Vì sao kim cương cùng carat lại trông to nhỏ khác nhau tới 25%

Trong suốt nhiều thập kỷ, kim cương tròn, đặc biệt là kiểu cắt round brilliant, gần như được xem là tiêu chuẩn vàng của ngành trang sức. Với cấu trúc giác cắt được tối ưu cho độ lấp lánh, kiểu cắt này từng chiếm phần lớn thị phần trong các thiết kế nhẫn đính hôn và trang sức cao cấp.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường đang dần thay đổi khi các dáng cắt biến tấu, thường được gọi chung là Fancy Cut, ngày càng được ưa chuộng.

Trong nhóm này, 3 kiểu cắt nổi bật nhất là oval (hình bầu dục), pear (hình giọt nước/quả lê) và marquise (hình hạt thóc). Chúng xuất hiện dày đặc trong các bộ sưu tập trang sức mới cũng như trên tay nhiều nhân vật nổi tiếng.

Không chỉ mang lại vẻ ngoài khác biệt, các dáng cắt này còn thu hút người mua nhờ khả năng tối ưu diện tích bề mặt, yếu tố khiến viên kim cương trông lớn hơn so với trọng lượng thực tế.

Cuộc chiến thị giác và kinh tế

Trong ngành trang sức, kích thước cảm nhận của kim cương không chỉ nằm ở trọng lượng carat mà còn ở diện tích mặt trên, tức phần “face-up size” nhìn thấy khi viên đá được gắn lên trang sức.

Với kim cương tròn, nhiều trọng lượng được dồn xuống phần đáy để tối ưu độ lửa và khả năng phản xạ ánh sáng, khiến diện tích mặt trên nhỏ hơn. Ngược lại, các dáng bầu dục, quả lê và hạt thóc được thiết kế kéo dài và nông hơn, giúp viên đá trải rộng trên bề mặt và trông lớn hơn khi nhìn trực diện.

Pear, hay còn gọi là dáng giọt nước, mang đến cảm giác mềm mại và nữ tính cho món trang sức. Ảnh: Diamond Mansion.

Vì vậy, hai viên kim cương cùng một carat có thể mang lại cảm giác kích thước khác nhau. Viên kim cương dáng hạt thóc một carat có thể trông lớn hơn viên dáng tròn cùng trọng lượng khoảng 15-25% về mặt thị giác.

Hình dáng kéo dài cũng tạo hiệu ứng thẩm mỹ rõ rệt trên bàn tay. Oval mang vẻ cân bằng giữa cổ điển và hiện đại, pear tạo cảm giác mềm mại và nữ tính, trong khi marquise giúp tối đa chiều dài viên đá, giúp ngón tay trông thanh mảnh hơn.

Không chỉ có lợi thế thị giác, các dáng Fancy Cut còn mang lại hiệu quả kinh tế. Việc cắt kim cương tròn thường làm hao hụt phôi thô nhiều, đôi khi tới khoảng 60%. Trong khi đó, các dáng cắt dài tận dụng khối đá tốt hơn, giúp giảm chi phí chế tác.

Vì vậy, với cùng tiêu chuẩn chất lượng 4C (carat, color, clarity, cut) (tạm dịch: trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết và giác cắt), một viên Fancy Cut thường có giá thấp hơn khoảng 10-30% so với kim cương dáng tròn. Điều này cho phép người mua sở hữu viên đá trông lớn hơn mà vẫn giữ được ngân sách hợp lý.

Sự thay đổi thị phần

Xu hướng này cũng được thúc đẩy mạnh mẽ bởi văn hóa đại chúng và mạng xã hội. Nhiều ngôi sao quốc tế đã lựa chọn nhẫn đính hôn với các dáng cắt kéo dài thay vì kim cương tròn truyền thống.

Chiếc nhẫn đính hôn dáng bầu dục của Hailey Bieber, ước tính khoảng 10 carat, từng tạo nên một làn sóng tìm kiếm mạnh mẽ trên Internet. Theo dữ liệu từ Pinterest, cụm từ “Oval Engagement Ring” (nhẫn đính hôn cắt hình bầu dục) tăng hơn 300% về lượng tìm kiếm ngay sau khi chiếc nhẫn này xuất hiện trước công chúng.

