Vì sao một dự án mở đường ở Cà Mau 'đắp chiếu' suốt 6 năm chưa có hồi kết?

Lộ “bình đồ” hơn 260 nền dân cư trong dự án đường

Dự án Xây dựng đường dẫn vào cầu Giá Rai mới (nay là cầu Trần Văn Sớm, phường Giá Rai, tỉnh Cà Mau), hiện do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bạc Liêu (nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Cà Mau) làm chủ đầu tư. Dự án được khởi công năm 2018, khối lượng thi công được 19% rồi dừng tới nay do vướng mặt bằng.

Dự án đường dẫn vào cầu Giá Rai mới ảnh hưởng đến 81 hộ dân, tới nay có 41 hộ đồng ý nhận tiền bồi thường, còn 40 hộ chưa chấp thuận phương án bồi thường, khiến mặt bằng không thể bàn giao để thi công. Đằng sau sự không đồng thuận này là những vấn đề chưa minh bạch, chưa rõ ràng từ khi xây dựng dự án tới khi triển khai, gây bức xúc cho những hộ dân phải nhường đất làm dự án đường hay phân lô khu dân cư?

Anh Nguyễn Đức Hạnh bên phía phần đất gia đình bị thu hồi để phân lô ngoài ranh đường dẫn.

Anh Nguyễn Đức Hạnh, một trong những hộ bị ảnh hưởng dự án đường dẫn vào cầu Giá Rai mới cho biết, năm 2016, nhà nước từng thu hồi một phần đất của gia đình anh và người thân để làm tuyến đường từ Trung tâm Y tế Giá Rai nối ra đường DT980 (đường dẫn lên cầu Giá Rai mới – PV). Khi đó, diện tích đất nhà anh và người thân bị thu hồi chỉ hơn 600 m².

Tuy nhiên, đến năm 2018, vẫn dự án cũ, nhưng địa phương thông báo diện tích thu hồi của gia đình anh Hạnh và người thân bỗng tăng lên hơn 1.600 m² (thu hồi thêm hơn 900 m² so với trước đó), phần đất trước đây không nằm trong ranh giới dự án đường dẫn cũng bị đưa vào diện thu hồi toàn bộ.

Theo phản ánh của người dân, trong năm 2018, địa phương công bố bản bình đồ dự án, trong đó ngoài đường dẫn còn 9 con đường phố khác phân cả khu thành ô bàn cờ, giữa những con đường đó là 12 lô đất, với hơn 260 nền khu dân cư. Khi phát hiện đất của mình bị thu hồi ngoài làm đường dẫn lên cầu còn để làm khu dân cư, nhiều người dân địa phương phản đối, lúc này địa phương mới thay bình đồ cũ bằng một bình đồ mới không còn phần đất phân lô khu dân cư, chỉ còn những con đường.

“Người dân chúng tôi không phản đối nhường đất làm đường, chấp nhận giá bồi thường theo quy định phục vụ công trình công cộng. Tuy nhiên, thu hồi đất của chúng tôi theo giá nhà nước để phân lô khu dân cư thì chúng tôi không đồng ý, không thể lấy danh nghĩa dự án để thu hồi rồi làm việc khác”, anh Hạnh bức xúc.

Tuyến đường chính dẫn lên cầu Giá Rai mới (cầu Trần Văn Sớm) hiện hữu đang dở dang.

Thu hồi giá 47 triệu đồng, phân nền bán lại 700 triệu

Chị Bùi Thị Cúc (ngụ khóm 1, phường Giá Rai) cho biết, gia đình có thửa đất 150 m², ban đầu dự án đường dẫn không bị thu hồi. Tuy nhiên, năm 2018, địa phương thông báo sẽ thu hồi hơn 120 m², chỉ chừa lại khoảng 20 m².

