VIB lỡ mục tiêu lợi nhuận 11.000 tỷ

NIM giảm kéo thu nhập lãi thuần đi lùi

Trở lại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025, ban lãnh đạo Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) đặt mục tiêu lợi nhuận cả năm ở mức 11.020 tỷ đồng (tăng 22%), bên cạnh các chỉ tiêu tài chính như tổng tài sản vượt 600.350 tỷ đồng, dư nợ tín dụng tăng 22% và huy động vốn tăng 26%...

Chủ tịch Đặng Khắc Vỹ thời điểm đó tiết lộ đến hết quý I/2025, ngân hàng đã hoàn thành khoảng 20-22% kế hoạch năm. Mặc dù còn nhiều thách thức, ban lãnh đạo kỳ vọng lợi nhuận các quý tiếp theo sau sẽ tăng trưởng mạnh mẽ hơn, với mức tăng khoảng 30-40% so với quý đầu tiên, qua đó hoàn thành mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận cả năm.

Tuy vậy, với việc tín dụng bán lẻ phục hồi chậm hơn kỳ vọng và NIM tiếp tục chịu áp lực, VIB chưa thể hoàn thành kế hoạch kinh doanh tham vọng của năm.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Theo đó, trong năm 2025, VIB ghi nhận thu nhập lãi thuần giảm 4% so với 2024, đạt 16.092 tỷ đồng trong bối cảnh NIM co hẹp do áp lực từ cả hai phía đầu vào, với chi phí vốn tăng và đầu ra, với lợi suất tài sản giảm.

Trong cuộc cạnh tranh huy động gay gắt của toàn ngành, mặt bằng lãi suất huy động đã tăng trở lại trong những tháng cuối năm 2025. Cơ cấu huy động năm qua của VIB cũng phản ánh áp lực chi phí vốn, khi tăng trưởng tiền gửi khách hàng ở mức chỉ 6,6% (so với mức tăng 17,9% của tín dụng); trong khi các nguồn huy động từ thị trường liên ngân hàng và phát hành giấy tờ có giá đều tăng mạnh lần lượt 30 và 50%. Theo đó, CoF (ttm) 2025 của VIB đã tăng lên mức 4,3% từ mức 3,9% của 2024.

Trong khi chi phí vốn tăng, lợi suất tài sản của VIB lại giảm về mức xấp xỉ 7%, thấp nhất kể từ 2018 đến nay khi động lực tăng trưởng tín dụng chủ yếu đến từ mảng cho vay khách hàng doanh nghiệp.

Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC

Ước tính, NIM (ttm) 2025 của VIB đã giảm xuống 3,45% từ mức 3,75% của 2024, cũng là mức NIM thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Trong khi NIM giảm kéo theo tăng trưởng nguồn thu lãi dưới kỳ vọng, nguồn thu ngoài lãi cũng không có nhiều đột biến (+2,5% so với 2024). Trong đó, ngoại trừ lãi thuần từ hoạt động dịch vụ và hoạt động khác tăng tốt (lần lượt +19% và +45% svck), thì hoạt động kinh doanh ngoại hối bất ngờ báo lỗ và hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư cũng báo lãi giảm mạnh.

Theo đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cả năm của VIB giảm 6% so với 2024, đạt 12.571 tỷ đồng. Với việc tiết giảm bộ đệm dự phòng (-20%), VIB báo lãi trước thuế cả năm đạt 9.105 tỷ đồng, tăng nhẹ so với 2024 và hoàn thành khoảng 83% kế hoạch lợi nhuận năm (11.020 tỷ đồng).

Trong khi áp lực thu hẹp NIM là xu hướng chung của hệ thống; nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, đặc biệt là các ngân hàng có tỷ trọng tín dụng bán lẻ cao - bao gồm VIB - được đánh giá là chịu nhiều sức ép giảm NIM hơn, một phần do việc chuyển dịch sang cho vay doanh nghiệp với lợi suất thấp hơn, cùng cơ cấu nguồn vốn huy động phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 vốn đang duy trì lãi suất cao do áp lực tỷ giá và khả năng tăng lãi suất cho vay hạn chế để duy trì thị phần.

