Vì sao cửa gỗ, cửa nhôm dễ bị kẹt khi trời lạnh?

Nguyên nhân

Sự giãn nở và co ngót của vật liệu gỗ

Trái với suy nghĩ của nhiều người rằng "nóng nở, lạnh co", cửa gỗ thường bị kẹt vào mùa lạnh đặc biệt là mùa đông ở miền Bắc Việt Nam chủ yếu là do độ ẩm không khí.

Khi trời lạnh kèm theo mưa phùn hoặc hiện tượng nồm, các thớ gỗ sẽ hấp thụ hơi nước từ môi trường, dẫn đến hiện tượng trương nở.

Gỗ tự nhiên có cấu trúc rỗng với các tế bào chứa nước. Khi độ ẩm tăng, các tế bào này sẽ phình to ra khiến kích thước cánh cửa tăng lên vài milimet. Trong khi đó, khung bao thường được gắn cố định vào tường, sự chênh lệch kích thước này khiến cánh cửa bị kích, gây kẹt cứng tại các góc hoặc cạnh bên.

Sự biến đổi của khung nhôm và phụ kiện kim loại

Khác với gỗ, nhôm là kim loại nên tuân thủ quy luật "nóng nở, lạnh co". Khi nhiệt độ giảm, thanh profile nhôm có xu hướng co lại gây kẹt cửa. Hơn nữa, trời lạnh khiến gioăng cao su trở nên cứng và giòn hơn, mất đi độ đàn hồi vốn có, dẫn đến việc ép chặt vào cánh cửa gây ma sát lớn.

Vào những ngày thời tiết chuyển lạnh hoặc độ ẩm thay đổi thất thường, nhiều gia đình gặp phải tình trạng cửa gỗ, cửa nhôm bỗng nhiên khó đóng mở hoặc phát ra tiếng kêu cọt kẹt khó chịu.

Đồng thời, lớp dầu mỡ trong bản lề hoặc bánh xe bị đông đặc lại hoặc khô đi, làm cho chuyển động không còn mượt mà, tạo cảm giác cửa bị kẹt, nặng nề khi kéo.

Dấu hiệu nhận biết cửa bị kẹt do thời tiết hay do lỗi kỹ thuật

Không phải lúc nào cửa khó đóng mở cũng là do tác động của thời tiết. Việc phân biệt đúng nguyên nhân sẽ giúp chủ nhà tránh được những can thiệp sai lầm như bào mòn cửa gỗ hay thay thế phụ kiện nhôm khi không cần thiết.

Dưới đây là các dấu hiệu đặc trưng giúp bạn nhận diện chính xác tình trạng của hệ thống cửa trong nhà.

Dấu hiệu do yếu tố thời tiết

Nếu cửa nhà bạn gặp phải các hiện tượng sau đây vào những ngày đại hàn hoặc nồm ẩm, thì khả năng cao là do tác động của môi trường:

Tính thời điểm: Cửa chỉ bị kẹt hoặc khó đóng mở vào những ngày trời lạnh, ẩm. Khi thời tiết nắng ấm trở lại, cửa lại hoạt động bình thường một cách thần kỳ.

Vị trí kẹt: Thường xảy ra ở các cạnh dọc của cánh cửa hoặc phần dưới đáy cửa. Bạn sẽ thấy các vết trầy xước nhẹ trên mặt gỗ ở những điểm tiếp xúc quá khít.

Cửa chỉ bị kẹt hoặc khó đóng mở vào những ngày trời lạnh, ẩm. Khi thời tiết nắng ấm trở lại, cửa lại hoạt động bình thường một cách thần kỳ.

Cảm giác đóng mở: Cửa có cảm giác nặng toàn bộ cánh, khi đóng phải dùng lực đẩy mạnh hoặc khi mở phải kéo rất căng tay.

Tiếng kêu: Phát ra tiếng rít của cao su đối với cửa nhôm hoặc tiếng cọ xát gỗ với gỗ khô khốc.

Dấu hiệu do lỗi kỹ thuật thi công hoặc hỏng hóc

Ngược lại, nếu cửa bị kẹt quanh năm hoặc tình trạng ngày càng nặng mà không liên quan đến nhiệt độ, khả năng cao là do lỗi kỹ thuật trong quá trình lắp đặt, ví dụ như:

Xệ cánh: Cạnh dưới của cửa quẹt sát xuống sàn nhà, để lại vết xước hình vòng cung trên sàn. Lỗi này thường là do bản lề bị lỏng, gãy hoặc khung cửa bị biến dạng sau thời gian dài chịu tải.

