Vì sao Mỹ rút lại đề xuất thu phí tàu qua eo biển Hormuz?
Đề xuất thu phí đối với tàu hàng đi qua eo biển Hormuz đã làm dấy lên cuộc tranh luận lớn về luật hàng hải quốc tế, an ninh năng lượng và chi phí thương mại toàn cầu. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề xuất áp mức phí khoảng 20% giá trị hàng hóa để bù đắp chi phí bảo vệ tuyến vận tải, Nhà Trắng sau đó chuyển hướng sang ưu tiên các thỏa thuận đầu tư với các nước vùng Vịnh thay vì triển khai kế hoạch này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đề xuất áp mức phí khoảng 20% giá trị hàng hóa để bù đắp chi phí bảo vệ tuyến vận tải. (Ảnh minh họa)
Eo biển Hormuz là cửa ngõ xuất khẩu của các nước vùng Vịnh, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và LNG toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ khoản phí mới hay sự gián đoạn nào cũng có thể làm tăng chi phí vận tải, bảo hiểm và giá năng lượng trên toàn thế giới.
Ý tưởng thu phí xuất phát từ lập luận rằng các lực lượng hải quân phải gánh chi phí lớn để bảo đảm an toàn hàng hải trong khu vực có nhiều rủi ro địa chính trị.
Vướng mắc về luật hàng hải quốc tế
Điểm gây tranh cãi nhất là tính hợp pháp của việc thu phí.
Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), các eo biển quốc tế phục vụ hoạt động hàng hải toàn cầu phải bảo đảm quyền quá cảnh và không được thu phí chỉ vì tàu đi qua, trừ trường hợp cung cấp các dịch vụ cụ thể như hoa tiêu hoặc hỗ trợ hàng hải.
Do đó, nhiều chuyên gia cho rằng việc áp dụng một khoản phí chung đối với mọi tàu chỉ để được quyền đi qua eo biển Hormuz sẽ rất khó phù hợp với thông lệ pháp lý quốc tế.
Ảnh hưởng đến thị trường năng lượng
Nếu một khoản phí như vậy được áp dụng, chi phí vận chuyển dầu và khí hóa lỏng từ Trung Đông sẽ tăng đáng kể.
Các nhà nhập khẩu lớn tại châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Chi phí bổ sung nhiều khả năng sẽ được chuyển vào giá dầu, LNG và các sản phẩm nhiên liệu, tạo thêm áp lực lạm phát và làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng.
Chính sách đã thay đổi nhưng tranh luận vẫn còn
Sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo vùng Vịnh, Tổng thống Trump tuyên bố không tiếp tục kế hoạch thu phí và thay vào đó ưu tiên các thỏa thuận thương mại, đầu tư với các đồng minh trong khu vực. Tuy nhiên, cuộc tranh luận về việc ai sẽ chịu chi phí bảo vệ các tuyến hàng hải chiến lược vẫn chưa kết thúc.
Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran kéo dài, vấn đề chia sẻ chi phí an ninh hàng hải nhiều khả năng sẽ tiếp tục được đặt ra trong các cuộc đàm phán quốc tế.
Đề xuất thu phí qua eo biển Hormuz cho thấy các tuyến vận tải năng lượng chiến lược ngày càng chịu ảnh hưởng của cạnh tranh địa chính trị. Dù kế hoạch hiện chưa được triển khai, nó đã làm nổi bật một vấn đề quan trọng: Chi phí bảo đảm an ninh hàng hải sẽ ngày càng trở thành một phần của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Trong ngắn hạn, việc Mỹ rút lại đề xuất giúp giảm bớt lo ngại về chi phí vận tải. Tuy nhiên, nếu căng thẳng tại Hormuz tiếp tục leo thang hoặc xuất hiện các cơ chế thu phí mới, thị trường dầu khí và vận tải biển vẫn có thể đối mặt với những đợt biến động đáng kể trong thời gian tới.
