Vì sao lợi nhuận các hãng hàng không lao dốc dù doanh thu kỷ lục?

Hàng loạt hãng hàng không lớn tại châu Á đang đối mặt nghịch lý: Doanh thu tiếp tục tăng, lượng khách ở mức cao nhưng lợi nhuận giảm sâu, thậm chí chuyển sang thua lỗ.

Korean Air, Singapore Airlines và Japan Airlines đều ghi nhận kết quả kinh doanh mới nhất theo hướng này. Điểm chung là chi phí, đặc biệt là nhiên liệu, tăng nhanh hơn doanh thu, khiến biên lợi nhuận của các hãng bị thu hẹp mạnh.

Lợi nhuận bị bào mòn

Theo Korean Air, doanh thu quý II/2026 của hãng đạt 5.020 tỷ won (khoảng 3,35 tỷ USD), tăng 26% so với cùng kỳ và là mức cao kỷ lục trong một quý II.

Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động chỉ còn 261,8 tỷ won (174,5 triệu USD), giảm 34% so với cùng kỳ năm trước. Đây là hệ quả của chi phí nhiên liệu tăng mạnh trong bối cảnh giá dầu leo thang.

Đáng chú ý, tăng trưởng doanh thu của Korean Air đến từ cả hai mảng chính. Doanh thu hành khách tăng khoảng 19% lên 2.850 tỷ won (1,9 tỷ USD), trong khi doanh thu hàng hóa tăng tới 46%, đạt 1.540 tỷ won (1,03 tỷ USD).

Theo Reuters, nhu cầu khách quốc tế đến Hàn Quốc và khách nối chuyến tăng đã bù đắp phần nào sự suy yếu của lượng khách Hàn Quốc đi nước ngoài khi giá dầu tăng. Mảng hàng hóa cũng hưởng lợi từ nhu cầu liên quan đến đầu tư AI trên toàn cầu và xuất khẩu mỹ phẩm Hàn Quốc.

Các hãng hàng không lớn đều bị chi phí nhiên liệu bào mòn lợi nhuận. Ảnh: Korean Air.

Như vậy, vấn đề của Korean Air không nằm ở việc thiếu khách hay thiếu doanh thu. Hãng bán được nhiều hơn nhưng kiếm được ít lợi nhuận hơn từ hoạt động đó.

Tình trạng này thậm chí rõ rệt hơn tại Singapore Airlines.

Theo báo cáo kết quả kinh doanh quý I năm tài chính 2026/27, Singapore Airlines đạt doanh thu kỷ lục 5,714 tỷ SGD (khoảng 4,47 tỷ USD), tăng 19,3% so với cùng kỳ. Hãng và công ty con Scoot vận chuyển kỷ lục 10,9 triệu hành khách, tăng 6,3%.

Doanh thu hành khách tăng 18,6% lên 4,582 tỷ SGD (3,58 tỷ USD), trong khi doanh thu hàng hóa tăng 33,5% lên 708 triệu SGD (553 triệu USD). Hệ số sử dụng ghế toàn tập đoàn vẫn đạt 87,1%.

Nhưng đằng sau những con số tăng trưởng này là một khoản chi phí khổng lồ.

Chi phí nhiên liệu ròng của Singapore Airlines tăng 78,5%, tương đương thêm 991 triệu SGD (khoảng 774 triệu USD), lên 2,253 tỷ SGD (1,76 tỷ USD). Tổng chi phí của tập đoàn tăng 27,9% lên 5,609 tỷ SGD (4,38 tỷ USD).

Kết quả, lợi nhuận hoạt động giảm 73,8% xuống chỉ còn 106 triệu SGD (83 triệu USD). Singapore Airlines thậm chí chuyển sang lỗ ròng 76 triệu SGD (59 triệu USD), so với mức lãi 186 triệu SGD cùng kỳ năm trước.

Theo The Business Times, khoản lỗ này chủ yếu đến từ lợi nhuận hoạt động giảm mạnh khi chi phí nhiên liệu tăng 78,5%, bên cạnh khoản lỗ lớn hơn từ các công ty liên kết, chủ yếu là Air India.

