Vì sao lương triệu đồng/ngày vẫn không giữ được thợ xây?

Thị trường xây dựng đang ghi nhận tình trạng thiếu nhân công, đặc biệt là lao động có tay nghề. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý II-2026, tỷ lệ doanh nghiệp xây dựng gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động tăng lên 20,5%, từ mức 18,7% trong quý I.

Nhu cầu đối với lao động có trình độ, kỹ thuật và kinh nghiệm ngày càng cao, trong khi nguồn cung lao động phù hợp còn hạn chế. Ảnh: Phương Vi

Nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu đối với lao động có trình độ, kỹ thuật và kinh nghiệm ngày càng cao, trong khi nguồn cung lao động phù hợp còn hạn chế. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai và mở rộng hoạt động của doanh nghiệp xây dựng.

Thực tế được phản ánh tại nhiều công trường cho thấy, mức thu nhập hấp dẫn chưa đủ để giải quyết bài toán nhân lực. Theo phản ánh của báo chí, những thợ cả có tay nghề có thể nhận tiền công trên dưới 1 triệu đồng/ngày. Dù vậy, các chủ thầu vẫn gặp khó trong việc tìm người. Lao động xây dựng thường đi theo nhóm, tổ đội và nhận việc thông qua người phụ trách.

Một số chủ thầu cho biết tình trạng thiếu người khiến họ phải cân nhắc ngay cả khi có khách hàng và công trình cần triển khai. Có doanh nghiệp tuyển thợ xây, phụ hồ với mức lương hơn 20 triệu đồng/tháng nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm đủ nhân lực.

Một trong những đặc điểm của nghề xây dựng là công việc phụ thuộc nhiều vào từng công trình. Thời gian thi công có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng, sau đó người lao động lại phải tìm công trình mới nếu không thuộc một đội thi công ổn định.

Thợ xây phải làm việc ngoài trời, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Ảnh: Phương Vi

Tính chất công việc cũng khá khắc nghiệt. Người lao động phải làm việc ngoài trời, chịu tác động của thời tiết, cường độ lao động cao và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu điều kiện thi công không bảo đảm.

Theo ghi nhận thực tế, một bộ phận lao động trẻ chỉ làm nghề trong thời gian ngắn rồi nghỉ hoặc chuyển sang công việc khác. Những người tiếp tục gắn bó thường là lao động trung niên, đã có nhiều năm kinh nghiệm và quen với đặc thù của nghề.

Báo cáo xu hướng sản xuất, kinh doanh ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và xây dựng quý II-2026 của Cục Thống kê cho thấy khó khăn tuyển dụng đang gia tăng trong ngành xây dựng. Trong khi đó, thị trường lao động nói chung cũng đang có sự dịch chuyển về chất lượng.

Sáu tháng đầu năm 2026, tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 29,7%, tăng 0,8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này cho thấy nhu cầu của thị trường không đơn thuần là cần thêm người làm việc, mà ngày càng cần lao động có kỹ năng và kinh nghiệm. Với xây dựng, sự thiếu hụt thợ lành nghề vì thế có thể trở thành điểm nghẽn khi nhiều công trình cùng triển khai.

Trong bối cảnh nhu cầu xây dựng tiếp tục tăng, việc đào tạo thợ có tay nghề, cải thiện điều kiện làm việc và xây dựng cơ chế việc làm ổn định được xem là những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp không chỉ tuyển được người mà còn giữ được lao động lâu dài.