Việt Nam - Điểm tựa chiến lược trong hợp tác quốc tế đa phương

Những nhận định từ các Đại sứ Nga, Pháp, Australia và Chủ tịch EuroCham, cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam trong cấu trúc hợp tác quốc tế.

Ông GENNADY STEPANOVICH BEZDETKO, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam: Đẩy nhanh tiến trình khởi động Nhà máy điện hạt nhân

Một trong những điều kiện quan trọng để thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nước Việt Nam - Liên bang Nga, là tăng cường kết nối giao thông vận tải. Hiện nay, hai bên đang thảo luận về triển vọng xây dựng hành lang vận tải đường sắt nối Việt Nam với Nga, thông qua lãnh thổ Trung Quốc và Mông Cổ.

Đây là tuyến logistics mới có tiềm năng lớn trở thành nhân tố then chốt trong việc tăng cường hơn nữa quan hệ thương mại - kinh tế giữa hai quốc gia. Không kém phần quan trọng là việc khai thác hiệu quả hơn nữa tiềm năng của Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), mà Việt Nam đã từng ký kết năm 2015.

Lĩnh vực quan trọng không thể không nhắc đến, là hai nước đã thống nhất đẩy nhanh tiến trình đàm phán và chuẩn bị ký kết các thỏa thuận nhằm sớm khởi công Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Xin nhắc lại rằng, cách đây khoảng 15 năm, Nga và Việt Nam đã từng phối hợp triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 - nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam. Tuy nhiên, do những nguyên nhân khách quan, dự án đã tạm dừng vào năm 2016. Hiện nay dự án này đã được khởi động trở lại.

Việc triển khai dự án quy mô lớn này, sẽ đưa hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và công nghệ cao lên một tầm vóc mới. Bên cạnh đó, trong khuôn khổ Lộ trình hợp tác đến năm 2030 được Tổng giám đốc Tập đoàn Nhà nước “Rosatom” A.E. Likhachev và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng ký kết trong tháng 5-2025 vừa qua, hai bên đang nỗ lực thúc đẩy việc thành lập Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân. Theo dự kiến, trung tâm này sẽ đặt tại tỉnh Đồng Nai, với lò phản ứng nghiên cứu hiện đại nhất khu vực.

Ngoài ra, Việt Nam có thể trở thành một trung tâm logistics quan trọng của Nga, đóng vai trò kết nối các luồng hàng hóa tới các quốc gia Đông Nam Á. Các doanh nghiệp Nga đang triển khai vận tải hàng hóa bằng đường biển đến Việt Nam, áp dụng các giải pháp số hiện đại, đơn giản hóa quy trình giao - nhận hàng và tối ưu hóa tuyến vận chuyển. Nhìn tổng thể, Việt Nam đã, đang và sẽ luôn là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược của Nga trong khu vực.

Ông BRUNO JASPAERT, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham): Sức bật đáng kinh ngạc của nền kinh tế Việt Nam

Câu chuyện phát triển của Việt Nam trong giai đoạn này là minh chứng cho sức bật đáng kinh ngạc của một nền kinh tế năng động, có khả năng thích ứng và chống chịu cao. Dù đối mặt với nhiều biến động toàn cầu, Việt Nam vẫn duy trì một trong những quỹ đạo tăng trưởng mạnh mẽ nhất châu Á, đồng thời cân bằng hài hòa giữa ổn định ngắn hạn và chuyển đổi dài hạn.

Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là những con số, mà là hướng đi. Việt Nam đang hiện đại hóa hạ tầng logistics, mở rộng năng lượng sạch và từng bước tích hợp các tiêu chuẩn ESG (môi trường-xã hội-quản trị). Đây là những chuyển đổi khó khăn, nhưng thể hiện rõ quyết tâm chuyển từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng bền vững.

Kết quả Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) của EuroCham công bố, đã cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đạt mức cao nhất trong 3 năm qua, với 76% lãnh đạo doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn. Nhà đầu tư ngày nay không chỉ nhìn vào một thị trường riêng lẻ, họ nhìn thấy Việt Nam như một trung tâm chiến lược của khu vực.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Chính phủ Việt Nam đã thể hiện rõ sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao trong điều hành nền kinh tế giữa bối cảnh toàn cầu nhiều biến động. Các nỗ lực đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và đẩy nhanh phát triển hạ tầng trong những năm gần đây, đã mang lại kết quả rõ rệt.

