Việt Nam đề xuất 3 định hướng trọng tâm cho hợp tác giữa ASEAN và AIPA

Được tổ chức thường niên từ năm 2009, Phiên Đối thoại là cơ chế tham vấn định kỳ quan trọng, góp phần tăng cường phối hợp, thúc đẩy gắn kết giữa chính phủ và nghị viện các quốc gia thành viên, đồng thời đưa tiếng nói và nguyện vọng của người dân vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Phiên Đối thoại của Lãnh đạo cấp cao ASEAN với Hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA). Ảnh: TTXVN

Phiên Đối thoại năm nay là dịp để hai kênh hành pháp và lập pháp của khu vực trao đổi về định hướng phối hợp, đưa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 từ cam kết đến những kết quả cụ thể.

Thay mặt các nghị viện thành viên, Chủ tịch AIPA, Chủ tịch Hạ viện Philippines Faustino G. Dy III trình bày Thông điệp của AIPA. Các nghị viện thành viên bày tỏ ủng hộ việc kết nạp Quốc hội Timor Leste làm thành viên chính thức thứ 11 của AIPA tại Đại hội đồng AIPA lần thứ 47.

Lãnh đạo các nước ASEAN đánh giá cao những chia sẻ, đề xuất của AIPA, ghi nhận vai trò ngày càng quan trọng của nghị viện trong việc phê chuẩn, nội luật hóa và giám sát thực hiện các thỏa thuận khu vực, đồng thời ủng hộ việc kết nạp Quốc hội Timor Leste làm thành viên chính thức của AIPA.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Phiên Đối thoại của Lãnh đạo cấp cao ASEAN với Hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA). Ảnh: TTXVN

Phát biểu tại Phiên Đối thoại, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa chính phủ và nghị viện các quốc gia thành viên là nền tảng, động lực quan trọng để ASEAN hiện thực hóa Tầm nhìn về một Cộng đồng đoàn kết, tự cường, năng động và lấy người dân làm trung tâm.

Thủ tướng hoan nghênh chủ đề của AIPA năm 2026 “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm” và đề xuất 3 định hướng trọng tâm cho hợp tác giữa ASEAN và AIPA.

Một là tham vấn từ sớm, thực thi hiệu quả. Thủ tướng nhấn mạnh hợp tác ASEAN - AIPA cần chuyển trọng tâm từ “thông qua nghị quyết” sang “theo dõi thực thi”; gắn kết chặt chẽ hoạch định chính sách với hoạt động lập pháp, quyết định ngân sách và giám sát của nghị viện các nước. Các cam kết của ASEAN chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành luật pháp, nguồn lực và hành động cụ thể ở mỗi quốc gia.

Hai là củng cố đoàn kết, vun đắp niềm tin. Thủ tướng đề nghị phát huy vai trò ngoại giao nghị viện trong tăng cường tin cậy chính trị, góp phần giữ vững hòa bình, ổn định và vai trò trung tâm của ASEAN; thúc đẩy hợp tác thực chất với các nghị viện quan sát viên và đối tác phát triển; chia sẻ kinh nghiệm về lập pháp, giám sát, ngân sách xanh và nghị viện số.

Ba là tập trung vào các ưu tiên mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Thủ tướng đề nghị tập trung đẩy mạnh hợp tác về thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng và kinh tế số; đồng thời chú trọng chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh lương thực và quản trị bền vững tài nguyên nước ở tiểu vùng Mekong; tăng cường phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có tội phạm ma túy và lừa đảo trực tuyến.

Nhân dịp này, Thủ tướng đề nghị quốc hội, nghị viện các nước sớm xem xét phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), qua đó tạo cơ sở pháp lý để tăng cường hợp tác hiệu quả hơn trong lĩnh vực này.

* Cũng trong chiều 15-11, Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Phiên họp hẹp của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 do Tổng thống Philippines Ferdinand R. Marcos Jr. chủ trì. Các nhà lãnh đạo ASEAN tập trung thảo luận về tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng, trao đổi về tình hình thế giới, các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh ASEAN cần chủ động hơn nữa, tiên phong định hình môi trường chiến lược ở khu vực để bảo đảm hòa bình, an ninh và phát triển. Trên tinh thần đó, Thủ tướng nêu 3 đề xuất.

Thứ nhất, củng cố lòng tin và xử lý khác biệt thông qua đối thoại. Về Biển Đông, Thủ tướng đề nghị các nước ASEAN phối hợp chặt chẽ, cùng Trung Quốc nỗ lực đàm phán xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982, góp phần xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, ổn định và thịnh vượng. Về Myanmar, Thủ tướng đề nghị ASEAN tiếp tục duy trì và mở rộng hỗ trợ nhân đạo cho người dân ở Myanmar, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh cách tiếp cận để can dự hiệu quả, thực chất hơn với Myanmar.

Thứ hai, chủ động phòng ngừa và quản lý khủng hoảng, ứng phó với các thách thức chung. Thủ tướng ủng hộ ASEAN củng cố các cơ chế hiện có để nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh của khu vực. Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các nước ASEAN phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng và buôn người, đồng thời thúc đẩy quản trị trí tuệ nhân tạo theo hướng an toàn, có trách nhiệm.

Thứ ba, chủ động dẫn dắt hợp tác với các đối tác, chuyển từ tư duy giữ vai trò trung tâm sang kiến tạo vai trò trung tâm. Thủ tướng đề nghị ASEAN xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với các đối tác, tập trung vào các lĩnh vực mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, gồm thương mại, đầu tư, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời duy trì quan hệ cân bằng với các đối tác, khuyến khích các nước lớn hành xử có trách nhiệm, đóng góp vào hòa bình và thịnh vượng chung của khu vực.