Lệch khóa: Lưỡi gà của khóa không chui lọt vào lỗ trên khung bao dù bạn đã đóng hết cỡ, rất có khả năng khung bao hoặc cánh cửa đã bị vặn vẹo, không còn vuông vức.

Lỏng bản lề: Khi bạn nhấc nhẹ cánh cửa lên thấy có độ rơ lớn. Các vít bắt bản lề bị lỏng lẻo hoặc lỗ vít bị nát, đặc biệt phổ biến ở cửa gỗ công nghiệp hoặc gỗ kém chất lượng.

Hư hỏng phụ kiện: Tay nắm bị xoay tròn, khóa bị kẹt cứng không quay được chìa hoặc bánh xe cửa lùa bị vỡ vòng bi.

Cách khắc phục

Xử lý cửa gỗ bị kẹt

Với cửa gỗ, mục tiêu chính là giảm bớt diện tích tiếp xúc tại những điểm bị kích do giãn nở. Đầu tiên bạn có thể dùng một tờ giấy mỏng lách qua khe cửa khi đóng. Chỗ nào giấy không qua được chính là nơi gỗ bị trương nở mạnh nhất. Sau đó tùy vào từng tình trạng mà áp dụng một số mẹo sau:

Mài nhẹ bằng giấy nhám:Nếu vết kích nhẹ, có thể dùng giấy nhám hạt đại chà mạnh vào cạnh cửa tại vị trí kẹt. Nếu kẹt nặng hơn, bạn có thể phải dùng đến bào gỗ cầm tay để gọt đi khoảng 1-2mm. Lưu ý chỉ bào ở cạnh cánh cửa, không nên bào vào khung bao để đảm bảo thẩm mỹ.

Sử dụng nến hoặc xà phòng bánh: Lấy một viên nến hoặc bánh xà phòng khô chà xát mạnh vào các cạnh của cánh cửa và phần khung bao nơi xảy ra va chạm. Lớp sáp mỏng sẽ đóng vai trò như một lớp màng bôi trơn, giúp cánh cửa trượt qua khung một cách dễ dàng hơn.

Khi trời lạnh kèm theo mưa phùn hoặc hiện tượng nồm, các thớ gỗ sẽ hấp thụ hơi nước từ môi trường, dẫn đến hiện tượng trương nở.

Sử dụng máy sấy tóc:Với những vị trí bị kẹt nhẹ do ẩm, bạn có thể dùng máy sấy tóc ở chế độ nhiệt cao sấy trực tiếp vào vùng gỗ bị nở trong khoảng 10-15 phút. Nhiệt lượng sẽ làm hơi nước trong thớ gỗ thoát ra nhanh hơn, giúp gỗ co lại đôi chút.

Xử lý cửa nhôm bị kẹt (bôi trơn, chỉnh bản lề)

Cửa nhôm kính thường kẹt do phụ kiện kim loại và gioăng cao su, vì vậy cách tiếp cận sẽ thiên về bảo trì và bôi trơn.

Vệ sinh đường ray: Đối với cửa lùa, bụi bẩn tích tụ trong đường ray kết hợp với độ ẩm cao sẽ tạo ra lớp bùn bám chặt vào bánh xe. Bạn dùng máy hút bụi và khăn ẩm lau sạch sẽ các rãnh nhôm.

Bôi trơn phụ kiện: Sử dụng các loại chai xịt bôi trơn chuyên dụng như RP7, WD-40 hoặc mỡ bò trắng xịt trực tiếp vào bản lề, ổ khóa, con lăn và các thanh truyền động. Sau khi xịt, cần đóng mở cửa liên tục nhiều lần để dầu thấm đều.

Chỉnh vít bản lề 3D: Cửa nhôm hiện đại thường dùng bản lề 3D có thể chỉnh được 3 hướng. Bạn chỉ cần dùng lục giác mở nắp bản lề và xoay vít điều chỉnh để đưa cánh cửa về vị trí cân bằng nhất.

Xử lý gioăng cao su: Nếu gioăng bị cứng gây rít, hãy dùng một ít dầu silicon hoặc phấn rôm trẻ em thoa nhẹ lên bề mặt gioăng. Phấn rôm sẽ giúp giảm ma sát cực kỳ hiệu quả giữa cao su và khung nhôm.

* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.