Vì sao sân bay Liên Khương phải đóng cửa 6 tháng để sửa chữa?

Ngày 4-3, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã long trọng khởi công dự án sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn sân bay Liên Khương. Cùng thời điểm đó, sân bay chính thức tạm dừng khai thác đến hết ngày 25-8 để tiến hành thi công.

ACV và các đại biểu của tỉnh Lâm Đồng chuẩn bị làm thủ tục chính thức khởi công.

Sáu tháng “đóng cửa bầu trời” là quyết định không dễ dàng với một địa phương đang tăng trưởng mạnh về du lịch và dịch vụ. Nhưng nếu nhìn dưới lăng kính kỹ thuật hàng không, kinh tế hạ tầng và chiến lược phát triển vùng, đây là bước đi bắt buộc, thậm chí là đã đến ngưỡng không thể trì hoãn.

Cú hích ngàn tỉ

Sau gần 20 năm khai thác liên tục, hạ tầng khu bay của Liên Khương đã chịu áp lực lớn. Giai đoạn 2020–2025, sân bay phục vụ gần 78.000 lượt cất hạ cánh, hơn 12 triệu hành khách và trên 32.600 tấn hàng hóa. Có thời điểm đạt gần 3 triệu khách/năm, vượt công suất thiết kế.

Ngà ga sân bay Liên Khương.

Trong kỹ thuật hàng không, đường cất hạ cánh là kết cấu chịu tải động cực lớn. Mỗi lần máy bay hạ cánh, mặt đường phải hấp thụ xung lực nặng hàng chục tấn trong điều kiện nhiệt độ, độ ẩm cao nguyên thay đổi mạnh. Khi kết cấu nền móng đã mỏi, giải pháp duy tu từng phần chỉ là kéo dài thời gian, không phải xử lý gốc rễ.

Giải pháp bê tông xi măng không chỉ tăng cường khả năng chịu tải mà còn tối ưu hóa chi phí bảo trì trong dài hạn. Bên cạnh đó, hệ thống đèn tín hiệu sẽ được nâng cấp lên CAT I, cùng hệ thống dẫn đường hạ cánh chính xác ILS thế hệ mới. Đây là những "mắt thần" giúp sân bay duy trì hoạt động ổn định ngay cả trong những mùa sương mù đặc trưng của Lâm Đồng.

Dự án này là lời giải cho bài toán: Làm sao để một sân bay cao nguyên không còn phải lo ngại về thời tiết, sẵn sàng kết nối trực tiếp Lâm Đồng với các trung tâm kinh tế toàn cầu.

Các đại biểu dự lễ khởi công.

Đây là nền tảng để Liên Khương tiến tới tiêu chuẩn sân bay cấp 4E đủ điều kiện khai thác các dòng máy bay thân rộng như Airbus A350, Boeing 787.

Với tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỉ đồng không chỉ khắc phục xuống cấp, mà còn là bước đi chiến lược trong quy hoạch 2021–2030, tầm nhìn 2050: Hướng tới 5 triệu khách/năm vào 2030 và 7 triệu khách vào năm 2050.

6 tháng thử thách

Việc tạm dừng khai thác từ 4-3 đến 25-8-2026 chắc chắn tạo ra cú sốc ngắn hạn. Liên Khương là cửa ngõ hàng không duy nhất kết nối trực tiếp Đà Lạt với các trung tâm kinh tế lớn và các đường bay quốc tế.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng phát biểu.

Khi sân bay đóng cửa, du khách phải bay đến Cam Ranh (Khánh Hòa), Buôn Mê Thuột (Đắk Lắk) hoặc Tân Sơn Nhất, (TP.HCM) rồi di chuyển đường bộ thêm nhiều giờ khiến chi phí tăng. Cùng đó, lượng khách cuối tuần có thể sụt giảm; doanh nghiệp lữ hành và lưu trú phải tái cấu trúc sản phẩm.

Với một địa phương mà GRDP đứng thứ 8 cả nước vào năm 2025 và du lịch là trụ cột chính, việc mất đi "cầu hàng không" trong 6 tháng đồng nghĩa với áp lực cực lớn đè nặng lên hệ thống giao thông đường bộ.

Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn để ngành du lịch địa phương điều chỉnh chiến lược: Tăng liên kết vận tải đường bộ chất lượng cao; thiết kế tour “liên thông sân bay – cao tốc – nghỉ dưỡng”; khai thác thị trường khách dài ngày thay vì phụ thuộc khách bay ngắn; đẩy mạnh truyền thông về tính ổn định, an toàn và nâng cấp tương lai.

Trong phát triển du lịch bền vững, sự phụ thuộc quá lớn vào một phương thức vận tải luôn tiềm ẩn rủi ro. 6 tháng này, nếu được điều hành tốt, có thể trở thành giai đoạn tái cơ cấu tích cực.

Đầu tư hôm nay là cần thiết

Sân bay Liên Khương đã được công nhận là cảng hàng không quốc tế từ giữa năm 2024 nhưng danh xưng quốc tế phải đi cùng năng lực hạ tầng tương xứng.

Nếu tiếp tục khai thác với kết cấu đã xuống cấp, nguy cơ hạn chế tải trọng, giới hạn khai thác trong điều kiện thời tiết xấu hoặc phải sửa chữa khẩn cấp trong tương lai sẽ còn tốn kém hơn nhiều.

Cơ giới chuẩn bị thi công.

Ở góc nhìn kinh tế hạ tầng, chi phí đóng cửa 6 tháng là hữu hình, nhưng chi phí của việc trì hoãn nâng cấp là vô hình và có thể lớn hơn rất nhiều — mất cơ hội mở đường bay quốc tế, chậm thu hút đầu tư, giảm năng lực cạnh tranh vùng.

Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười nhấn mạnh: "Việc nâng cấp là yêu cầu tất yếu, không thể trì hoãn nếu muốn mở ra không gian phát triển mới". Để giảm thiểu tác động, tỉnh đã chủ động nâng cấp các tuyến Quốc lộ 28B, Quốc lộ 20 để chia sẻ áp lực.

Một sân bay không chỉ là nơi cất hạ cánh. Đó là biểu tượng năng lực kết nối của cả vùng và đôi khi, để bay xa hơn, cần chấp nhận một khoảng lặng cần thiết.

6 tháng tới là thách thức nhưng sau đó là một đường băng mới để cất cánh đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

PHƯƠNG NAM - VÕ TÙNG