Vì sao Su-35 trở thành 'át chủ bài không chiến' của Nga?
Tập đoàn quốc phòng nhà nước Nga Rostec cho biết, tiêm kích Su-35S hiện là loại máy bay chiến đấu bắn hạ nhiều mục tiêu trên không nhất trong biên chế nước này.
Theo Rostec, Su-35 cũng là một trong những máy bay được sử dụng thường xuyên nhất trong xung đột Nga-Ukraine, nhờ hệ thống điện tử hàng không hiện đại, đặc biệt là tác chiến điện tử và hệ thống phòng vệ, những yếu tố được các phi công đánh giá rất cao.
Máy bay tiêm kích MiG-31 (trên) và máy bay chiến đấu Su-35 (dưới). (Nguồn: MW)
Su-35 được phát triển như một phiên bản nâng cấp sâu của tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-27 thời Liên Xô. Khác với Su-30SM2, loại rẻ hơn và đa nhiệm hơn, hay Su-34 vốn nặng và tối ưu cho nhiệm vụ tấn công mặt đất tầm xa, Su-35 được thiết kế ưu tiên gần như tuyệt đối cho không chiến. Chính vì vậy, nó thường xuyên được giao nhiệm vụ đối đầu trực tiếp với các loại máy bay đối phương trong khu vực tác chiến.
Dù là tiêm kích thế hệ 4++ mạnh nhất mà Nga hiện còn sản xuất, Su-35 vẫn kém hơn các nền tảng cao cấp như Su-57 thế hệ 5 hay máy bay đánh chặn MiG-31 (hiện đã ngừng sản xuất). Cả Su-57 và MiG-31 đều sở hữu hệ thống cảm biến vượt trội, trong đó MiG-31 còn có thể mang lượng vũ khí lớn và phóng tên lửa ở tầm rất xa nhờ tốc độ cùng trần bay cao. Tuy nhiên, Su-35 lại chiếm ưu thế ở số lượng triển khai.
Chương trình Su-57 gặp nhiều chậm trễ khiến hiện nay chỉ có khoảng một trung đoàn đang hoạt động. Trong khi đó, MiG-31 chủ yếu được ưu tiên cho nhiệm vụ phòng thủ khu vực Bắc Cực và có chi phí vận hành rất cao, nên số lượng triển khai ở mặt trận Ukraine khá hạn chế. Điều này khiến Su-35 trở thành xương sống của không quân Nga trong không chiến, qua đó dẫn đầu về số lượng mục tiêu bị bắn hạ.
Hiệu quả của Su-35 cũng được phía Ukraine thừa nhận gián tiếp. Đầu tháng 1, một phi công F-16 của Không quân Ukraine cho biết chính sự hiện diện của Su-35 đã buộc các đơn vị F-16 phải từ bỏ cách tác chiến tiêu chuẩn của NATO, chuyển sang bay thấp, lợi dụng địa hình để tránh bị phát hiện và khóa mục tiêu.
Trước đó, Tổng giám đốc Rostec Sergey Chemezov cũng nhận định rằng các tiêm kích F-16 và Mirage 2000 do phương Tây viện trợ buộc phải hoạt động ở độ cao rất thấp phía sau tiền tuyến để tránh Su-35. Nhiều nguồn tin từ Không quân Ukraine thậm chí thừa nhận các máy bay này không thể so sánh về năng lực với Su-35.
Năng lực của Su-35 tiếp tục được nâng cao khi vào cuối tháng 7/2025, máy bay này được xác nhận đã tích hợp tên lửa không đối không R-77M, vốn được phát triển cho Su-57. Loại tên lửa này đã cải thiện đáng kể khả năng tác chiến ngoài tầm nhìn, từng là điểm yếu của Su-35 so với các tiêm kích hiện đại của Mỹ và Trung Quốc.
Trước nhu cầu ngày càng tăng, Tổng Giám đốc Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga (UAC) Vadim Badekha, xác nhận từ tháng 5/2025 rằng Nga đang tăng tốc sản xuất Su-35, không chỉ để đáp ứng yêu cầu trong nước mà còn phục vụ xuất khẩu.
Su-35 được xem là nhân tố then chốt giúp Nga đảo chiều xu hướng suy giảm xuất khẩu vũ khí kể từ năm 2022. Sau khi bắt đầu bàn giao cho Algeria từ đầu năm 2025, Iran và Ethiopia được dự kiến sẽ nhận các lô Su-35 đầu tiên vào năm 2026.
