Vì sao hàng loạt tàu cá ở Huế phải nằm bờ dài ngày?

Tàu nằm bờ, ngư dân lo lắng

Những ngày đầu tháng 8 này, dù đang vào mùa đánh bắt, khai thác hải sản nhưng nhiều tàu cá của bà con ngư dân ở tổ dân phố An Hải, phường Thuận An, TP Huế phải “đắp chiếu” neo đậu ở bến.

Trên những tàu cá này, ngư lưới cụ được xếp chất đống, máy móc và nhiều loại thiết bị phục vụ cho hoạt động đánh bắt hải sản cũng được chủ tàu phủ bạt tránh hư hỏng.

Nhiều tàu cá của ngư dân ở phường Thuận An phải nằm bờ do chưa được đăng kiểm.

Vừa đi một vòng kiểm tra quanh tàu cá, ngư dân Nguyễn Văn Hòa, ở tổ dân phố An Hải, chủ tàu cá công suất gần 400CV không giấu được sự lo lắng. Ông Hòa chia sẻ: Sau nhiều năm đi biển, gia đình ông đã đầu tư hàng trăm triệu đồng để cải hoán máy móc, nâng cấp tàu cá và các trang thiết bị, dụng cụ trên tàu. Tuy nhiên, từ đầu năm 2025 thì tàu hết hạn đăng kiểm và được bổ sung hồ sơ nhưng đến nay vẫn chưa thể đăng kiểm lại được.

Ngư dân Nguyễn Văn Hòa xót xa khi tàu cá nằm bờ hơn 1 năm qua, máy móc, ngư lưới cụ phải phủ kín bạt.

“Do chưa hoàn thiện hồ sơ, chưa thể đăng kiểm nên tàu cá của gia đình tôi phải nằm bờ hơn 1 năm qua. Điều này cũng đồng nghĩa sinh kế của gia đình từ nghề đánh bắt hải sản bị cắt đứt. Để có thu nhập, tôi phải đi phụ hồ và làm thêm các nghề khác. Tuy nhiên đáng lo ngại là tàu nằm bờ quá lâu, lo sợ máy móc, trang thiết bị trên tàu sẽ bị hư hỏng, gỉ sét do lâu ngày không được sử dụng”, vừa lấy bạt phủ lên dải lưới đánh cá trên tàu, ông Hòa nói trong xót xa.

Tàu cá không thể ra khơi gây ảnh hưởng đến sinh kế của ngư dân.

Chung tình cảnh tương tự, nhiều chủ tàu cá công suất lớn ở tổ dân phố An Hải, Hải Tiến, Phú Thuận, phường Thuận An cũng đang trong tình cảnh “ngồi trên lửa” khi tàu cá nằm bờ, trong khi tiền vay vốn để đầu tư mua sắm trang thiết bị, nâng cấp tàu cá vẫn phải trả lãi suất ngân hàng vào mỗi tháng.

Suốt gần 6 tháng qua, tàu cá của ông Ngô Văn ở tổ dân phố Phú Thuận, phường Thuận An cũng phải treo lưới, khóa cabin do tàu chưa thể đăng kiểm, thiếu thủ tục để xuất bến ra khơi.

Ông Văn cho biết: “Tàu cá nằm bờ trong thời gian dài khiến gia đình tôi dần kiệt quệ về kinh tế khi vừa chi trả khoản vay ngân hàng để nâng cấp tàu trước đó, vừa lo các khoản phí để duy trì, bảo quản máy móc, phương tiện tránh xuống cấp hỏng hóc. Vì thế, tôi và các ngư dân rất mong được các cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể để sớm đăng kiểm tàu cá, hoàn tất bổ sung các thủ tục cần thiết để cho tàu cá ra khơi trở lại”.

Cần sớm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho ngư dân

Ngư dân mong mỏi cơ quan chức năng sớm có giải pháp hướng dẫn, giúp đỡ để đăng kiểm tàu cá, giúp tàu sớm vươn khơi trở lại.

Theo ông Nguyễn Văn Thuận, nguyên nhân khiến các tàu cá không được đăng kiểm là do trước đây có một số tàu được lắp máy không rõ nguồn gốc để cải hoán, chưa đáp ứng các tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật.

Một nguyên nhân khác là do, hiện ở TP Huế không có đơn vị thực hiện đăng kiểm tàu cá. Trong trường hợp cần đăng kiểm, ngư dân phải đưa tàu vào TP Đà Nẵng, Quảng Trị hoặc các tỉnh thành khác khiến quá trình đăng kiểm mất nhiều thời gian và tốn kém chi phí hơn.

Liên quan đến vấn đề đăng kiểm tàu cá của ngư dân, ông Trần Quang Nhất, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản TP Huế cho biết thêm, nhiều tàu cá không đăng kiểm được do trong quá trình cải hoán đã sử dụng máy không có hồ sơ nguồn gốc, thay đổi kết cấu không đúng quy định.

Một góc khu neo đậu tàu cá của ngư dân Thuận An nhìn từ trên cao.

Theo quy định hiện nay, để đảm bảo tiêu chí tàu cá được đăng kiểm, ngư dân phải thay thế, cải hoán máy tàu đúng nguồn gốc, bổ sung các hồ sơ, thủ tục còn thiếu. Tuy nhiên kinh phí của việc thay thế máy móc có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, vượt quá khả năng của ngư dân trong thời điểm khó khăn.

Tàu cá là phương tiện đánh bắt hải sản và là tài sản có giá trị kinh tế lớn do ngư dân tích cóp sau hàng trăm chuyến biển.

“Hiện UBND phường đang tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng tìm cách tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ các chủ tàu cá hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đúng quy định về đăng kiểm tàu cá. Riêng một số tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép hoạt động), địa phương sẽ hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân giải bản những tàu cá này theo quy định tại Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND của HĐND TP Huế. Đồng thời giúp ngư dân, thuyền viên hoạt động trên những tàu cá này chuyển đổi nghề nghiệp để có cuộc sống ổn định”, lãnh đạo UBND phường Thuận An thông tin.

Hiện TP Huế có 1.127 tàu cá đã được đăng ký và cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) để các cơ quan, đơn vị kiểm tra, giám sát. Trong đó, 437 tàu cá có chiều dài trên 15m, 148 tàu cá có chiều dài từ 12-15m và 542 tàu cá có chiều dài từ 6-12m.

Số tàu cá xa bờ đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình là 436 chiếc, đạt tỷ lệ 100%. Theo Chi cục Thủy sản TP Huế, cùng với việc thực hiện các quy định về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Chi cục đã và đang tiếp tục hướng dẫn từng trường hợp chủ tàu kết nối với đơn vị đăng kiểm để hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đăng kiểm tàu cá.