Việc nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13: Vô cùng cấp thiết

Kẹt cứng ở cửa ngõ Đông Bắc

Phạm vi DA được xác định đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình (ranh tỉnh Bình Dương cũ) dài khoảng 6 km. Hiện công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đang gấp rút hoàn tất, giải tỏa hơn 1.000 hộ dân để khởi công. Tổng mức đầu tư DA hơn 20.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) với mục tiêu xóa bỏ điểm nghẽn giao thông (GT) kinh niên tại cửa ngõ TPHCM, kết nối thuận tiện giữa TPHCM và Bình Dương cũ.

Có mặt tại QL13 trong những ngày trung tuần tháng 5 này, chúng tôi ghi nhận đoạn từ cầu Bình Triệu về hướng cầu Vĩnh Bình (Bình Dương cũ) dài khoảng 6km, vào giờ cao điểm hàng ngày, dòng xe vẫn nhích từng chút do mặt đường nhỏ, 2 bên là dãy nhà mở cửa sát làn xe; biển hiệu, mái che của các hộ kinh doanh, buôn bán trưng ra gần mép đường, vỉa hè gần như không kéo dài ở tuyến cửa ngõ nhiều năm qua.

Kẹt xe trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh

Dù thời hạn khởi công mở rộng, nâng cấp QL13 đã gần kề nhưng dọc tuyến, phần lớn mặt bằng vẫn là những căn nhà còn nguyên hiện trạng, sinh hoạt diễn ra bình thường. Ông Nguyễn Văn Cảnh, tài xế xe ôm tại đây, cho biết đoạn từ vòng xoay dưới chân cầu Phạm Văn Đồng kéo dài đến Ngã tư Bình Phước sáng nào GT cũng rơi vào tình trạng hỗn loạn; đặc biệt đoạn đi ngang Bến xe Miền Đông (BXMĐ) đến đường Điện Biên Phủ, dài khoảng 2,5km nhưng thường xuyên kẹt xe. Ngoài ra, trên QL13 có rất nhiều điểm "thắt cổ chai" cũng khiến GT rơi vào cảnh ùn tắc. Điểm đầu tiên là đoạn cống nhô ra mặt đường khoảng 3m gần Trường Đại học Luật TPHCM cơ sở 2 khiến dòng xe thường xuyên bị dồn ứ vào giờ cao điểm. Nếu được chỉnh sửa, khu vực này có thể tăng thêm 1 làn, giúp các phương tiện thoát ra nhanh hơn. Điểm "thắt cổ chai" khác là cầu Ông Dầu, nếu được nâng cấp, mở rộng cũng giúp giảm kẹt xe.

Ngoài ra, trên Q13, xe máy (XM) còn lấn vào đường dành cho ôtô và phải chen chúc, nhích từng chút. Dòng xe vừa thoát ra khỏi cảnh tắc ở QL13, vòng xoay Phạm Văn Đồng thì tiếp tục chịu cảnh GT không lối thoát ở BXMĐ. Nghiêm trọng nhất là đoạn từ cầu Bình Triệu đến đường Bạch Đằng, hàng ngàn phương tiện nối nhau kéo dài và phải nhích từng chút để di chuyển. Bất lực trước tình trạng này, một số hành khách đi ôtô phải xuống xe giữa cầu Bình Triệu, cuốc bộ vào BXMĐ. Để thoát cảnh ùn ứ, nhiều người điều khiển XM đã leo lên vỉa hè hoặc lưu thông ngược chiều. Trong khi đó, lực lượng Cảnh sát giao thông phải rất vất vả phân luồng, điều tiết GT.

Một số ý kiến cho rằng QL13 là điểm giao thoa giữa TPHCM và Bình Dương cũ nên cơ quan chức năng ít chú ý; trong khi tiếng động cơ rền vang kèm khói xăng dầu nồng nặc gây khó thở, cay mắt cho người tham gia GT. Mặt khác, tình trạng kẹt xe thường xuyên cũng khiến những gia đình kinh doanh ven đường ngày càng ít khách. Anh Trần Công Toàn (người dân địa phương) cho biết, có hôm mới sáng sớm vừa mở cửa ra đã thấy kẹt xe, tình trạng ùn tắc kéo dài khiến người đi đường gặp khó khăn trong lúc lưu thông.

Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13

Trong khi đó, tại các tuyến Đinh Bộ Lĩnh, Xô Viết Nghệ Tĩnh, chúng tôi ghi nhận đường hẹp nhưng lượng người tham gia GT lại quá đông. Vào lúc cao điểm, nhiều người điều khiển XM phải bám đuôi nhau nhích từng chút một; trong khi 2 tuyến này là điểm thắt GT ở cửa ngõ phía Đông thành phố khiến người lưu thông di chuyển rất khó khăn, nhiều tài xế không chấp hành Luật Giao thông, mạnh ai nấy đi, thường diễn ra vào lúc sáng sớm và chiều muộn. Theo anh Trần Minh Hội đang làm việc tại BXMĐ: "Ngày nào tôi cũng chứng kiến cảnh ôtô, XM cùng dòng người kẹt cứng tại đoạn này". Anh cho rằng nút thắt GT ở BXMĐ cũng như điểm giao cắt đường Bạch Đằng với tuyến Đinh Bộ Lĩnh là nguyên nhân gây ra tình trạng kẹt xe kéo dài cùng rất nhiều phiền toái cho người lưu thông.

