Viện kiểm sát phối hợp tháo gỡ thủ tục, người cao tuổi khuyết tật được hưởng trợ cấp

 VKSND khu vực 6, TP Hồ Chí Minh phối hợp UBND xã Nhà Bè trao Quyết định trợ cấp xã hội hàng tháng cho đại diện gia đình ông Phạm Hội.

Ngày 5/10/2026, UBND xã Nhà Bè ban hành Quyết định trợ cấp xã hội hàng tháng đối với ông Phạm Hội, SN 1948, thuộc đối tượng người khuyết tật đặc biệt nặng là người cao tuổi.

Mức trợ cấp được xác định là 650.000 đồng/tháng nhân hệ số 2,5, tương ứng 1.625.000 đồng/tháng, được hưởng từ tháng 10/2026. Cùng thời điểm, chế độ trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng trước đó của ông Hội được dừng do ông thuộc diện hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng ở mức cao hơn.

Tìm đến Viện kiểm sát khi gia đình chưa biết tiếp tục thủ tục ra sao

Câu chuyện bắt đầu từ tình trạng sức khỏe của ông Phạm Hội. Ở tuổi 78, ông không thể tự ngồi dậy, không đi đứng, không tự ăn uống được và phải nằm tại giường; hầu hết sinh hoạt hằng ngày đều cần người khác hỗ trợ.

Ngày 10/2/2026, gia đình thực hiện thủ tục đề nghị xác định mức độ khuyết tật tại UBND xã Nhà Bè, với mong muốn ông Hội có cơ sở được xem xét hưởng các chính sách trợ giúp xã hội phù hợp.

Đến ngày 24/6/2026, UBND xã Nhà Bè có Công văn số 2310/UBND thông tin Hội đồng xác nhận mức độ khuyết tật trên địa bàn xã chưa đưa ra được kết luận về dạng tật và mức độ khuyết tật theo quy định.

Trong hoàn cảnh chưa biết tiếp tục hoàn thiện thủ tục theo hướng nào, bà Đặng Thị Hằng, con dâu ông Hội, biết VKSND khu vực 6, TP Hồ Chí Minh đang triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó có nội dung bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương. Gia đình vì vậy tìm đến Viện kiểm sát đề nghị hỗ trợ để quyền lợi của ông Hội được xem xét đầy đủ.

Ngày 3/8/2026, VKSND khu vực 6, TP Hồ Chí Minh tiếp nhận thông tin vụ việc dân sự công ích do bà Hằng cung cấp. Thay vì chỉ nghiên cứu hồ sơ, hai ngày sau, Kiểm sát viên trực tiếp đến nơi ông Hội sinh sống để kiểm tra tình trạng thực tế.

Qua xác minh ngày 5/8,/2026 những thông tin gia đình phản ánh được ghi nhận khá rõ: ông Hội không thể tự ngồi dậy, không đi đứng được, không có khả năng tự ăn uống, nằm liệt tại giường và mọi sinh hoạt hằng ngày đều cần người trợ giúp.

Tại thời điểm này, ông đã 78 tuổi, không có lương hưu, không hưởng chế độ trợ cấp BHXH và cũng chưa được hưởng chính sách trợ cấp dành cho người cao tuổi tại địa phương.

Từ tình trạng thực tế của ông Hội, Kiểm sát viên được phân công nghiên cứu nhận thấy vụ việc liên quan đến một người cao tuổi có dấu hiệu khuyết tật, thuộc nhóm dễ bị tổn thương cần được xem xét bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo cơ chế của Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Điểm đáng chú ý trong vụ việc là Viện kiểm sát không làm thay cơ quan có thẩm quyền xác định mức độ khuyết tật. Hướng xử lý được lựa chọn là phối hợp với chính quyền địa phương để hồ sơ của người dân tiếp tục được rà soát đầy đủ, đồng thời xem xét không chỉ một chế độ mà toàn bộ chính sách xã hội ông Hội có thể đủ điều kiện hưởng.

Phối hợp rà soát để người cao tuổi được hưởng đúng chính sách

Trên cơ sở kết quả xác minh, VKSND khu vực 6, TP Hồ Chí Minh có văn bản gửi Chủ tịch UBND xã Nhà Bè, đề nghị phối hợp rà soát hồ sơ xác định mức độ khuyết tật của ông Hội.

