Viện kiểm sát 'khơi thông' vụ việc Thi hành án tưởng đi vào ngõ cụt

Việc thi hành án phức tạp, bế tắc

Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2017/DS-ST, ngày 03/5/2017 của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê (nay Tòa án nhân dân khu vực 4), tỉnh Hà Tĩnh và Quyết định thi hành án dân sự số 67-QĐ-THA ngày 06/12/2017 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Hương Khê (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 4), tỉnh Hà Tĩnh, với nội dung: Buộc ông Nguyễn Văn P và bà Nguyễn Thị P di dời toàn bộ tài sản trên diện tích đất tranh chấp để trả lại mặt bằng đất cho bà Lê Thị K (ông Lê Hữu Tân - Người được ủy quyền). Tạm giao cho bà Lê Thị K sử dụng 1925 m2 đất (47m đất bám đường ĐT55), tại xóm Tân Phú, xã Hương Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.

Đây là vụ việc có tính chất phức tạp kéo dài (hơn 8 năm), kể từ ngày 06/12/2017 Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hương Khê (nay Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 4), tinh Hà Tĩnh nhận được Đơn yêu cầu thi hành án của bà Lê Thị K. Ngày 29/12/2017 , Chấp hành viên xác minh, kiểm tra hiện trạng tài sản, ngày 02/01/2018 người phải thi hành án (Nguyễn Văn P) không đồng ý quyết định Bản án, quyết định thi hành án cho rằng đang còn oan sai.

Tài sản tranh chấp.

Đồng thời, năm 2018 Ban chỉ đạo Thi hành án dân sự có kết luận, yêu cầu Thi hành án có bản kiến nghị Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân cấp cao đề nghị xem xét lại Bản án. Đến năm 2019, tiếp tục có văn bản đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh xem xét lại Bản án số 03/2017/DSST ngày 03/5/2017 của Tòa án nhân dân huyện Hương Khê (vì có nhiều tình tiết mới làm thay đổi nội dung vụ án).

Ngày 02/4/2019, Chi cục THADS huyện Hương Khê (nay Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 4) ban hành Kiến nghị số 84/KN-CCTHADS gửi Chánh án TAND cấp cao tại Hà Nội và Viện trưởng VKSND cấp cao tại Hà Nội.

Ngày 22/7/2020 Ban chỉ đạo THADS huyện Hương Khê họp, kết luận yêu cầu Chi cục THADS huyện Hương Khê (nay Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 4) tham mưu Ban chỉ đạo huyện báo cáo Thường trực Huyện ủy báo cáo Thường trực tỉnh ủy, Ban Nội chính Tỉnh ủy xem xét chỉ đạo, đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh xem xét lại Bản án.

Cuối cùng, ngày 28/10/2020 Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã có văn bản trả lời không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án sơ thẩm.

Vụ việc trải qua nhiều cấp giải quyết nhưng cuối cùng vẫn khẳng định Bản án cấp sơ thẩm là đúng pháp luật, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn là gia đình ông P phải di dời toàn bộ tài sản trên đất để trả lại đất cho bà K.

Vụ việc Thi hành án kéo dài 8 năm.

Khi Bản án đã có hiệu lực pháp luật, tưởng chừng như vụ việc sẽ thi hành thuận lợi nhưng ngược lại, từ năm 2017 đến năm 2025, vụ việc được nhiều cơ quan có thẩm quyền họp bàn và chỉ đạo tổ chức thi hành nhưng đều bất lực đi vào ngõ cụt, không có lối ra, không thực hiện được.

Với nhiều khó khăn: Tài sản chính là nhà ở duy nhất của người phải thi hành án hiện đã xuống cấp và thời gian người phải thi hành án sinh sống trên mảnh đất, ngôi nhà ấy từ năm 1992 (đã hơn 30 năm), liên quan đến nhiều thành viên trong gia đình, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu kiện vượt cấp. Nếu tổ chức cưỡng chế nguy cơ gây mất trật tự, an toàn xã hội, ít được sự đồng thuận của nhân dân.

Ngoài ra vợ chồng ông bà P chống đối quyết liệt, kiên quyết không chấp hành, ông P đã kêu cứu cho rằng Bản án bị oan sai và cung cấp nhiều tài liệu chứng minh. Đồng thời trong quá trình giải quyết tố cáo của UBND huyện Hương Khê (cũ) và liên ngành rà soát, phát hiện nhiều tình tiết mới, có thể làm thay đổi cơ bản nội dung bản án đã có rất nhiều văn bản chỉ đạo.