Bù lại, ngân hàng đang nỗ lực gia tăng tỷ lệ CASA để hạn chế đà tăng chi phí vốn. Tính đến hết quý IV/2025, tỷ lệ CASA của VIB là 14,54%, giảm so với quý III/2025 nhưng tăng nhẹ so với cuối năm 2024.

Tín hiệu tích cực từ chất lượng tài sản

Việc tiết giảm chi phí dự phòng xuống gần 3.500 tỷ đồng (-20%) một mặt là bệ đỡ hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận của VIB, nhưng mặt khác cũng làm mỏng thêm bộ đệm dự phòng ở thời điểm chất lượng tài sản ngân hàng vẫn chịu nhiều sức ép. Tại cuối quý IV/2025, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống khoảng 43% từ mức 50% hồi cuối năm ngoái.

Điểm sáng là tỷ lệ nợ xấu cải thiện về 2,97% so với mức 3,51% hồi đầu năm, hoàn thành mục tiêu kiểm soát NPL dưới 3%. Cùng đó, ngân hàng cũng tiếp tục đẩy mạnh xử lý nợ xấu, thể hiện qua thu nhập từ hoạt động thu hồi nợ đã xử lý rủi ro năm qua đạt hơn 1.800 tỷ đồng, tăng 48%.

Trong một nhận định gần đây, Chứng khoán VCBS dự báo thu nhập từ thu hồi nợ đã xóa sẽ tiếp tục là động lực chính cho nguồn thu ngoài lãi toàn ngành với tốc độ tăng trưởng dự báo đạt trên 50% trong 2026 nhờ thị trường BĐS ấm dần lên và việc Luật hóa Nghị quyết 42 có hiệu lực hỗ trợ đẩy nhanh quá trình thu hồi nợ xấu. Trong đó, những ngân hàng có tỷ trọng cho vay bán lẻ cao - bao gồm VIB - với quy mô nợ xấu chủ yếu ở nội bảng và những khoản cho vay quy mô nhỏ với tài sản bảo đảm là động sản (ô tô, hàng tồn kho, thiết bị ….) hoặc BĐS có tính thanh khoản cao và đã được trích lập dự phòng đầy đủ sẽ có nhiều lợi thế ngay trong ngắn hạn.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, VIS Rating gần đây lưu ý rủi ro chất lượng tài sản vẫn ở mức cao đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ, có tỷ trọng lớn dư nợ cho vay mua nhà mang tính đầu cơ... Theo VIS Rating, mặt bằng lãi suất cao hơn, đòn bẩy của khách hàng cá nhân gia tăng và triển vọng thu nhập suy giảm do tác động của thuế quan dự kiến sẽ gây áp lực lên khả năng trả nợ của người vay; bên cạnh vấn đề chi phí vốn gia tăng sau các đợt tăng lãi suất tiền gửi kể từ quý IV/2025 sẽ ảnh hưởng đến triển vọng lợi nhuận của các nhà băng này trong tương lai.

Cơ cấu tín dụng của VIB với tỷ trọng bán lẻ ở mức cao (60%, dù đã giảm từ mức 72% hồi đầu năm) và tập trung vào một số mảng như cho vay mua nhà, mua xe, vay tiêu dùng và hộ kinh doanh..., được đánh giá là có tính chất nhạy cảm hơn với biến động thu nhập và chi phí sinh hoạt. Chứng khoán DSC cho hay tỷ lệ nợ xấu của nhóm khách hàng cá nhân tại VIB ước khoảng 4,6% trong khi tỷ lệ nợ xấu từ nhóm khách hàng doanh nghiệp bằng 0%, phản ánh tệp khách hàng chính của ngân hàng vẫn đang trong giai đoạn khó khăn.

Diên Vỹ