Viện kiểm sát đề nghị địa phương cung cấp hồ sơ thực hiện thủ tục theo đơn ngày 10/2/2026, thông báo kết quả xác định mức độ khuyết tật và việc cấp giấy xác nhận khuyết tật nếu đủ điều kiện; trường hợp không đủ điều kiện cần làm rõ lý do và căn cứ pháp luật.

Tuy nhiên, nội dung đề nghị không chỉ dừng ở việc hoàn tất thủ tục xác định khuyết tật. VKSND khu vực 6, TP Hồ Chí Minh còn đề nghị UBND xã Nhà Bè chỉ đạo bộ phận chuyên môn kiểm tra hoàn cảnh thực tế của ông Hội, gồm độ tuổi, điều kiện gia đình, khả năng tự phục vụ, người có nghĩa vụ phụng dưỡng cùng các điều kiện có liên quan. Mục đích là xác định đầy đủ những chính sách xã hội mà ông có thể được hưởng theo quy định.

Nếu ông Hội đủ điều kiện hưởng một hoặc nhiều chế độ, Viện kiểm sát đề nghị địa phương hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ, thực hiện chi trả đúng đối tượng, điều kiện, mức hưởng và thời điểm hưởng; đồng thời thông báo kết quả để đơn vị tiếp tục theo dõi việc bảo đảm quyền lợi cho người cao tuổi.

Quá trình phối hợp sau đó từng bước tháo gỡ được vấn đề.

Ngày 28/8/2026, UBND xã Nhà Bè ban hành quyết định về trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng đối với ông Phạm Hội. Hồ sơ tiếp tục được rà soát để xác định chế độ phù hợp hơn với tình trạng sức khỏe và mức độ khuyết tật thực tế của ông.

Đến ngày 5/10/2026, UBND xã Nhà Bè ban hành quyết định mới, xác định ông Hội thuộc đối tượng người khuyết tật đặc biệt nặng là người cao tuổi. Theo đó, ông được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng với mức 1.625.000 đồng, tính từ tháng 10/2026.

Cùng với việc xác lập chế độ mới, UBND xã Nhà Bè chấm dứt chế độ trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng trước đó do ông Hội thuộc đối tượng được hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng cao hơn.

Như vậy, kết quả cuối cùng không chỉ nằm ở việc một thủ tục được tiếp tục giải quyết. Sau quá trình Viện kiểm sát xác minh và chính quyền địa phương phối hợp rà soát, quyền lợi của ông Hội được xác định theo đúng tình trạng thực tế, với mức trợ cấp phù hợp hơn.

Vụ việc cũng cho thấy một cách tiếp cận mềm trong thực hiện Nghị quyết 205. Thực tế không có một bên phải đứng trước Tòa án và cũng không cần đi đến quyết định khởi kiện. Điều gia đình cần nhất khi tìm đến VKSND khu vực 6, TP Hồ Chí Minh là một đầu mối hỗ trợ để hồ sơ tiếp tục được xem xét, còn thẩm quyền giải quyết chính sách vẫn thuộc chính quyền địa phương.

VKSND khu vực 6 tiếp nhận thông tin, trực tiếp đến nơi ở của người dân để xác minh; từ những gì ghi nhận được, đơn vị đề nghị UBND xã Nhà Bè cùng rà soát lại các điều kiện, chế độ có liên quan. UBND xã sau đó tiếp tục hoàn thiện việc xem xét theo thẩm quyền và giải quyết chế độ cho ông Hội.

Kết quả là một người cao tuổi trong tình trạng khuyết tật đặc biệt nặng đã được hưởng chính sách phù hợp hơn với hoàn cảnh của mình.

Trường hợp ông Phạm Hội vì thế cũng gợi mở một khía cạnh thực tế của Nghị quyết 205: bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương không nhất thiết chỉ bắt đầu từ một vụ kiện. Có những trường hợp, việc phát hiện một quyền lợi còn chưa được xác định đầy đủ, kết nối đúng cơ quan có thẩm quyền và theo dõi quá trình giải quyết đến khi người dân được hưởng chính sách đã mang lại kết quả ngay từ trước tố tụng.