“Khi đó, mức bồi thường địa phương đưa ra khoảng 47 triệu đồng cho hơn 120 m² đất nông nghiệp. Sau khi biết có dự án phân lô, gia đình hỏi mua lại chính miếng đất cũ được địa phương báo giá khoảng 700 triệu đồng. Gia đình tôi làm thuê, thu nhập bấp bênh, lấy đâu ra tiền mà mua lại đất của chính mình?”, chị Cúc nói.

Tương tự, ông Nguyễn Như Văn - một hộ dân khác trong vùng dự án chia sẻ: “Nếu nhà nước thu hồi đất để làm đường công cộng chúng tôi rất ủng hộ. Nhưng nếu thu hồi đất của dân với giá rẻ rồi đem đi phân lô bán lại chúng tôi thì rất khó chấp nhận”.

Theo tìm hiểu, năm 2016, sau khi được HĐND thông qua, UBND tỉnh Bạc Liêu cũ phê duyệt Dự án Xây dựng đường dẫn vào cầu Giá Rai mới, do UBND thị xã Giá Rai lúc bấy giờ làm chủ đầu tư. Trong đó, ngoài đường dẫn lên cầu còn phần san lấp mặt bằng, điện nước... Tổng vốn đầu tư hơn 165 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh hơn 35 tỷ đồng, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước 130 tỷ đồng. Dự kiến hoàn thành năm 2018.

Năm 2017, UBND tỉnh Bạc Liêu cũ có quyết định điều chỉnh dự án trên, chuyển vai chủ đầu tư cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bạc Liêu. Tổng vốn đầu tư dự án điều chỉnh giảm còn hơn 161 tỷ đồng.

Theo các quyết định phê duyệt, điều chỉnh dự án trên, quy mô đầu tư dự án, giải phóng mặt bằng không chỉ cho đường dẫn lần cầu Giá Rai, mà còn cho 9 đoạn đường đô thị (kèm hạ tầng điện, nước), và san lấp nền khu dự án. Riêng diên tích san nền hơn 54.878m2, chi phí khoảng 18 tỷ đồng, dù trong các quyết định của dự án không đề cập gì tới nội dung thu hồi đất phần, san nền, phân lô làm khu dân cư dọc theo 10 đoạn đường được đầu tư.

Sự việc chỉ bị người dân phát giác vào năm 2018, khi chủ đầu tư công bố bình đồ dự án, người dân phát hiện dự án mập mờ, cho rằng lấy lý do làm đường công để thu hồi đất phân lô, bán nền, nên không đồng ý di dời. Bình đồ này thể hiện rõ 10 đoạn đường dự kiến đầu tư (cả đường dẫn lên cầu), toàn bộ đất dọc các tuyến đường này được thu hồi và phân làm 12 lô với hơn 260 nền khu dân cư. Chi phí giải phóng mặt bằng cả dự án được duyệt ban đầu hơn 20,7 tỷ đồng.

Cũng vì tới một nửa người dân không đồng ý bồi thường, di dời nhường đất cho dự án trên, nên đường dẫn lên cầu Giá Rai mới thi công dở dang tới nay.

Bình đồ Dự án Xây dựng đường dẫn vào cầu Giá Rai mới (được duyệt năm 2017), trong đó ngoài giải phóng mặt bằng làm đường dẫn lên cầu (màu đỏ), còn thu hồi đất làm 9 đoạn đường đô thị khác và phần 12 lô, hơn 260 nền khu dân cư.

Tháng 9/2025, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bạc Liêu đã trình phương án điều chỉnh dự án trên lên UBND tỉnh Cà Mau. Theo phương án này, dự án điều chỉnh giảm tổng mức đầu tư còn hơn 162 tỷ đồng, toàn bộ từ ngân sách (không dùng vốn tín dụng). Chủ đầu tư đề xuất bỏ hạng mục san nền khu dân cư (18 tỷ đồng), nhưng vẫn giữ giải phóng mặt bằng cả khu vực, làm 10 đoạn đường.

Tân Lộc