Bên cạnh đó, thông báo giao khoán tháo dỡ, di dời, bảo quản tài sản không có cá nhân hay tổ chức nào đăng ký tham gia giao khoán theo thông báo của Phòng Thi hành án dân sự.

Viện kiểm sát kiên trì thuyết phục, "khơi thông" bế tắc

Một vụ việc được các cấp, các ngành nhận định đây là việc rất phức tạp, khó khăn chồng chất khó khăn không có lối ra tốt đẹp cho cả hai bên.

Tuy nhiên, thay vì sử dụng biện pháp cưỡng chế, từ đầu năm 2025, Lãnh đạo VKSND Khu vực 4, cụ thể là đồng chí Viện trưởng Nguyễn Thế Hoàng đã nghiên cứu kỹ hồ sơ, phối hợp với chính quyền địa phương, đoàn thể để tìm hiểu rõ hoàn cảnh, tâm tư của các đương sự, từ đó lựa chọn biện pháp vận động phù hợp mang lại hiệu quả rất cao.

Viện trưởng VKSND khu vực 4 Nguyễn Thế Hoàng trực tiếp vận động, thuyết phục các bên đương sự.

Sau khi lựa chọn biện pháp vận động thi hành án, ngày 23/12/2025, VKSND Khu vực 4, tỉnh Hà Tĩnh do đồng chí Nguyễn Thế Hoàng - Viện trưởng trực tiếp phối hợp cùng Lãnh đạo Phòng Thi hành án dân sự vận động các đương sự tự nguyện giao tài sản cho người được thi hành án.

Với tinh thần kiên trì, thuyết phục, cán bộ, Lãnh đạo VKSND khu vực 4 và Chấp hành viên, Lãnh đạo Phòng thi hành án dân sự đã trực tiếp làm việc, giải thích cụ thể cho các đương sự về nghĩa vụ thi hành theo bản án đã có hiệu lực pháp luật cũng như quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Việc giải quyết thấu tình, đạt lý.

Quá trình vận động được thực hiện không chỉ dựa trên quy định pháp luật mà còn gắn với yếu tố tình cảm, phong tục, tập quán tại địa phương, mối quan hệ huyết thống, giúp các đương sự từ thái độ không hợp tác sang tự giác chấp hành.

Với sự “kiên trì, khéo léo” trong công tác dân vận, các đương sự đã đồng thuận tự nguyện thi hành án, góp phần giải quyết dứt điểm vụ việc phức tạp kéo dài nhiều năm, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu kiện, khiếu nại.

Kết quả cuộc vận động: Ông Lê Hữu T (người được ủy quyền của bà K) đồng ý lấy 32m đất bám đường ĐT55, còn lại 15m đất bám đường ĐT55 giao cho ông Nguyễn Văn P và bà Nguyễn Thị P sử dụng. Đồng thời toàn bộ tài sản trên đất của ông Lê Hữu T được hưởng theo thỏa thuận và ông Nguyễn Văn P tự nguyện di dời toàn bộ tài sản trên diện tích đất của Lê Hữu T sử dụng.

Vụ việc được giải quyết đạt nguyện vọng của các bên đương sự.

Sau khi đạt được kết quả như mong muốn, các bên đương sự đã hết lòng cảm ơn đồng chí Viện trưởng Nguyễn Thế Hoàng,

Ông Lê Hữu T (người được ủy quyền của bà K) đã bộc lộ rằng: “nếu không gặp được đồng chí Viện trưởng thì sẽ không có kết quả tốt đẹp như ngày hôm nay và vô cùng biết ơn đồng chí đã tận tâm giải quyết vụ việc, tình anh em giữa hai gia đình ông T và gia đình ông P lại trở nên gắn kết như xưa”.

Qua cuộc vận động thi hành án này, cho thấy: Công tác vận động, thuyết phục trong thi hành án dân sự là giải pháp hiệu quả, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, giảm thiểu khiếu kiện phức tạp; việc thi hành án được giải quyết dứt điểm, không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế, tiết kiệm chi phí, thời gian cho Nhà nước và đương sự, đồng thời giữ được tính nhân văn, ổn định an ninh trật tự tại địa phương.

Trong thời gian tới, VKSND khu vực 4 sẽ tiếp tục chủ trì phối hợp cùng với Phòng thi hành án dân sự phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của Lãnh đạo, cán bộ thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ kiểm sát, phối hợp liên ngành, đặc biệt chú trọng công tác “dân vận”. Mỗi vụ việc không chỉ được giải quyết đúng quy định pháp luật mà còn bảo đảm tinh thần nhân văn, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh, công bằng của pháp luật.

Nguyễn Hoa