Vì sao tiêm kích F-16 Ukraine thành 'máy hút bụi' trước UAV Geran phản lực Nga?

Sự xuất hiện của các dòng máy bay không người lái (UAV) Geran thế hệ mới trang bị động cơ phản lực đang đẩy lực lượng Không quân Ukraine vào thế cờ vô cùng hiểm hóc. 

Để bù đắp cho sự thiếu hụt nghiêm trọng của các hệ thống phòng không mặt đất, Kiev bắt buộc phải tung những chiếc tiêm kích phương Tây đắt giá như F-16 Fighting Falcon hay Mirage 2000 vào nhiệm vụ đánh chặn trên không. 

Tuy nhiên, thay vì áp đảo đối phương, các phi công Ukraine lại đang phải đối mặt với nguy cơ rơi vào "bẫy mảnh vỡ", biến những chiến đấu cơ hiện đại bậc nhất thành những "máy hút bụi" gặp nạn ngay giữa trời.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng đạn dược trầm trọng. Lượng tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-9 Sidewinder và tầm trung AIM-120 AMRAAM trang bị cho F-16 ngày càng cạn kiệt, do cường độ đánh chặn quá cao cùng áp lực nguồn cung từ phía Mỹ. 

Ảnh: iStock

Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với phi đội Mirage 2000 do Pháp viện trợ, khi lượng tên lửa lẫn đạn pháo 30mm đều rơi vào tình trạng khan hiếm. 

Khi không còn đủ tên lửa để khai hỏa từ cự ly an toàn, phương án duy nhất của các phi công Ukraine là áp sát mục tiêu và sử dụng pháo tự động trên máy bay như M61 Vulcan 20mm để tiêu diệt UAV.

Chính chiến thuật áp sát cự ly gần này đã bộc lộ điểm yếu chết người trong thiết kế của F-16. Chiến đấu cơ Mỹ sở hữu cửa hút khí rất lớn nằm ngay bên dưới thân máy bay và không có cơ cấu điều chỉnh hình học. 

Khi bắn hạ UAV ở cự ly gần, các mảnh vỡ từ vỏ kim loại, động cơ hay sóng xung kích từ vụ nổ UAV sẽ văng ra diện rộng. 

UAV Geran-5 động cơ phản lực mới của Nga có thể bay với vận tốc 600 km/h, mang theo đầu đạn 90kg. Ảnh: HUR - Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine/kyivpost.com

Cửa hút khí đặt thấp phản ứng giống như một chiếc "máy hút bụi bay", dễ dàng hút thẳng các mảnh tàn dư này vào bên trong. 

Đối với một dòng tiêm kích đơn động cơ như F-16, việc vật thể lạ chui vào buồng đốt sẽ lập tức gây hỏng động cơ, khiến máy bay mất lực đẩy hoàn toàn và đẩy phi công vào tình huống đặc biệt nguy hiểm khi đang cơ động ở độ cao thấp.

Mọi chuyện càng trở nên tồi tệ hơn khi quân đội Nga chính thức đưa vào chiến trường các thế hệ UAV Geran nâng cấp đột phá về tốc độ và công nghệ. 

Trọng tâm của sự đe dọa này nằm ở hai biến thể UAV Geran-4 và UAV Geran-5, những vũ khí đã rũ bỏ hoàn toàn hình ảnh của những chiếc UAV cánh quạt kêu như "máy cắt cỏ" trước đây.

UAV phản lực Geran-4 của Nga được các nhà báo và chuyên gia kỹ thuật Ukraine mổ xẻ, phân tích. Ảnh: thedefensenews.com

Về mặt công nghệ, UAV Geran-4 vẫn duy trì thiết kế cánh én (delta wing) quen thuộc với chiều dài khoảng 3,5 mét nhưng đã thay thế hoàn toàn động cơ piston bằng động cơ phản lực cánh quạt. 

Trái tim của UAV Geran-4 là khối động cơ turbojet dòng 160 kgf, giúp tăng tốc độ tối đa lên khoảng 350 km/h đến 400 km/h. 

UAV Geran-4 mang theo đầu nổ nặng 50 kg và tầm hoạt động vươn xa tới 850 km. Động cơ phản lực giúp UAV Geran-4 nâng cao trần bay, giảm thiểu tối đa khả năng bị bắn hạ bởi các tổ đội săn UAV bằng súng máy hạng nhẹ dưới mặt đất, đồng thời thu hẹp đáng kể thời gian phản ứng của radar đối phương.

Trong khi đó, UAV Geran-5 thể hiện một bước tiến vượt bậc về thiết kế hình học và sức mạnh hỏa lực. Khác với kiểu cánh én truyền thống, UAV Geran-5 sở hữu thân hình trụ thuôn dài 6 mét, trang bị cánh thẳng tầm cao rộng 5,5 mét cùng đuôi đứng dạng chữ H, mang kiểu dáng tương tự như một tên lửa hành trình thực sự. 

UAV Geran-5 của Nga. Nguồn ảnh: topwar.ru/vpk.name

Vũ khí này có khối lượng cất cánh tối đa đạt khoảng 850 kg và tích hợp khối động cơ phản lực TELEFLY TF-TJ2000A cho lực đẩy 2000N.

Nhờ đó, UAV Geran-5 đạt vận tốc hành trình ấn tượng từ 450 km/h đến 600 km/h, trần bay lên tới 6.000 mét và tầm hoạt động kéo dài đến 1.000 km. 

Điểm đáng sợ nhất của UAV Geran-5 là đầu đạn sức nổ lớn nặng tới 90 kg. Khi bị bắn nổ ở cự ly gần, lượng thuốc nổ cực lớn này sẽ tạo ra vùng mảnh vỡ và sóng xung kích diện rộng, gần như không cho tiêm kích đánh chặn cơ hội thoát thân an toàn.

Bên cạnh đó, hệ thống dẫn đường của UAV Geran-4 và UAV Geran-5 cũng được nâng cấp mạnh mẽ. Đội ngũ kỹ sư Nga đã tích hợp mô-đun định vị vệ tinh chống nhiễu Kometa-M kết hợp cùng hệ thống điều khiển qua mạng di động 3G/4G. 

Ảnh: iStock

Điều này cho phép UAV cập nhật tọa độ linh hoạt theo thời gian thực và tự động thay đổi đường bay để né tránh các khu vực phòng không dày đặc.

Tốc độ lên tới 600 km/h của UAV Geran-5 buộc lực lượng không quân Ukraine phải đối mặt với một bài toán nan giải. Thời gian từ khi phát hiện mục tiêu đến khi UAV chạm đích bị rút ngắn xuống chỉ còn một nửa so với trước. 

Nếu tiếp tục phóng tên lửa AIM-9 hay AMRAAM để đảm bảo an toàn cho máy bay, kho dự trữ đạn dược của Kiev sẽ kiệt quệ trong thời gian ngắn. 

Ngược lại, nếu chọn giải pháp tiết kiệm là lao vào áp sát để xả pháo, những chiếc F-16 đắt giá lại đối mặt với nguy cơ biến thành "máy hút bụi" thu gom mảnh vỡ và tự phát nổ trên không. 

Cuộc chạm trán giữa tiêm kích thế hệ mới và UAV phản lực giá rẻ vì vậy đang tiếp tục tạo ra thế đe dọa trực tiếp đến năng lực bảo vệ bầu trời của Ukraine.

(Theo rg.ru, vpk.name, voennoedelo.com)