Đặc biệt, cải cách về thị thực và giấy phép lao động được doanh nghiệp châu Âu đánh giá cao khi gần một nửa doanh nghiệp trong khảo sát BCI quý gần nhất ghi nhận những cải thiện tích cực.

Mặc dù vẫn còn tồn tại một số thách thức, như sự chênh lệch trong thực thi giữa các địa phương hay thiếu khung pháp lý thống nhất cho năng lượng tái tạo và sử dụng đất, song quyết tâm cải thiện của Việt Nam là rất rõ ràng.

Là người đã sống và làm việc tại Việt Nam hơn 8 năm, tôi có thể khẳng định rằng tinh thần cầu thị và năng động của Chính phủ cùng người dân Việt Nam chính là lý do khiến nhà đầu tư gắn bó lâu dài.

Theo khảo sát mới nhất của EuroCham, 80% doanh nghiệp châu Âu lạc quan về triển vọng 5 năm tới của Việt Nam và niềm tin đó chính là nền tảng của mọi mối quan hệ hợp tác bền vững.

Ông OLIVIER BROCHET, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam: Động lực đặc biệt cho mối quan hệ Việt - Pháp

Tôi cho rằng có 3 “từ khóa” có thể mô tả chính xác động lực đặc biệt và tích cực trong quan hệ Pháp - Việt Nam. Đó là tình hữu nghị, quan hệ đối tác và niềm tin. Về tình hữu nghị, theo tôi đây là một trong những điểm đặc trưng sâu sắc nhất của quan hệ Pháp - Việt, được hình thành từ một lịch sử lâu dài đầy thăng trầm.

Chính điều này tạo nên nét đặc trưng riêng trong mối quan hệ giữa hai nước. Hai quốc gia chúng ta đều rất trân trọng sự đặc biệt này, thể hiện qua việc cùng nhau nhìn lại quá khứ một cách bình tĩnh và thiện chí, kể cả những giai đoạn bi thương nhất.

Năm 2025, trong chuyến thăm của Tổng thống Emmanuel Macron tới Việt Nam, Tổng thống Pháp và Tổng Bí thư Tô Lâm đã cùng nhau trồng cây hữu nghị trong khuôn viên Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi cách đây 80 năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập.

Về quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, kết quả quan trọng của chuyến thăm Pháp vào tháng 10-2024 của Tổng Bí thư Tô Lâm. Trong suốt những tháng sau đó, hai nước đã nỗ lực làm việc để đến thời điểm Tổng thống Emmanuel Macron tới thăm Việt Nam, và một loạt thỏa thuận lớn đã được ký kết.

Đó chính là cách hiện thực hóa bước đầu của mối quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện này. Rất nhiều thỏa thuận đã được ký kết, bao phủ toàn bộ các lĩnh vực của hợp tác song phương. Trong đó nổi bật là các thỏa thuận về quốc phòng với một Ý định thư tăng cường hợp tác giữa hai Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; phát triển bền vững, bao gồm hợp tác về chuyển đổi năng lượng, phát triển hạ tầng giao thông, đổi mới sáng tạo.

Cuối cùng là niềm tin. Không phải ngẫu nhiên mà năm 2025, Tổng thống Macron bắt đầu chuyến công du Đông Nam Á bằng điểm đến đầu tiên là Việt Nam. Điều đó thể hiện sự coi trọng đặc biệt mà Tổng thống Pháp dành cho Việt Nam, cũng như mong muốn được chia sẻ quan điểm về tình hình quốc tế, và thúc đẩy một mối quan hệ hợp tác dựa trên niềm tin.

Tất cả điều này đã được thể hiện qua tinh thần hợp tác chặt chẽ trong các cuộc trao đổi giữa Tổng thống Pháp với các lãnh đạo cấp cao Việt Nam, ở đó hai bên đã cùng xác định cách thức để Pháp và Việt Nam đóng góp tốt hơn cho hòa bình, ổn định quốc tế, bảo vệ luật pháp quốc tế, và cùng nhau đóng góp cho trật tự toàn cầu.

