Vì sao việc nữ thị trưởng nghỉ thai sản lại gây tranh cãi ở Nhật Bản?

Ngày 20/7, thị trưởng một thành phố nhỏ ở Nhật Bản đã trở thành thị trưởng đương nhiệm đầu tiên của nước này nghỉ thai sản.

Shoko Kawata, 35 tuổi, thị trưởng thành phố Yawata thuộc tỉnh Kyoto, chia sẻ về kế hoạch nghỉ thai sản vào ngày 21/5/2026 tại tòa thị chính. Ảnh: Kyodo

Shoko Kawata, 35 tuổi, thị trưởng thành phố Yawata thuộc tỉnh Kyoto, chia sẻ về kế hoạch nghỉ thai sản vào ngày 21/5/2026 tại tòa thị chính. Ảnh: Kyodo

Quyết định này không chỉ gây tranh cãi trong dư luận mà còn thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế.

Theo hãng tin Kyodo, bà Shoko Kawata, thị trưởng thành phố Yawata với khoảng 69.000 dân ở miền Tây Nhật Bản, cho biết ngay từ khi trở thành nữ thị trưởng trẻ nhất nước vào năm 2023, ở tuổi 33, bà đã có kế hoạch sinh con.

Tuy nhiên, trong khi nhân viên chính quyền thành phố được hưởng 16 tuần nghỉ thai sản theo quy định, chức danh thị trưởng lại không có chế độ tương tự. Vì vậy, bà Kawata cho biết đã phải tự xây dựng cơ chế nghỉ thai sản cho mình.

"Tôi rất ngạc nhiên khi biết mình là thị trưởng đầu tiên nghỉ thai sản. Điều đó cho thấy đến nay vẫn chưa có nhiều phụ nữ trẻ, hay phụ nữ nói chung, trở thành thị trưởng", bà Kawata phát biểu tại Tòa thị chính Yawata ngày 20/7.

Một trong những hoạt động công vụ cuối cùng của bà trước khi nghỉ thai sản là tham gia đoàn rước đường phố trong khuôn khổ lễ hội Taiko của Yawata hôm 17/7. Thay vì đứng trên kiệu thờ Thần đạo di động (mikoshi) theo thông lệ, bà lựa chọn đi bộ phía sau đoàn rước khi thai đã lớn.

Dù Nhật Bản đã có nữ thủ tướng đầu tiên là bà Sanae Takaichi vào năm 2025, khoảng cách giới vẫn là vấn đề nổi cộm trong nền chính trị vốn do nam giới chi phối.

Theo Báo cáo Khoảng cách giới mới nhất của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), Nhật Bản đứng thứ 118 trong số 148 quốc gia về bình đẳng giới và xếp thứ 125 về trao quyền chính trị cho phụ nữ.

Theo bà Kawata, Nhật Bản vẫn còn nhiều dư địa để cải cách, đặc biệt trong bối cảnh quốc gia già hóa này đang đối mặt với một trong những tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới.

Theo quy định hiện hành, phụ nữ Nhật Bản được nghỉ thai sản khoảng 14 tuần và thường nhận khoảng hai phần ba tiền lương cùng trợ cấp sinh con, trong khi một số công chức được hưởng chế độ ưu đãi hơn.

"Mọi người đều nói về bình đẳng giới và cải cách phong cách làm việc, nhưng chúng ta cần xây dựng một xã hội mà mọi người, kể cả những người giữ vị trí lãnh đạo, không phải ngần ngại sinh con. Nếu không, tình trạng suy giảm dân số do tỷ lệ sinh thấp và hệ lụy đối với nền kinh tế sẽ khó tránh khỏi", bà nói.

Nữ thị trưởng cho biết phần lớn người dân địa phương ủng hộ quyết định của bà và các đồng nghiệp cũng khuyến khích bà nghỉ thai sản. Tuy nhiên, bà bày tỏ thất vọng khi phải đối mặt với nhiều ý kiến chỉ trích trên mạng xã hội sau khi thông tin về kỳ nghỉ của bà được truyền thông đăng tải rộng rãi.

Dự kiến sinh con vào tháng 9, bà Kawata cho biết sau khi biết mình mang thai hồi đầu năm 2026, bà đã trao đổi với các cộng sự và quyết định nghỉ khoảng hai tháng trước sinh và hai tháng sau sinh.

Trong thời gian vắng mặt, một phó thị trưởng sẽ điều hành công việc thường ngày của chính quyền thành phố, trong khi bà vẫn tham gia xử lý các quyết định quan trọng.

"Nhiều người chưa từng biết đến tôi trước đây chỉ biết tôi qua các bài báo về việc nghỉ thai sản. Một số người cho rằng tôi chỉ nhậm chức để nghỉ thai sản. Điều đó khiến tôi rất thất vọng", bà chia sẻ.

Đa số cư dân Yawata bày tỏ ủng hộ quyết định của nữ thị trưởng. Tuy nhiên, vẫn có những ý kiến phản đối, chủ yếu liên quan đến việc bà tiếp tục nhận đủ lương trong thời gian nghỉ.

Bà Chie Fujita, một cư dân địa phương, cho rằng phụ nữ cần được nghỉ khi sinh con nhưng bày tỏ băn khoăn về chế độ tiền lương. "Tôi cũng là phụ nữ và từng sinh con nên hoàn toàn ủng hộ việc nghỉ thai sản. Tuy nhiên, tôi không thực sự đồng tình với việc vẫn nhận 100% lương trong suốt thời gian nghỉ", bà nói.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/the-gioi/vi-sao-viec-nu-thi-truong-nghi-thai-san-lai-gay-tranh-cai-o-nhat-ban-20260720160735261.htm