Vì sao người thường xuyên chơi thể thao, có sức khỏe tốt vẫn có thể bị đột quỵ?

Khỏe mạnh, chơi thể thao thường xuyên vẫn có thể đột quỵ

Một bé trai bất ngờ bị đột quỵ, liệt nửa người sau khi chơi cầu lông. Một người đàn ông ở Hà Nội đang chơi pickleball thì đột ngột gặp biến cố sức khỏe, phải nhập viện điều trị tích cực vì đột quỵ. Những trường hợp như vậy khiến nhiều người không khỏi băn khoăn vì sao những người thường xuyên vận động, có thể trạng tốt vẫn có thể bị đột quỵ?

Trong suy nghĩ của nhiều người, đột quỵ thường gắn với tuổi cao, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc những người có sức khỏe yếu. Trong khi đó, người trẻ tuổi, thường xuyên tập luyện thể thao lại được cho là ít có nguy cơ gặp phải biến cố nguy hiểm này.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy đột quỵ có thể xảy ra ở cả những người trẻ tuổi, không có biểu hiện bệnh lý rõ ràng trước đó. Việc duy trì thói quen vận động mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ đột quỵ.

ThS.BSNT Nguyễn Lê Minh Tiến, Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh (Hệ thống y tế Vietlife)

Trao đổi về vấn đề này, ThS.BSNT Nguyễn Lê Minh Tiến, Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh (Hệ thống y tế Vietlife) cho biết, có không ít người sở hữu thể trạng rất tốt, thường xuyên chơi thể thao, nhìn bên ngoài hoàn toàn khỏe mạnh nhưng vẫn có thể bất ngờ bị đột quỵ, thậm chí đột tử.

“Có rất nhiều người thể trạng rất tốt, trông khỏe mạnh và chơi thể thao thường xuyên nhưng vẫn xảy ra đột quỵ, thậm chí đột tử. Điều đáng nói là chính vì luôn cảm thấy mình khỏe mạnh nên đôi khi họ lại chủ quan, ít quan tâm đến việc kiểm tra sức khỏe và phát hiện những bất thường tiềm ẩn trong cơ thể”, bác sĩ Tiến chia sẻ.

Theo bác sĩ, những người đã được chẩn đoán mắc bệnh nền thường có ý thức theo dõi sức khỏe, tái khám và điều trị để hạn chế nguy cơ biến chứng. Trong khi đó, người không có triệu chứng, đặc biệt là những người trẻ tuổi và thường xuyên vận động, có thể cho rằng mình không cần kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Tuy nhiên, việc không có triệu chứng không đồng nghĩa với việc cơ thể hoàn toàn không tồn tại bệnh lý.

Những bất thường âm thầm có thể trở thành mối nguy hiểm

Theo ThS.BSNT Nguyễn Lê Minh Tiến, một trong những nguyên nhân khiến người có vẻ ngoài khỏe mạnh vẫn có thể gặp biến cố đột quỵ là những bất thường ở hệ thống mạch máu não hoặc tim mạch chưa được phát hiện.

Một số người có thể mang trong mình những bất thường bẩm sinh hoặc hình thành trong quá trình sống như dị dạng động tĩnh mạch não, phình động mạch não, bất thường hệ thống tĩnh mạch hoặc một số bệnh lý tim mạch tiềm ẩn.

Những tình trạng này không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng các triệu chứng rõ ràng. Người mắc vẫn có thể sinh hoạt, học tập, làm việc và chơi thể thao bình thường trong thời gian dài.

“Có rất nhiều bất thường về mạch máu não như dị dạng động tĩnh mạch, phình động mạch não hay những bất thường liên quan đến hệ thống tĩnh mạch mà bản thân người bệnh không hề biết. Tương tự, ở hệ tim mạch cũng có những bất thường bẩm sinh có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể”, bác sĩ Tiến phân tích.

