Vị trí thứ ba World Cup có đang che giấu thất bại của Tuchel?

Chiến thắng 6-4 trước Pháp giúp tuyển Anh khép lại World Cup 2026 với vị trí thứ ba, thành tích tốt nhất của họ kể từ chức vô địch năm 1966. Xét riêng kết quả, rất khó tìm được lý do đủ thuyết phục để Liên đoàn Bóng đá Anh sa thải Thomas Tuchel.

HLV người Đức đưa đội bóng vào bán kết, vượt qua nhiều thời điểm khó khăn ở vòng knock-out và kết thúc giải bằng chiến thắng trước một đối thủ mạnh. Ông cũng mới được gia hạn hợp đồng đến hết Euro 2028. Việc FA thay HLV chỉ vài tháng sau quyết định ấy sẽ giống một phản ứng nóng vội hơn là bước đi có tính toán.

Tuy nhiên, giữ Tuchel không có nghĩa tuyển Anh nên hài lòng với những gì đã diễn ra. Tấm huy chương đồng không thể xóa đi cách họ đánh mất trận bán kết trước Argentina, càng không thể che lấp câu hỏi lớn nhất dành cho Tuchel: tại sao một đội hình giàu tài năng như vậy vẫn thu mình mỗi khi áp lực lên cao?

Tuchel được thuê để giải quyết những trận đấu như thế

Tuchel không được FA lựa chọn chỉ để giúp tuyển Anh tiến sâu. Gareth Southgate từng làm được điều đó với hai trận chung kết Euro và một lần vào bán kết World Cup. Người Anh tìm đến Tuchel vì kinh nghiệm vô địch Champions League, khả năng đọc trận đấu và bản lĩnh trong những thời điểm quyết định.

Bởi vậy, thất bại 1-2 trước Argentina gây thất vọng không chỉ vì tỷ số. Nó chạm đúng vào lý do Tuchel được trao công việc này.

Tuyển Anh chơi tốt khi tỷ số còn hòa và vượt lên nhờ bàn thắng của Anthony Gordon. Họ có tốc độ, gây sức ép hiệu quả và khiến hàng thủ Argentina gặp khó khăn. Nhưng sau khi dẫn bàn, đội bóng của Tuchel dần từ bỏ những điều đã giúp họ chiếm ưu thế.

Thay vì duy trì pressing, giữ đối thủ xa khung thành và tiếp tục khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ Argentina, Tuchel lựa chọn sự an toàn. Ông bổ sung cầu thủ phòng ngự, kéo đội hình xuống thấp và làm suy giảm khả năng phản công của tuyển Anh.

Bukayo Saka, Noni Madueke cùng những cầu thủ giàu tốc độ vẫn ngồi trên ghế dự bị. Harry Kane tiếp tục có mặt trên sân dù không còn đủ thể lực để gây sức ép lên các trung vệ Argentina. Khi tuyển Anh không thể đưa bóng lên phía trước, Lionel Messi và đồng đội càng có điều kiện dồn ép.

Thomas Tuchel giúp tuyển Anh giành hạng ba World Cup 2026, nhưng vẫn chịu nhiều chỉ trích vì cách điều hành trận bán kết với Argentina.

Từ một đội bóng chủ động, tuyển Anh biến thành tập thể chỉ biết chống đỡ. Enzo Fernandez gỡ hòa ở phút 85, trước khi Lautaro Martinez hoàn tất cuộc lội ngược dòng trong thời gian bù giờ. Hai bàn thua đến muộn, nhưng không bất ngờ bởi Argentina đã được phép kiểm soát trận đấu quá lâu.

Đáng lo hơn, kịch bản này không mới. Tuyển Anh từng mất thế chủ động sau khi dẫn Croatia ở bán kết World Cup 2018 và Italy trong trận chung kết Euro 2020. Tuchel được kỳ vọng giúp đội bóng thoát khỏi vòng lặp ấy, nhưng trong trận đấu quan trọng nhất tại World Cup 2026, ông lại đi theo con đường cũ.

Sau trận, Tuchel cho rằng khả năng giữ bóng không nằm trong “ADN” của bóng đá Anh. Lời giải thích này khó thuyết phục, bởi chính ông là người chọn đội hình dự giải và quyết định những cầu thủ nào được sử dụng.

Phil Foden, Cole Palmer, Adam Wharton hay Morgan Gibbs-White đều có thể giúp tuyển Anh kiểm soát bóng tốt hơn, nhưng không nằm trong kế hoạch cuối cùng. Kobbie Mainoo được triệu tập song không thi đấu phút nào. Tuchel không thể loại bỏ những phương án giàu kỹ thuật, rồi sau đó than phiền rằng đội bóng thiếu khả năng điều tiết.

Tuyển Anh có thể chưa sở hữu một tiền vệ tổ chức ở đẳng cấp của Rodri, nhưng điều đó không đồng nghĩa họ buộc phải lùi toàn bộ đội hình về trước vòng cấm. Giữ bóng không chỉ phụ thuộc vào một cá nhân, mà còn đến từ cách bố trí cự ly, lựa chọn nhân sự và ý đồ của HLV.

