Vì sao Ukraine tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu Nga?

Các cuộc tập kích nhà máy lọc dầu Nga đang trở thành then chốt trong chiến lược tiến công tầm xa của Ukraine.

Thay vì chỉ tập trung vào chiến tuyến, Kiev tìm cách đánh vào những mắt xích kinh tế và hậu cần giúp Moscow duy trì hoạt động quân sự.

Ngày 15/10/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố dỡ bỏ việc kiềm chế các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga.

Động thái diễn ra sau khi Nga tiếp tục tập kích cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, khiến Kiev không còn muốn duy trì thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực này do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố.

Cùng ngày, một nhà máy lọc dầu tại vùng Ryazan của Nga bị UAV Ukraine tập kích, gây cháy và buộc lực lượng ứng phó khẩn cấp triển khai xử lý sự cố.

Mục tiêu của chiến dịch không đơn thuần là phá hủy các công trình công nghiệp.

Nhà máy lọc dầu chuyển dầu thô thành xăng, dầu diesel và những sản phẩm phục vụ giao thông, vận tải, sản xuất công nghiệp.

Khi một cơ sở lớn ngừng hoạt động, tác động có thể lan sang mạng lưới phân phối nhiên liệu, hoạt động vận tải và khả năng duy trì nguồn cung cho các đơn vị quân đội.

Điểm đáng chú ý là Ukraine có thể sử dụng UAV tầm xa để tiến công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga.

Cách đánh này tạo ra sức ép trên một không gian rộng, buộc Moscow phải tăng cường phòng không, bảo vệ cơ sở hạ tầng và tổ chức sửa chữa những công trình bị hư hại.

Nga vì thế phải phân bổ nguồn lực cho cả chiến tuyến lẫn hậu phương, thay vì tập trung toàn bộ năng lực vào mặt trận.

Chiến dịch cũng có ý nghĩa về kinh tế và tâm lý. Nếu các cuộc tập kích diễn ra liên tiếp, nguy cơ gián đoạn nguồn cung có thể làm gia tăng chi phí vận tải, gây sức ép lên thị trường nhiên liệu trong nước và buộc chính quyền Nga áp dụng biện pháp điều tiết.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào mức độ hư hại, thời gian sửa chữa và khả năng chuyển hướng nguồn cung giữa các khu vực.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), chiến dịch tiến công sâu của Ukraine nhằm vào các cơ sở lọc dầu đã gây sức ép đáng kể lên năng lực chế biến nhiên liệu của Nga trong năm 2026.

Dù vậy, việc làm suy giảm sản lượng lọc dầu không đồng nghĩa Nga lập tức mất khả năng tiến hành chiến tranh.

Moscow vẫn có thể sử dụng dự trữ, điều chuyển nhiên liệu và khôi phục các dây chuyền bị hư hại.

Vì vậy, giá trị chiến lược của các cuộc tập kích nằm ở sức ép tích lũy.

Ukraine muốn khiến Nga phải trả giá cao hơn để duy trì chiến dịch quân sự, đồng thời chứng minh rằng chiều sâu lãnh thổ không còn bảo đảm an toàn tuyệt đối cho những cơ sở kinh tế trọng yếu.