Việc giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử được thực hiện như thế nào?
Trả lời: Do tính chất và đặc điểm về thời gian tổ chức bầu cử, nên việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo (KNTC) trong bầu cử không thực hiện theo các quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Việc giải quyết các KNTC trong bầu cử chủ yếu nhằm mục đích bảo đảm cho các bước, các công đoạn trong quá trình tổ chức bầu cử được tiến hành đúng quy định của pháp luật; việc xem xét, xác định trách nhiệm cụ thể của các cá nhân, tổ chức có vi phạm vẫn thực hiện theo các quy định khác có liên quan của pháp luật (ví dụ như pháp luật về cán bộ, công chức, pháp luật về thanh tra, về KNTC, về hình sự... )
Điều 46 và Điều 55 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND quy định về việc xác minh, trả lời các vụ việc mà cử tri nêu đối với người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND phát sinh trong quá trình giới thiệu, hiệp thương, lựa chọn người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND. Điều luật này đã nêu rõ trách nhiệm và thời hạn xác minh, trả lời đối với các vụ việc KNTC. Kết quả xác minh, trả lời về các vụ việc nói trên là cơ sở để hội nghị hiệp thương lần thứ ba xem xét, quyết định danh sách những người đủ tiêu chuẩn ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND ở cấp mình.
Điều 61 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND quy định về KNTC về người ứng cử, lập danh sách người ứng cử. Theo đó, công dân có quyền tố cáo về người ứng cử, KNTC, kiến nghị về những sai sót trong việc lập danh sách những người ứng cử. Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử ở tỉnh, ban bầu cử ĐBQH là các cơ quan chịu trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết các KNTC, kiến nghị liên quan đến người ứng cử ĐBQH, việc lập danh sách những người ứng cử ĐBQH. Ủy ban bầu cử, ban bầu cử đại biểu HĐND là các cơ quan chịu trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết các KNTC, kiến nghị liên quan đến người ứng cử đại biểu HĐND, việc lập danh sách những người ứng cử đại biểu HĐND ở cấp mình.
Như vậy, các KNTC, kiến nghị liên quan đến người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND, việc lập danh sách những người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND đều phải được Ban bầu cử, Ủy ban bầu cử, Hội đồng bầu cử quốc gia tiếp nhận, ghi vào sổ, chuyển đến các cơ quan, tổ chức hữu quan để thực hiện việc xác minh, trả lời làm cơ sở cho việc giải quyết của các cơ quan phụ trách bầu cử theo thẩm quyền.
Đối với các vụ việc cử tri nêu lên về người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND các cấp trong thời gian tiến hành hiệp thương thì việc xác minh và trả lời được thực hiện theo quy định tại Điều 46 và Điều 55 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND. Kết quả xác minh, trả lời đối với người ứng cử ĐBQH được gửi cho Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh; kết quả xác minh, trả lời đối với người ứng cử đại biểu HĐND được gửi cho Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tổ chức hội nghị hiệp thương để làm cơ sở cho hội nghị hiệp thương lần thứ ba xem xét, quyết định danh sách những người đủ tiêu chuẩn ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND ở cấp tương ứng.
Các tố cáo về người ứng cử từ sau khi kết thúc hội nghị hiệp thương lần thứ ba hoặc việc xử lý kết quả xác minh những vụ việc cử tri nêu mà chưa được trả lời theo thời hạn quy định tại khoản 4 Điều 46 và khoản 4 Điều 55 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND đều thuộc thẩm quyền xem xét, giải quyết của Ban bầu cử, Ủy ban bầu cử, Hội đồng bầu cử quốc gia theo quy định tại Điều 61 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND.
Trong thời hạn 10 ngày trước ngày bầu cử, Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử ngừng việc xem xét, giải quyết mọi KNTC, kiến nghị về người ứng cử và việc lập danh sách những người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND. Các KNTC chưa được giải quyết được chuyển đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội (đối với bầu cử ĐBQH) hoặc Thường trực HĐND khóa mới ở cấp tương ứng (đối với bầu cử đại biểu HĐND) để tiếp tục xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
