Vì sao Trường Đại học Y Hà Nội vẫn chọn Match Day cho bác sĩ nội trú?

Không phải ngay từ đầu đã có Match Day

Việc Trường Đại học Y Hà Nội (ĐHYHN) tổ chức Matching Day – ngày đăng ký chuyên ngành đào tạo bác sĩ nội trú (BSNT) – đang nhận được nhiều ý kiến khác nhau sau 10 năm triển khai.

Các bác sĩ nội trú chờ đến lượt chọn chuyên ngành. Ảnh: Thanh Hằng.

Trong đó có những băn khoăn về việc điểm số quyết định thứ tự lựa chọn chuyên ngành, có thể tạo tâm lý chạy đua điểm số hoặc khiến người học lựa chọn theo xu hướng thay vì sự phù hợp.

Tại Matching Day 2026, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường ĐHYHN, đã lý giải vì sao nhà trường lựa chọn và duy trì phương thức này.

Theo GS.TS Nguyễn Hữu Tú, trong hơn 50 năm đào tạo BSNT, Trường ĐHYHN đã trải qua nhiều cách tuyển chọn khác nhau. Khi quy mô đào tạo còn rất nhỏ, có thời điểm chỉ những sinh viên đứng đầu được lựa chọn, những người còn lại được phân công chuyên ngành. Khi đó, số lượng người học và chỉ tiêu ít nên việc tổ chức tương đối đơn giản.

Sau này, khi nhu cầu đào tạo BSNT tăng lên, nhà trường tiếp tục thay đổi cách thức tuyển chọn. Có thời điểm thí sinh đăng ký chuyên ngành trước khi biết kết quả thi; cũng có giai đoạn nhà trường tổ chức phỏng vấn để tìm hiểu nguyện vọng và sự phù hợp của người học với chuyên ngành.

Tuy nhiên, mỗi phương thức đều có những vấn đề riêng.

Khi thí sinh đăng ký chuyên ngành trước khi biết kết quả thi, người học chưa biết mình sẽ đứng ở vị trí nào sau kỳ thi. Trong khi đó, nếu tổ chức phỏng vấn để đánh giá nguyện vọng và sự phù hợp, việc triển khai sẽ khó khăn khi số lượng thí sinh ngày càng lớn.

Cùng với sự phát triển của hệ thống đào tạo và nhu cầu nhân lực tại các bệnh viện, quy mô đào tạo BSNT của Trường ĐHYHN cũng được mở rộng qua từng giai đoạn.

Theo GS Tú, trong bối cảnh đó, nhà trường phải tìm một phương thức vừa có thể đáp ứng quy mô tuyển sinh ngày càng lớn, vừa bảo đảm các yêu cầu về khách quan, công bằng, minh bạch và công khai.

GS.TS Nguyễn Hữu Tú lý giải việc trường lựa chọn Matching Day. Ảnh Hữu Linh.

Điểm cao chọn trước để giảm can thiệp chủ quan

Từ những yêu cầu đó, Trường ĐHYHN lựa chọn cách thức: thí sinh cùng tham gia kỳ thi, được xếp hạng theo kết quả, sau đó lần lượt lựa chọn chuyên ngành theo thứ tự điểm.

Người có điểm cao hơn được lựa chọn trước. Khi một chuyên ngành đủ chỉ tiêu, hệ thống sẽ khóa chuyên ngành đó.

Theo GS Tú, ưu điểm của phương thức này là thứ tự lựa chọn được xác định bằng kết quả thi và quá trình lựa chọn được công khai.

Tại Match Day, thí sinh được gọi theo thứ tự điểm từ cao xuống thấp. Chỉ tiêu còn lại của từng chuyên ngành được cập nhật trực tiếp. Khi chỉ tiêu được lựa chọn hết, chuyên ngành đó sẽ được khóa.

Nhà trường cho rằng cách làm này giúp giảm tối đa sự can thiệp chủ quan vào quá trình phân bổ chuyên ngành.

GS Tú nhấn mạnh với quy mô đào tạo hiện nay, đây là phương án mà nhà trường đánh giá phù hợp để bảo đảm tính khách quan, công bằng, minh bạch và công khai. Đồng thời, ông cũng thừa nhận không có phương thức nào hoàn hảo.