Japan Airlines (JAL) cũng đang chứng kiến khoảng cách ngày càng lớn giữa doanh thu và lợi nhuận. Doanh thu hợp nhất trong quý I năm tài chính 2026 đạt 523,7 tỷ yen (khoảng 3,48 tỷ USD), tăng 11,2% so với cùng kỳ và là mức cao kỷ lục đối với một quý I.

Tuy nhiên, lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) chỉ còn 12,7 tỷ yen (84 triệu USD), giảm 72,1%. Lợi nhuận ròng giảm tới 80,2%, còn 5,3 tỷ yen (35 triệu USD).

JAL cho biết giá nhiên liệu tăng mạnh cùng đồng yen mất giá đã khiến tổng chi phí hoạt động tăng 18,7%, lên 516,8 tỷ yen (3,43 tỷ USD). Trong khi đó, doanh thu mảng hàng không vẫn tăng nhờ nhu cầu quốc tế và hàng hóa.

Doanh thu tăng mạnh vẫn không thể bù đắp khoản chi phí nhiên liệu tăng cao. Ảnh: Japan Aviation Hub.

Riêng hoạt động vận tải hành khách quốc tế, doanh thu của JAL tăng 14,4% dù lượng hành khách giảm 0,4%. Hãng cho biết chiến lược điều chỉnh giá và phụ phí nhiên liệu giúp cải thiện đơn giá.

Doanh thu hàng hóa quốc tế cũng tăng 56,4% nhờ nhu cầu vận chuyển mạnh giữa châu Á và Bắc Mỹ. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đủ bù đắp áp lực chi phí.

Điểm đáng chú ý là JAL vẫn duy trì mục tiêu lợi nhuận cả năm, với EBIT 180 tỷ yen (1,2 tỷ USD) và lợi nhuận ròng 110 tỷ yen (731 triệu USD). Điều này cho thấy hãng kỳ vọng nhu cầu cao trong các quý tiếp theo sẽ giúp cải thiện kết quả.

Bài toán lớn nhất của hàng không châu Á

Những kết quả trên cho thấy bài toán lớn nhất của hàng không châu Á hiện nay không còn là kéo hành khách trở lại máy bay. Singapore Airlines vận chuyển lượng khách kỷ lục; Korean Air có doanh thu hành khách và hàng hóa tăng hai chữ số; JAL đạt doanh thu quý I cao nhất lịch sử.

Vấn đề nằm ở chi phí để khai thác mỗi chuyến bay. Nhiên liệu là khoản chi phí đặc biệt nhạy cảm với ngành hàng không. Khi giá dầu tăng, các hãng có thể tăng giá vé hoặc phụ phí nhiên liệu để chuyển một phần chi phí sang hành khách. Tuy nhiên, khả năng này có giới hạn bởi cạnh tranh giữa các hãng.

Singapore Airlines cho biết giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát ngày 28/2. Do nhiên liệu thường được định giá với độ trễ, tác động của cú sốc giá dầu tiếp tục phản ánh vào chi phí khai thác trong các quý sau.

Trong khi đó, các hãng không thể đơn giản cắt giảm công suất để tiết kiệm chi phí. Việc giảm chuyến bay có thể khiến họ mất thị phần đúng lúc nhu cầu đang tăng, đặc biệt trên các đường bay quốc tế có tính cạnh tranh cao.

Vì vậy, cuộc chiến của hàng không châu Á đang chuyển từ “làm đầy máy bay” sang “kiếm được bao nhiêu tiền từ mỗi ghế ngồi”.

Những kết quả mới nhất của Korean Air, Singapore Airlines và Japan Airlines cho thấy doanh thu tăng trưởng mạnh không còn đảm bảo lợi nhuận. Khi nhiên liệu và các chi phí vận hành tăng nhanh hơn giá vé, ngay cả những hãng bay lớn với mạng lưới quốc tế rộng cũng có thể chứng kiến lợi nhuận bốc hơi chỉ trong một quý.

Đây có thể sẽ là bài toán lớn của ngành hàng không châu Á trong phần còn lại của năm: Duy trì tăng trưởng hành khách nhưng đồng thời bảo vệ biên lợi nhuận trước một mặt bằng chi phí ngày càng đắt đỏ.