Việt Nam đồng hành cùng Cộng đồng Pháp ngữ vì hòa bình và phát triển

Diễn ra với chủ đề “Tái đầu tư vào hòa bình vì thịnh vượng chung và ổn định lâu dài”, hội nghị là dịp để các nước thành viên củng cố đoàn kết, xác định những ưu tiên hợp tác trong bối cảnh mới, đặc biệt về hòa bình, phát triển bền vững, hợp tác kinh tế, giáo dục, chuyển đổi số và ứng phó với các thách thức toàn cầu. Đây cũng là những lĩnh vực Việt Nam luôn quan tâm và tích cực thúc đẩy trong quá trình tham gia Cộng đồng Pháp ngữ.

Dấu ấn Việt Nam trong Cộng đồng Pháp ngữ

Việt Nam gia nhập Cơ quan Hợp tác Văn hóa và Kỹ thuật (ACCT), tiền thân của Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), năm 1979. Trải qua gần nửa thế kỷ, Việt Nam trở thành một trong những thành viên tham gia lâu dài, tích cực của Cộng đồng Pháp ngữ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Đối với Việt Nam, Pháp ngữ không chỉ là không gian hợp tác về ngôn ngữ và văn hóa mà còn là kênh đa phương quan trọng để triển khai đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa; tăng cường quan hệ với các đối tác, huy động nguồn lực phục vụ phát triển và đóng góp vào những mục tiêu chung của cộng đồng quốc tế.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và phu nhân cùng Tổng thư ký Tổ chức quốc tế Pháp ngữ Louise Mushikiwabo đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 19 năm 2024. Ảnh: Baoquocte

Một trong những dấu ấn nổi bật là việc Việt Nam đăng cai Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 7 tại Hà Nội năm 1997. Đây là hội nghị cấp cao đầu tiên của Pháp ngữ được tổ chức tại châu Á - Thái Bình Dương, đánh dấu bước phát triển quan trọng của cộng đồng. Hội nghị đã thông qua Hiến chương Pháp ngữ và bầu ông Boutros Boutros-Ghali làm Tổng Thư ký đầu tiên của Pháp ngữ.

Đáng chú ý, tại hội nghị này, Việt Nam đề xuất ý tưởng thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa các nước thành viên, góp phần đưa kinh tế trở thành một trong những trụ cột hợp tác của Cộng đồng Pháp ngữ hiện nay.

Không chỉ ghi dấu ấn qua các sáng kiến, Việt Nam còn tham gia thực chất vào quá trình hoạch định chiến lược, xây dựng văn kiện và chương trình nghị sự của Pháp ngữ. Qua đó, Việt Nam được đánh giá thuộc nhóm các nước đang phát triển nòng cốt, có tiếng nói quan trọng trong việc xác định và triển khai những định hướng hợp tác chung.

Trên bình diện chính trị - ngoại giao, Cộng đồng Pháp ngữ là diễn đàn để Việt Nam tăng cường quan hệ với các nước thành viên, thúc đẩy các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Trong các văn kiện hội nghị cấp cao, Cộng đồng Pháp ngữ thể hiện sự ủng hộ đối với hòa bình, an ninh và ổn định quốc tế. Pháp ngữ cũng đã thông qua một số văn kiện ủng hộ Việt Nam trong vấn đề Biển Đông; các nước thành viên thường xuyên ủng hộ các ứng cử và ứng cử viên Việt Nam vào những cơ chế đa phương trên tinh thần đoàn kết Pháp ngữ.

Một lĩnh vực hợp tác đáng chú ý khác là gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Thông qua các chương trình đào tạo tiếng Pháp và chuyên môn, Pháp ngữ hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình.

Từ năm 2022 đến nay, Bộ Công an đã cử 9 tổ công tác với 39 lượt sĩ quan thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ UNMISS, UNISFA và MINUSCA. Riêng tháng 10/2026, Bộ Công an tiếp tục cử tổ công tác gồm 5 sĩ quan triển khai nhiệm vụ tại Phái bộ MINUSCA. Bộ Quốc phòng hiện cũng có các sĩ quan đảm nhiệm nhiều vị trí chuyên môn tại MINUSCA và EUTM-RCA.

Hiện Văn phòng OIF khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phối hợp nghiên cứu khả năng hợp tác trong khuôn khổ dự án “Hỗ trợ hòa bình và ổn định”, trong đó có nội dung nâng cao năng lực tiếng Pháp cho lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam.

Thúc đẩy hợp tác thiết thực trên nhiều lĩnh vực

Bên cạnh chính trị - ngoại giao, hợp tác giáo dục, kinh tế và văn hóa tiếp tục là những lĩnh vực nổi bật trong quan hệ Việt Nam - Pháp ngữ.