Khi cơ thể phải chịu một mức gắng sức lớn, những thay đổi về huyết áp, nhịp tim và hoạt động tuần hoàn có thể trở thành yếu tố góp phần khởi phát biến cố ở người đã có sẵn tổn thương hoặc bất thường mạch máu.

Trong một số trường hợp, biến cố có thể liên quan đến vỡ mạch máu, bóc tách động mạch hoặc những cơ chế bệnh lý khác dẫn đến đột quỵ.

“Khi xuất hiện tình trạng quá tải, đôi khi đó có thể là yếu tố khởi phát quá trình vỡ hoặc bóc tách động mạch ở những người có bất thường tiềm ẩn. Hậu quả là người bệnh có thể xuất hiện cơn đột quỵ, để lại di chứng nặng nề, thậm chí tử vong rất nhanh”, bác sĩ Tiến cảnh báo.

Dù vậy, cần phân biệt rõ rằng đột quỵ và đột tử không phải là một. Đột quỵ liên quan đến sự gián đoạn cấp tính của tuần hoàn não, còn đột tử có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có những bệnh lý tim mạch nguy hiểm. Không phải mọi trường hợp ngã quỵ khi chơi thể thao đều là đột quỵ.

Đồng thời, việc xảy ra biến cố trong lúc vận động cũng không đủ để kết luận hoạt động thể thao là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Bác sĩ Nguyễn Lê Minh Tiến cho rằng điều quan trọng là mỗi người cần chủ động kiểm tra sức khỏe, ngay cả khi bản thân không có biểu hiện bất thường và vẫn duy trì thói quen tập luyện đều đặn.

“Có những phương pháp kiểm tra như siêu âm tim, siêu âm động mạch cảnh, chụp cộng hưởng từ hoặc khám sức khỏe định kỳ có thể giúp phát hiện các bất thường. Vấn đề quan trọng là người có vẻ ngoài khỏe mạnh có thực sự chủ động đi khám và thực hiện những kiểm tra cần thiết hay không”, bác sĩ Tiến nhấn mạnh.

Tuy nhiên, không phải ai cũng cần chụp cộng hưởng từ não hoặc thực hiện đồng loạt các xét nghiệm chuyên sâu. Việc lựa chọn phương pháp kiểm tra cần dựa trên độ tuổi, tiền sử bệnh lý cá nhân và gia đình, triệu chứng bất thường cũng như đánh giá của bác sĩ.

Đối với người thường xuyên chơi thể thao, đặc biệt là những môn có cường độ vận động cao, việc kiểm soát huyết áp, đánh giá sức khỏe tim mạch và lựa chọn mức độ tập luyện phù hợp là điều cần thiết.

Nếu trong quá trình vận động xuất hiện những biểu hiện như đau đầu dữ dội bất thường, chóng mặt nghiêm trọng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, mất thăng bằng, người tập cần dừng hoạt động và được hỗ trợ y tế khẩn cấp. Trường hợp đau ngực, khó thở bất thường hoặc ngất khi gắng sức cũng cần được đánh giá ngay để loại trừ các biến cố tim mạch nguy hiểm.

Điều cần nhấn mạnh là tập thể thao vẫn là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ. Vận động đều đặn, phù hợp với thể trạng góp phần kiểm soát huyết áp, cân nặng, đường huyết và cải thiện sức khỏe tim mạch. Vì vậy, không nên vì lo sợ những trường hợp đột quỵ khi chơi thể thao mà từ bỏ việc vận động.

Theo bác sĩ Tiến, nguy cơ đáng lưu ý nằm ở tâm lý chủ quan khi cho rằng bản thân có sức khỏe tốt thì chắc chắn không mắc bệnh. Một người có thể chạy bộ, chơi cầu lông, pickleball hoặc tập luyện thường xuyên nhưng vẫn mang trong mình những bất thường chưa được phát hiện.

Chủ động khám sức khỏe, nhận biết các dấu hiệu bất thường và tập luyện phù hợp chính là cách để mỗi người tận dụng lợi ích của thể thao, đồng thời hạn chế những biến cố sức khỏe có thể xảy ra.