Victoria Beckham (trái) nổi tiếng với BST nhẫn kim cương đa dạng. Còn Hailey Bieber (bên phải) từng đăng trên Instagram khoe chiếc nhẫn đính hôn. Ảnh: POP Sugar; @haileybeiber/IG.

Bộ sưu tập của Victoria Beckham là một ví dụ khác về sức hút từ các dáng cắt Fancy Cut. Trong bộ sưu tập hơn 10 chiếc nhẫn đính hôn của mình, nhà thiết kế sở hữu những viên kim cương hình hạt thóc và dáng quả lê kích thước lớn, thường xuyên xuất hiện trong các sự kiện thời trang và truyền thông quốc tế.

Những thay đổi về thị hiếu này cũng phản ánh rõ trong các thống kê của ngành trang sức. Báo cáo The Knot 2023 Jewelry Study chỉ ra kim cương tròn vẫn là kiểu cắt phổ biến nhất trong nhẫn đính hôn, nhưng thị phần đã giảm đáng kể so với trước đây.

Vào thập niên 1990, kim cương tròn chiếm tới khoảng 80% thị trường. Nhưng thời điểm hiện tại, con số này chỉ còn khoảng 40%. Phần còn lại đang được chia sẻ bởi các dáng Fancy Cut, trong đó bầu dục là kiểu cắt nổi bật nhất.

Hiện nay, bầu dục được xem là dáng cắt phổ biến thứ hai trên thị trường nhẫn đính hôn toàn cầu, chiếm khoảng 20-25% thị phần. Đáng chú ý, mức độ phổ biến của kiểu cắt này đã tăng gần gấp đôi chỉ trong vòng năm năm gần đây.

Marquise được xem là dáng cắt kéo dài nhất trong các kiểu kim cương phổ biến. Hai đầu nhọn cùng thân đá thon dài giúp tối đa hóa diện tích bề mặt, đồng thời tạo hiệu ứng làm thon ngón tay rõ rệt. Ảnh: Sarah&Sabestian.

Kỷ nguyên của sự thông minh và cá tính

Dù có nhiều lợi thế, các dáng cắt kéo dài cũng tồn tại một số điểm cần lưu ý, theo WWD. Phổ biến nhất là hiện tượng “bow-tie effect” với vùng tối hình cánh nơ xuất hiện ở giữa viên đá khi tỷ lệ cắt không chuẩn. Hiệu ứng này có thể làm giảm độ rực rỡ tổng thể của viên kim cương.

Ngoài ra, độ đối xứng đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với các kiểu cắt như quả lê và hạt thóc. Nếu hai bên không cân bằng hoàn hảo, hình dáng của viên đá sẽ dễ bị lệch khi nhìn trực diện.

Trong khi đó, kim cương tròn vẫn giữ lợi thế về độ bắt sáng và lấp lánh tổng thể. Với nhiều người, đây vẫn là lựa chọn an toàn và mang tính biểu tượng nhất trong thế giới trang sức.

Sự phổ biến của các dáng cắt bầu dục, quả lê và hạt thóc cho thấy thị trường kim cương đang bước vào một giai đoạn mới, nơi người mua cân nhắc nhiều hơn đến giá trị thực tế và phong cách cá nhân. Thay vì chỉ dựa vào những chuẩn mực truyền thống, người tiêu dùng ngày nay tìm kiếm những lựa chọn giúp tối hiệu quả thị giác, đồng thời thể hiện gu thẩm mỹ riêng.

Trong bối cảnh đó, các dáng cắt kéo dài mang lại một phương án đáng cân nhắc. Với cùng ngân sách, chúng cho phép người đeo sở hữu viên kim cương trông nổi bật hơn trên ngón tay mà không cần tăng trọng lượng carat.

Đó cũng chính là lý do khiến cho dáng cắt bầu dục, quả lê và hạt thóc ngày càng hiện diện nhiều hơn trong “cuộc chơi” kim cương của thời đại mới.

Thư Vũ