Trong hơn 30 năm qua, OIF, Cơ quan Đại học Pháp ngữ (AUF) và các nước thành viên đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ Việt Nam đào tạo tiếng Pháp và bằng tiếng Pháp, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, nâng cao năng lực giáo dục đại học. Dù quy mô tài chính không lớn, các chương trình này mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần duy trì hệ sinh thái giáo dục và phát triển nguồn nhân lực sử dụng tiếng Pháp tại Việt Nam.

Ngày hội Pháp ngữ tại Tp. Hồ Chí Minh ngày 11/4/2026. Ảnh: TTXVN

Hợp tác kinh tế, thương mại và nông nghiệp cũng đang mở ra nhiều dư địa phát triển. Tháng 3/2022, Tổng Thư ký Pháp ngữ Louise Mushikiwabo dẫn đầu đoàn xúc tiến kinh tế, thương mại Pháp ngữ đầu tiên tới Việt Nam, với 89 lãnh đạo tổ chức tài chính và doanh nghiệp đến từ 24 quốc gia thành viên.

Chuyến công tác tập trung thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp, tài sản và dịch vụ số, năng lượng tái tạo. Nhiều thỏa thuận được ký kết, tạo điều kiện tăng cường kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường xuất nhập khẩu và đa dạng hóa quan hệ thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

Trong lĩnh vực văn hóa, Việt Nam thường xuyên phối hợp với OIF, các cơ quan đại diện ngoại giao và đối tác tổ chức hoạt động quảng bá tiếng Pháp, điện ảnh, văn hóa và giao lưu nhân dân, góp phần tăng cường hiểu biết giữa các quốc gia thành viên.

Hợp tác nghị viện cũng là một điểm sáng. Quốc hội Việt Nam tham gia tích cực vào Liên minh Nghị viện Pháp ngữ (APF), từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng và đăng cai các hoạt động lớn. Tiêu biểu là Diễn đàn nghị viện Pháp ngữ về nông nghiệp bền vững, an ninh lương thực và ứng phó với biến đổi khí hậu tại Cần Thơ tháng 1/2025.

Ở lĩnh vực bình đẳng giới, từ năm 2020, Quỹ “Pháp ngữ và phụ nữ” của OIF đã hỗ trợ các dự án tại Việt Nam về tạo việc làm, đào tạo, nâng cao năng lực số và hội nhập nghề nghiệp cho phụ nữ, với tổng giá trị hơn 8 tỷ đồng.

Những hoạt động này cho thấy hợp tác Pháp ngữ ngày càng được triển khai trên nhiều lĩnh vực, gắn với nhu cầu phát triển và lợi ích thiết thực của các quốc gia thành viên.

Khẳng định cam kết, mở rộng hướng hợp tác mới

Theo Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Minh Vũ, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần thứ hai đến Campuchia trong năm 2026, sau chuyến thăm cấp nhà nước hồi tháng 2, là dấu ấn ngoại giao đặc biệt. Chuyến công tác khẳng định cam kết ở cấp cao nhất của Việt Nam đối với sự phát triển của Cộng đồng Pháp ngữ, đồng thời thể hiện sự ủng hộ dành cho Campuchia trong việc đăng cai sự kiện quốc tế quan trọng này.

Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến trao đổi những định hướng thúc đẩy hợp tác giữa các nước thành viên, trong đó chú trọng tăng cường hợp tác công - tư, phát huy vai trò của Diễn đàn doanh nghiệp Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo FrancoTech, hướng tới xây dựng hệ sinh thái phục vụ hiệu quả sự phát triển chung của cộng đồng và từng quốc gia.

Trong khuôn khổ chuyến công tác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng dự kiến có các cuộc gặp song phương với lãnh đạo cấp cao Campuchia. Đây là dịp để hai bên rà soát tiến độ triển khai các thỏa thuận hợp tác kể từ chuyến thăm cấp nhà nước và các cuộc gặp cấp cao hồi tháng 2/2026, đồng thời trao đổi những định hướng hợp tác mới.

Các cuộc gặp càng có ý nghĩa khi Việt Nam và Campuchia đang chuẩn bị kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (24/6/1967 - 24/6/2027).

Trong bối cảnh Cộng đồng Pháp ngữ hướng tới củng cố đoàn kết, thúc đẩy hợp tác đa phương và tìm kiếm những động lực phát triển mới, sự tham gia của Việt Nam tại Hội nghị cấp cao lần thứ 20 tiếp tục thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm, nhất quán ủng hộ hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững.

Với tinh thần “muốn đi xa phải đi cùng nhau”, Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng các quốc gia thành viên xây dựng một Cộng đồng Pháp ngữ năng động, gắn kết, phát huy vai trò và tiếng nói trên trường quốc tế.