt lõi lấy Con người là trung tâm, thiên nhiên là nền tảng bền vững, hội nhập quốc tế là động lực tăng trưởng.

Đến năm 2050, Đà Nẵng trở thành thành phố biển hiện đại, thông minh, giàu bản sắc; cực tăng trưởng quan trọng quốc gia; trung tâm hàng đầu về khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo, logistics, kinh tế biển, tài chính, thương mại tự do, khoa học - công nghệ, du lịch - di sản, giáo dục - y tế chất lượng cao. Phát triển đô thị tăng trưởng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh và chủ quyền biển đảo.

Tầm nhìn đến năm 2075, xây dựng Đà Nẵng thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, có sức hấp dẫn và đáng sống mang tầm quốc tế; đồng thời nhấn mạnh phát triển hài hòa giữa đô thị ven biển với nông thôn, trung du, miền núi, tạo môi trường sống chất lượng cao, văn minh, an toàn và hạnh phúc cho người dân.

Các chuyên gia nói gì?

Sau khi nghe đơn vị tư vấn trình bày dự thảo, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, phản biện nhiệm vụ quy hoạch lần này không phải là bài toán cộng quy hoạch 2 địa phương Đà Nẵng và Quảng Nam mà phải là bài toán phối hợp quy hoạch một thể thống nhất với những thuận lợi, khó khăn cần được làm rõ.

“Trước đây chúng ta cái gì cũng nói hay cả, lúc nào cũng là thành phố đáng sống. Nhưng cứ đi qua Đà Nẵng về phía miền núi khoảng 20 km thì có đáng sống không. Ở đây người dân sống khó khăn vô cùng từ hạ tầng giao thông, kỹ thuật, tác động của biến đổi khí hậu, bão lũ… Vậy phải làm sao?” - KTS Trần Ngọc Chính đặt vấn đề.

Để giải quyết bài toán căn cơ cho quy hoạch chung Đà Nẵng, KTS Trần Ngọc Chính nhấn mạnh: “Chúng ta phải nhìn nhận một cách nghiêm túc, không chỉ nhìn những gì được giao mà phải nhìn Đà Nẵng với hơn 11.000 km2, phải tính đến tất cả người dân, kể cả khu vực biên giới. Đó là cách nhìn của chúng ta. Việc tổ chức không gian của khu vực biên giới và nông nghiệp ở đây rất lớn. Nếu so với các tỉnh khác, tỷ lệ đô thị hóa của chúng ta còn rất thấp. Nếu so với TP HCM là 89%, Hà Nội khoảng 67-68%, thì Đà Nẵng – Quảng Nam vẫn còn khoảng cách lớn. Đây là công việc của tư vấn phải làm rõ. Đừng cứ nói cái chúng ta đang nhìn thấy. Đây là thiếu sót của dự thảo”.

TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch hội Kiến trúc sư Việt Nam

Hiến kế cho Đà Nẵng, KTS Trần Ngọc Chính cho rằng: “Đà Nẵng có lợi thế về bộ khung kết nối giao thông quốc gia, đường sắt, đường bộ, hàng không và sở hữu bờ biển dài… Vậy tư vấn phải xử lý không gian đô thị như thế nào để khai thác tiềm năng, lợi thế này. Bên cạnh đó, cần làm rõ không gian kết nối khu vực như thế nào nếu nhìn ở góc độ đô thị quốc tế, đó là cửa ngõ hàng không, đường bộ phía tây và cảng biển. Nên chăng, Đà Nẵng định vị rõ là siêu đô thị biển. Đừng lan man thành phố đáng sống, sinh thái. Bên cạnh đó, đô thị cần định hướng đô thị ngầm để khai thác không gian đô thị lõi và nhìn lại định hướng không gian kinh tế tầm thấp khi mà các quốc gia đã đi rất xa”.

Còn TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch hội Kiến trúc sư Việt Nam, thẳng thắn: “Việc quy hoạch hiện nay còn khá sơ sài và ít chiều sâu. Chúng ta cần tiếp tục đối thoại để làm rõ thêm”.

Chỉ rõ hạn chế của dự thảo, TS.KTS Phan Năm Sơn cho rằng quy hoạch chung của Đà Nẵng và cách đặt vấn đề vẫn mang tính lan man, chưa định hình rõ về loại hình đô thị. Trong khi đó Đà Nẵng cần định hình rõ theo đúng năng lực của địa phương. Bên cạnh đó, quy hoạch TOD vẫn mơ hồ, cần xác định rõ loại hình; về bản sắc văn hóa đô thị chưa định hình rõ, cần chắt chiu các di sản của địa phương, không chỉ di sản được UNESCO công nhận; Đồ án chưa nêu rõ chiến lược năng lượng đô thị…

Từ những phản biện đó, TS.KTS Phan Năm Sơn cho rằng Đà Nẵng cần định hình quy hoạch liên kết vùng, quy hoạch đô thị phân khu rõ ràng không nên dàn trải, manh mún. Đặc biệt cần chọn mô hình đô thị tiết kiệm đất đai và kiểm soát mô hình nông thôn nông nghiệp công nghệ cao và cần tính toán đến vấn đề khai thác năng lượng nội tại. Đặc biệt, đồ án chưa có điểm nhấn kiến trúc đồ mà vẫn còn say sưa với di sản cũ, cần tạo ra những di sản mới, những điểm nhấn đô thị mới.

TS Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cũng cho rằng dự thảo quy hoạch thực hiện còn sơ sài, thiếu chiều sâu và chưa phù hợp với bối cảnh Đà Nẵng sau sáp nhập. Đặc biệt, đồ án chưa thể hiện vai trò chuyển đổi số, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong các kịch bản phát triển đô thị dẫn đến chưa có nhiều kịch bản quy hoạch để địa phương lựa chọn.

TS Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam

“Quy hoạch tư vấn đưa ra dựa trên số liệu tĩnh, nên các giải pháp đưa ra không phải thời gian thực. Có lẽ đơn vị tư vấn không có thời gian để làm sâu nên cứ định lượng chung chung”, TS Đặng Việt Dũng thẳng thắn nói.

Đưa ra ý kiến đề xuất, ông Dũng cho rằng, việc quy hoạch một thành phố giống như xây dựng một ngôi nhà, cần xác định mục tiêu hướng đến, công năng rõ ràng. Nhất là khi xác định mục tiêu tăng trưởng, từ đó mới xác định được lộ trình thực hiện.

“Quy hoạch cần có lộ trình cụ thể về quy mô kinh tế, dân số, nguồn vốn đến các mốc 2030-2050, tránh đưa ra những con số mơ hồ như 350 tỷ USD mà không có cơ sở tính toán”, TS Đặng Việt Dũng nói.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng, Đà Nẵng cần một tầm nhìn quy hoạch thực tiễn, khả thi và mang tính chiến lược dài hạn hơn để xứng đáng với vị thế và kỳ vọng của Trung ương.