Tin nóng
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 16/7 (giờ địa phương) đã có bài phát biểu trước toàn quốc được phát trực tiếp trên truyền hình với trọng tâm tập trung vào cuộc bầu cử năm 2020.
Đức và Pháp tìm các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực quốc phòng nhằm chứng minh vai trò 'đầu tàu' trong tiến trình xây dựng năng lực phòng thủ chung của toàn Liên minh châu Âu (EU), bất chấp khác biệt sâu sắc về các chương trình phát triển vũ khí.
Iran cảnh báo toàn bộ Trung Đông sẽ phải gánh chịu hậu quả nếu Mỹ tiếp tục mở rộng không kích vào nước này, sau khi Washington thực hiện thêm tấn công trong đêm.
Tỷ lệ ủng hộ nữ Thủ tướng Sanae Takaichi của Nhật Bản tuy giảm nhưng vẫn ở mức cao, phản ánh đánh giá tích cực về năng lực lãnh đạo của bà.
Ngày 16/7, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo dịch Ebola tại CHDC Congo đang lây lan nhanh hơn bất kỳ đợt bùng phát nào trước đây.
Nhiều người Palestine đã bị thương trong hàng loạt vụ tấn công xảy ra ngày 16/7 tại khu Bờ Tây bị chiếm đóng, giữa lúc tình trạng bạo lực tại khu vực này tiếp tục leo thang song song với cuộc xung đột ở Dải Gaza.
Tin mới
Chính phủ Australia cho rằng mức truy tố dự kiến đối với các nghi phạm trong vụ ngộ độc methanol khiến 6 du khách thiệt mạng ở Vang Vieng (Lào) 'chưa tương xứng với hậu quả'.
Một khảo sát quốc tế của Pew Research Center do Associated Press dẫn lại cho thấy ông Tập Cận Bình được tin tưởng hơn ông Donald Trump về xử lý các vấn đề thế giới tại nhiều quốc gia, trong bối cảnh hình ảnh Mỹ và Trung Quốc đang có những thay đổi đáng chú ý.
Hệ thống hầm ngầm nằm sâu dưới Núi Pickaxe cùng kết cấu gia cố đặc biệt đang đặt ra bài toán rất khó đối với quân đội Mỹ nếu quyết định mở chiến dịch tấn công.
Tối 16-7 (giờ địa phương), vòng xoáy bạo lực tại Trung Đông đã leo thang tới mức nghẹt thở, khi quân đội Mỹ liên tiếp dội bom vào các mục tiêu chiến lược của Iran, trong khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng lập tức trả đũa bằng tên lửa đạn đạo nhắm vào các căn cứ của Mỹ và đồng minh tại vùng Vịnh.
Ngày 16-7 (giờ địa phương), chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ban hành quy định mới nhằm siết chặt thời hạn lưu trú đối với du học sinh và nhà báo nước ngoài.
Pháp đang trải qua một trong những mùa cháy rừng nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây khi gần 11.000 vụ hỏa hoạn đã bùng phát kể từ đầu năm, thiêu rụi khoảng 35.000 ha rừng và thảm thực vật.
Các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào nhiều khu vực tại Iran khiến thương vong tiếp tục gia tăng, song Washington vẫn để ngỏ khả năng giải quyết bất đồng với Tehran bằng biện pháp ngoại giao.
Ngày 17/7 (giờ VN), trong bài biểu toàn quốc tập trung vào an ninh bầu cử, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những cáo buộc chưa từng có nhằm vào Trung Quốc, cho rằng Bắc Kinh đứng sau vụ xâm phạm dữ liệu bầu cử lớn nhất trong lịch sử và tuyên bố Mỹ sẽ không còn dung túng hành vi mà ông gọi là can thiệp. Trung Quốc ngay lập tức lên tiếng bác bỏ cáo buộc của nhà lãnh đạo Mỹ.