Điểm thi không quyết định một BSNT có xuất sắc hay không

GS.TS Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh không nên đồng nhất thứ hạng trong kỳ thi với năng lực của một bác sĩ trong tương lai. Điểm thi hôm nay không quyết định bác sĩ nội trú có xuất sắc hay không.

Theo ông, kết quả thi phản ánh khả năng của thí sinh tại thời điểm thi. Những người đạt điểm cao cần được ghi nhận vì đã thể hiện tốt trong kỳ thi, nhưng không có nghĩa họ chắc chắn sẽ trở thành những bác sĩ xuất sắc nhất sau quá trình đào tạo.

Ngược lại, những người có thứ hạng thấp hơn cũng vẫn còn cả một chặng đường để chứng minh năng lực. Ba năm đào tạo nội trú là khoảng thời gian mỗi người phải học tập, thực hành và rèn luyện trong môi trường chuyên môn rất cao. Đó mới là quá trình để người học khẳng định mình.

Vì vậy, thứ tự lựa chọn tại Matching Day không nên được hiểu là bảng xếp hạng giá trị của các bác sĩ hay bảng xếp hạng chất lượng của các chuyên ngành.

GS Tú cũng cho rằng mức độ được lựa chọn của các chuyên ngành có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Có những chuyên ngành từng được nhiều người lựa chọn nhưng sau đó giảm sức hút; ngược lại, những chuyên ngành trước đây ít được quan tâm có thể trở nên hấp dẫn hơn.

Do đó, các chuyên ngành không nên chỉ nhìn vào thứ tự được lựa chọn tại một kỳ Matching Day để đánh giá vị thế của mình.

Theo GS Tú, điều quan trọng là các bộ môn phải quan tâm đến chất lượng đào tạo và “đầu ra” của BSNT; cần phối hợp với các bệnh viện và cơ sở y tế để người học có môi trường đào tạo tốt, có năng lực chuyên môn và cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Ở góc độ này, sức hút của một chuyên ngành không chỉ nằm ở việc chuyên ngành đó được chọn sớm hay muộn tại Matching Day, mà còn phụ thuộc vào chất lượng đào tạo, môi trường làm việc và triển vọng nghề nghiệp mà chuyên ngành tạo ra cho người học.

Các giảng viên vui mừng khi các thí sinh điểm cao chọn bộ môn của mình. Ảnh Ngọc Dung.

Matching Day có phải mô hình hoàn hảo?

Theo chính GS.TS Nguyễn Hữu Tú, câu trả lời là không.

Nhà trường từng thử nhiều cách tuyển chọn và phương thức hiện nay cũng không phải lựa chọn bất biến. Nếu quy định hoặc hệ thống đào tạo thay đổi, cách tuyển sinh BSNT trong những năm tới có thể tiếp tục được điều chỉnh.

Nhưng ở thời điểm hiện tại, Trường ĐHYHN cho rằng Matching Day phù hợp với yêu cầu tổ chức tuyển chọn khi số lượng thí sinh và chỉ tiêu đã lớn hơn rất nhiều so với trước đây.

Điểm cốt lõi của phương thức này là một nguyên tắc rõ ràng: người có kết quả thi cao hơn được lựa chọn trước; người có kết quả thấp hơn lựa chọn sau; chỉ tiêu được công khai và quá trình lựa chọn diễn ra trực tiếp.

Đây là cách nhà trường lựa chọn để hạn chế tối đa sự can thiệp chủ quan trong quá trình phân bổ chuyên ngành.

Còn việc một bác sĩ trẻ có lựa chọn đúng chuyên ngành với mình hay không lại là câu chuyện rộng hơn. Nó liên quan đến sự hiểu biết về nghề, sở thích, năng lực, sự phù hợp và quá trình trải nghiệm thực tế.

Thủ khoa Y khoa Nguyễn Đức Anh Quân chọn chuyên ngành.Ảnh Hữu Linh.

Nhìn từ quan điểm của GS Tú, Matching Day trước hết là lời giải cho bài toán tổ chức quyền lựa chọn chuyên ngành một cách công khai, minh bạch trong một kỳ tuyển sinh quy mô lớn. Còn kết quả cuối cùng của mỗi bác sĩ vẫn phải được chứng minh trong quá trình đào tạo và hành nghề.

Bởi một thứ hạng cao trong ngày Matching Day có thể giúp một bác sĩ được lựa chọn trước, nhưng không thể thay thế cho ba năm đào tạo, hàng chục năm hành nghề và năng lực thực sự của một bác sĩ.