Quốc lộ 13 từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình dài gần 6km, mặt đường rộng trung bình 18m, mỗi hướng 3 làn xe, nhưng dù đã có biển báo và đèn chiếu sáng đầy đủ, tuyến này vẫn thường xuyên ùn ứ do lượng phương tiện quá lớn, nhiều giao cắt và một số đoạn hẹp. Những vị trí "nghẽn cổ chai" khác gồm cầu Đúc Nhỏ, đoạn hàng rào chắn đường ray gần tuyến Phạm Văn Đồng cũng thường xuyên rơi vào tình trạng kẹt xe.

Một số cửa ngõ ra vào thành phố ùn tắc nghiêm trọng

Trong cuộc họp mới đây, ông Hoàng Nguyên Dinh - Phó Chủ tịch UBND TPHCM (UBNDTP) - đã chỉ đạo quyết liệt đúng mốc 30/7 chủ đầu tư phải bàn giao mặt bằng, sớm đưa DA vào khởi công. Phó Chủ tịch UBNDTP cũng đã khảo sát hiện trạng, tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) DA nâng cấp, mở rộng QL13.

Trước đó, khi đến dự họp, nghe báo cáo tiến độ DA nâng cấp QL13 tại trụ sở UBND phường Hiệp Bình, ông Dinh cho hay, từ UBNDTP tới nơi họp kéo dài thời gian hơn dự kiến vì bị ùn tắc, trong khi mặt bằng giải tỏa để làm DA chưa thay đổi nhiều. Ông Dinh yêu cầu các đơn vị liên quan, địa phương báo cáo rõ về tình hình mặt bằng cũng như những khó khăn và đề xuất biện pháp tháo gỡ.

Theo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Cát Lái, hiện đã ban hành thông báo thu hồi đất, phê duyệt phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (TĐC) 1.041/1.041 trường hợp. Ban đã chi trả 1.023/1.041 trường hợp với số tiền khoảng 6.193 tỷ đồng; còn 18 trường hợp đang lập thủ tục chuyển tiền vào ngân hàng. Tuy nhiên, mặt bằng mới bàn giao 50/1.041 trường hợp (đạt 870ha/1.753ha).

Vấn đề còn gặp khó khăn là quỹ nền đất và căn hộ để bố trí TĐC cho các hộ dân chưa đủ so với số trường hợp TĐC, đến nay vẫn thiếu 107 nền đất và 61 căn hộ. Ngoài ra, giá đất nông nghiệp nằm trong DA khá thấp so với thị trường, có sự chênh lệch so với tỉnh Bình Dương cũ. Theo đó, nhiều hộ dân nằm trong DA đề nghị tăng giá đất nông nghiệp và thống nhất một mức giá cho toàn bộ hộ dân ở mặt tiền QL13. Trong khi đó, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM (chủ đầu tư DA) cho biết, phấn đấu cuối quý IV/2026 hoặc vào quý I/2027 sẽ khởi công DA; những việc còn lại về mặt bằng... vẫn đang được triển khai phối hợp với địa phương, các đơn vị liên quan tiếp tục đốc thúc để triển khai DA.

Chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBNDTP Hoàng Nguyên Dinh cho rằng nâng cấp QL13 là vấn đề cấp bách; DA đã có kế hoạch thực hiện hàng chục năm, được rất nhiều người ủng hộ, quan trọng giờ là bước triển khai, vận động GPMB. Theo đó, Ban Giao thông phải nắm rõ vấn đề và báo cáo cụ thể. Đây là DA quan trọng, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, phải tập trung tối đa.

Ông Dinh đánh giá, phường Hiệp Bình nơi DA đi qua đã triển khai cơ bản tốt các đầu việc được giao. Đối với 30 tổ chức trong phạm vi DA, địa phương cần mời đại diện pháp luật các tổ chức để có cuộc họp thống nhất phương án giải tỏa mặt bằng và đưa ra biện pháp làm việc cụ thể. Ngoài ra, phần hỗ trợ kinh phí GPMB 2% chia sẻ một phần với địa phương để hỗ trợ người dân giải tỏa mặt bằng bằng cách thuê xe cuốc, nhân công, xe chở xà bần... tạo hiệu ứng lan tỏa cho người dân cùng thực hiện.

Với những trường hợp đã nhận tiền đền bù, không còn vướng mắc, địa phương thúc đẩy bàn giao mặt bằng, hỗ trợ người dân giải tỏa mặt bằng, thực hiện các biện pháp hành chính theo quy định. Về việc cấp nền, bố trí TĐC, Phó Chủ tịch UBNDTP giao Sở Xây dựng chủ trì đôn đốc thực hiện khẩn trương. Các căn hộ đang sửa thì tiến hành nhanh chóng để bố trí cho dân ở, bao gồm cả thủ tục đề xuất cấp căn hộ TĐC để DA sớm được khởi công.