Bà GILLIAN BIRD, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Australia tại Việt Nam: Australia - Việt Nam đang ở giai đoạn tốt đẹp nhất

Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Australia - Việt Nam đã không ngừng phát triển mạnh mẽ, và có thể nói đang ở giai đoạn tốt đẹp nhất. Hai nước cùng chia sẻ một tầm nhìn hướng tới tương lai, dựa trên cam kết sâu sắc trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế, cùng giải quyết những thách thức chung và xây dựng một khu vực ổn định, thịnh vượng, tôn trọng chủ quyền.

Trong suốt hơn 50 năm qua, hợp tác giữa Australia và Việt Nam luôn phát triển theo sát tiến trình đổi mới và phát triển của Việt Nam. Từ những ngày đầu tập trung xây dựng hạ tầng cơ bản như những cây cầu, đến nay Australia chú trọng hỗ trợ Việt Nam giải quyết các thách thức phức tạp trên con đường trở thành quốc gia thu nhập cao.

Về hợp tác phát triển cơ sở hạ tầng, sự kiện đầu tiên là năm 2000, đánh dấu bằng việc Australia xúc tiến dự án hỗ trợ phát triển lớn nhất của mình thời điểm đó là xây dựng cầu Mỹ Thuận bắc qua sông Tiền, đến nay vẫn là biểu tượng nổi bật và minh chứng bền vững cho sức mạnh của quan hệ song phương. Australia cũng là bên lắp đặt tuyến cáp viễn thông dưới biển đầu tiên của Việt Nam, xây dựng các trạm mặt đất vệ tinh và thiết lập mạng lưới truyền tải điện cao thế.

Về hợp tác giáo dục - đào tạo, đây là một trụ cột quan trọng của quan hệ Australia - Việt Nam. Đến nay, hơn 7.500 lãnh đạo và cán bộ trẻ Việt Nam đã nhận học bổng của chính phủ Australia trong 50 năm qua, và hơn 160.000 sinh viên Việt Nam từng du học tại Australia.

Khi về nước, cựu du học sinh giữ vai trò quan trọng trong khu vực công và tư, cũng như trong các tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế, đóng góp đáng kể vào sự phát triển của Việt Nam.

Trong vòng 50 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Australia đã hỗ trợ ODA (viện trợ phát triển chính thức) cho Việt Nam hơn 3 tỷ đô la Úc (AUD). Giai đoạn 2025-2026, Chính phủ Australia quyết định tăng mức hỗ trợ phát triển lên 96,6 triệu AUD, thể hiện cam kết của Australia trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, nhằm hỗ trợ Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045.

Kế hoạch Đối tác Phát triển Australia - Việt Nam giai đoạn 2025-2030 cũng nêu rõ những ưu tiên chung của hai nước trong hợp tác phát triển, tập trung vào các thách thức mới nổi như tăng trưởng kinh tế bền vững, phát triển nguồn nhân lực, ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy bình đẳng giới.

Gần đây nhất, Chính phủ Australia đã hỗ trợ 3,8 triệu AUD nhằm giúp Việt Nam khắc phục hậu quả nặng nề từ các đợt bão và lũ lụt xảy ra tại một số tỉnh miền Bắc và miền Trung.

Một lĩnh vực khác trong hợp tác song phương là về ứng phó biến đổi khí hậu và chuyển dịch năng lượng. Hiện nay, Australia và Việt Nam đang triển khai nhiều dự án chung nhằm giảm phát thải, huy động nguồn lực khí hậu, hỗ trợ chuyển đổi năng lượng tái tạo và phát triển chuỗi cung ứng năng lượng.

Một thí dụ tiêu biểu là việc Australia hỗ trợ 10 doanh nghiệp lúa gạo áp dụng công nghệ và quy trình canh tác hiện đại trên hơn 33.000ha tại ĐBSCL. Sáng kiến này đang cải thiện sinh kế cho hơn 46.000 người dân tại khu vực chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu.

LƯU THỦY (ghi)