Việt Nam cam kết thúc đẩy hợp tác ASEAN - New Zealand hiệu quả, thực chất

Đại biểu tham dự Diễn đàn ASEAN - New Zealand về hợp tác tiểu vùng. Ảnh: BNG

Chiều 10/6, trong vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - New Zealand giai đoạn 2024-2027, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Diễn đàn ASEAN - New Zealand về hợp tác tiểu vùng, với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại New Zealand cùng Đại sứ quán New Zealand tại Hà Nội.

Chia sẻ tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang - Trưởng SOM ASEAN Việt Nam, đánh giá tiểu vùng Mê Công đang đứng trước những thách thức nghiêm trọng và trực tiếp về biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước và an ninh lương thực, vượt quá khả năng ứng phó đơn lẻ của bất kỳ quốc gia nào, đòi hỏi những nỗ lực ở quy mô khu vực.

“Với trách nhiệm là nước điều phối, Việt Nam khẳng định cam kết thúc đẩy hợp tác ASEAN - New Zealand ngày càng hiệu quả, thực chất, trên cơ sở bảo đảm các cam kết chính trị phải được chuyển hóa thành những chương trình hành động cụ thể mà người dân có thể cảm nhận và thụ hưởng” - Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang - Trưởng SOM ASEAN Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: BNG

Đồng chủ trì Diễn đàn, bà Alana Hudson - Trưởng SOM ASEAN lâm thời của New Zealand, nhấn mạnh tiểu vùng Mê Công là nơi hội tụ những nền kinh tế năng động với di sản văn hóa phong phú, sở hữu một trong những hệ thống sông ngòi quan trọng nhất thế giới, là nguồn sống và sinh kế của hàng triệu người dân.

Tuy nhiên, khu vực này cũng đang phải đối mặt với những thách thức đan xen, phức tạp từ biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên nước đến tăng trưởng bao trùm và bảo đảm tính tự cường kinh tế. Trong bối cảnh đó, bà Hudson khẳng định đây là cơ hội quan trọng để các bên lắng nghe, chia sẻ góc nhìn và làm sâu sắc hơn hiểu biết chung về các cơ hội cũng như thách thức của khu vực.

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia và học giả khẳng định tầm quan trọng chiến lược của hợp tác tiểu vùng trong cấu trúc khu vực cũng như trong tiến trình hợp tác ASEAN.

Ông Suriyan Vichitlekarn - Giám đốc điều hành Viện Mê Công và bà Hoàng Thị Hà - chuyên gia cao cấp của Viện Nghiên cứu Đông Á (Singapore), nhất trí cho rằng các thách thức tại tiểu vùng Mê Công, từ an ninh nguồn nước, xâm nhập mặn, sụt lún đất đến di cư và mất sinh kế, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện.

Các đại biểu kiến nghị cần gắn kết hợp tác Mê Công với chương trình nghị sự chung của ASEAN, đưa tiểu vùng trở thành một cấu phần không thể tách rời trong nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường và bao trùm. Đồng thời, tăng cường điều phối và huy động nguồn lực từ các đối tác đối thoại của ASEAN, trong đó có việc tận dụng uy tín đa phương, chuyên môn kỹ thuật, kinh nghiệm thực tiễn và nguồn tài chính xanh của New Zealand.

Bà Alana Hudson - Trưởng SOM ASEAN lâm thời của New Zealand phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: BNG

Từ góc độ ứng dụng khoa học và công nghệ, ông Declan Graham - Viện Khoa học Kinh tế Sinh học New Zealand giới thiệu một loạt giải pháp cụ thể mà New Zealand có thể đóng góp cho tiểu vùng Mê Công, bao gồm nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, quản trị môi trường và tài nguyên đất, nghiên cứu và phát triển các giống cây trồng chịu hạn, chịu mặn, công nghệ tuần hoàn và ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ quá trình chuyển đổi xanh.

Các đại biểu nhất trí kiến nghị lồng ghép nhiều nội dung hợp tác tiểu vùng vào quá trình triển khai Kế hoạch hành động ASEAN - New Zealand giai đoạn 2026-2030, đặc biệt là trong các trụ cột Hành tinh và Con người.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường ứng dụng các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm đẩy nhanh quá trình đánh giá, thiết kế và triển khai các dự án hợp tác cụ thể; đồng thời thúc đẩy hình thành khuôn khổ trao đổi thường niên ASEAN - New Zealand về hợp tác tiểu vùng, hướng tới duy trì đối thoại định kỳ theo khuôn khổ Track 1.5.

Các đại biểu nhất trí rằng hợp tác tiểu vùng không đơn thuần là câu chuyện hỗ trợ phát triển mà còn là một cấu phần quan trọng bảo đảm sự tự cường, thịnh vượng chung và phát triển bao trùm của cả Cộng đồng ASEAN. Việc nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho các địa phương, cộng đồng dễ bị tổn thương tại tiểu vùng Mê Công chính là đóng góp thiết thực vào việc củng cố nền tảng vững chắc của mái nhà chung ASEAN trong bối cảnh mới.

Nhân dịp này, đại diện các nước ASEAN, New Zealand đánh giá cao vai trò điều phối quan hệ của Việt Nam, cũng như những đóng góp cụ thể và thực chất trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện ASEAN - New Zealand phát triển./.