Giữ Tuchel không đồng nghĩa trao quyền miễn trừ

Dù mắc sai lầm ở bán kết, Tuchel vẫn nên được tiếp tục công việc. Tuyển Anh chưa có phương án thay thế rõ ràng, trong khi HLV mới sẽ chỉ còn khoảng hai năm để chuẩn bị cho Euro 2028 trên sân nhà.

Pep Guardiola thường được nhắc đến như lựa chọn trong mơ, nhưng không có gì đảm bảo ông muốn dẫn dắt tuyển Anh. Ngay cả khi Guardiola nhận lời, thành công cũng không đương nhiên xuất hiện. Bóng đá đội tuyển không cho phép HLV làm việc với cầu thủ mỗi ngày hay xây dựng những cơ chế phức tạp như ở cấp CLB.

Chiến thắng 6-4 trước Pháp cho thấy sức mạnh tấn công của tuyển Anh, nhưng chưa xóa được những vấn đề khi đội bóng chịu áp lực.

Tuchel ít nhất đã trải qua một giải đấu lớn và hiểu rõ hơn những giới hạn của đội hình. Ông cũng chưa mất phòng thay đồ. Cách các cầu thủ nhập cuộc trong trận tranh hạng ba cho thấy họ vẫn muốn chiến đấu vì HLV, dù vừa trải qua cú sốc trước Argentina.

Tuyển Anh tấn công mạnh mẽ ngay từ đầu trận gặp Pháp. Declan Rice mở tỷ số, còn Saka lập hat-trick sau khi không được sử dụng ở bán kết. Khác với trận gặp Argentina, họ không dừng lại sau khi vượt lên mà liên tục khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ đối phương.

Sáu bàn thắng cho thấy tuyển Anh có đủ tốc độ, kỹ thuật và chiều sâu để chơi chủ động. Đội bóng này nguy hiểm nhất khi các cầu thủ tấn công được phép dâng cao, pressing và liên tục đặt đối thủ vào thế phải phòng ngự.

Anh mở tỷ số 1-0 trước Pháp Sáng 19/7, Declan Rice dứt điểm tung lưới Pháp mở tỷ số 1-0 cho tuyển Anh ở trận tranh hạng 3 World Cup 2026.

Dẫu vậy, chiến thắng 6-4 không thể giải quyết mọi tranh cãi. Khi Pháp tăng tốc trong hiệp hai, tuyển Anh lại lùi xuống và để đối thủ rút ngắn cách biệt từ 0-4 xuống 3-4. Cự ly đội hình nhanh chóng bị phá vỡ, còn hàng phòng ngự liên tục bị đặt vào thế báo động.

Khác biệt là lần này Tuchel phản ứng kịp thời hơn. Jude Bellingham và Elliot Anderson được tung vào sân để giúp tuyển Anh giữ bóng ở tuyến giữa. Djed Spence mang về quả phạt đền, trước khi Bellingham ghi bàn ấn định tỷ số. Tuyển Anh chao đảo nhưng không sụp đổ.

Đó có thể là bài học quan trọng nhất Tuchel rút ra sau World Cup. Vấn đề của đội bóng không phải thiếu hậu vệ, mà là không biết cách giữ đối thủ ở khoảng cách an toàn khi đang dẫn bàn. Phòng ngự không đồng nghĩa với việc đưa thêm người vào vòng cấm rồi nhường toàn bộ không gian cho đối phương.

Một đội tuyển muốn vô địch phải biết giảm nhịp bằng cách kiểm soát bóng, gây sức ép đúng thời điểm và luôn duy trì khả năng phản công. Nếu chỉ co cụm chờ đợi, họ sớm muộn cũng bị những đối thủ hàng đầu xuyên thủng.

FA nên giữ Tuchel, bởi thay HLV lúc này không thể lập tức giải quyết những vấn đề đã tồn tại nhiều năm của tuyển Anh. Tuy nhiên, sự kiên nhẫn ấy cần đi kèm yêu cầu rõ ràng. Tuchel phải nhìn nhận trách nhiệm trong thất bại trước Argentina, thay vì xem lối chơi thụ động là sản phẩm không thể thay đổi của bóng đá Anh.

Vị trí thứ ba giúp ông có thêm thời gian, chứ không phải tấm giấy miễn trừ. Euro 2028 diễn ra trên sân nhà và tuyển Anh vẫn sở hữu một trong những thế hệ cầu thủ chất lượng nhất châu Âu. Khi ấy, một hành trình tiến sâu rồi gục ngã vì sợ mất lợi thế sẽ khó còn được coi là thành công.

Tuchel xứng đáng tiếp tục công việc. Nhưng để đưa tuyển Anh đến danh hiệu, ông phải thay đổi phản xạ đầu tiên của mình khi đội bóng dẫn trước: thay vì bảo vệ tỷ số bằng cách lùi lại, hãy bảo vệ nó bằng cách tiếp tục chơi bóng.

Anh ấn định chiến thắng 6-4 trước Pháp Sáng 19/7, Jude Bellingham có pha đi bóng và dứt điểm đẳng cấp vào lưới Pháp, ấn định chiến thắng chung cuộc 6-4 cho Anh tại trận tranh hạng 3 World Cup 2026.