Việt Nam – EU hướng tới hợp tác sâu hơn trong các chuỗi giá trị tương lai

Tại Diễn đàn Hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - EU 2026 diễn ra chiều 4/11, ông Julien Guerrier - Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, khẳng định, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu mang dấu ấn của sự phân mảnh, bất định và tăng trưởng chậm lại ở nhiều khu vực, Việt Nam tiếp tục nổi bật nhờ tính năng động, khả năng chống chịu và khát vọng. 

Ông Julien Guerrier - Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam.

Thương mại song phương tăng trưởng, mở rộng dư địa hợp tác

Nhắc lại việc Việt Nam và EU nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đầu năm 2026, cùng chuyến thăm Brussels của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hai tuần trước, Đại sứ cho rằng nhiệm vụ đặt ra lúc này là làm cho mối quan hệ đối tác trở trở nên hữu hình đối với nền kinh tế, xã hội và doanh nghiệp hai bên đang tìm kiếm niềm tin, cơ hội và giá trị dài hạn.

Sau hơn 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), thương mại song phương duy trì đà tăng trưởng tích cực với nhiều chuyển biến rõ nét cả về quy mô, cơ cấu thị trường và mặt hàng. Trong 3 quý đầu năm 2026, trao đổi thương mại 2 chiều Việt Nam - EU đạt trên 65 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam và là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3, thị trường nhập khẩu lớn thứ 6. Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang đứng vị trí đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và đứng thứ 9 trong số các nhà cung ứng hàng hóa hàng đầu sang EU.

Tại Diễn đàn, Đại sứ Julien Guerrier khẳng định cơ hội hợp tác sâu rộng hơn giữa EU và Việt Nam trong giai đoạn tới là rất lớn, bao gồm các lĩnh vực kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, sản xuất bền vững, hàng không vũ trụ, cảng biển, sân bay, giao thông và logistics, chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chăm sóc sức khỏe và công nghệ sinh học, khoáng sản chiến lược, nông nghiệp công nghệ cao và nhiều lĩnh vực khác. 

“Đó là những lĩnh vực sẽ định hình năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu trong tương lai của Việt Nam. Và trong các lĩnh vực đó, châu Âu mang đến các công ty, công nghệ, tiêu chuẩn và kinh nghiệm đẳng cấp thế giới. Nhiều doanh nghiệp lớn của châu Âu, cũng như một nền tảng rộng lớn các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đổi mới sáng tạo, đang sẵn sàng đóng góp vào các hệ sinh thái công nghiệp và công nghệ mà Việt Nam muốn xây dựng”, ông cho biết.

Tuy nhiên, Đại sứ cũng đặt vấn đề, các nhà đầu tư EU cần một môi trường kinh doanh nơi các quy tắc rõ ràng, việc thực thi đáng tin cậy và các thủ tục đạt hiệu quả. EU ủng hộ mạnh mẽ các nỗ lực của Việt Nam nhằm cải thiện thực thi pháp luật, chuyển từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên rủi ro, và đảm bảo việc áp dụng nhất quán hơn giữa các địa phương.

“Những cải cách này có ý nghĩa rất lớn đối với niềm tin nhà đầu tư. Chúng có thể làm giảm chi phí, rút ngắn thời gian và tạo điều kiện cho một thế hệ đầu tư chất lượng cao mới từ châu Âu, đặc biệt là trong nền kinh tế xanh và các chuỗi giá trị tương lai”, ông nhấn mạnh.

Toàn cảnh diễn đàn

Đáng chú ý, theo Đại sứ, các cải cách sẽ mở ra cơ hội đầu tư cho không chỉ các công ty lớn, các khoản đầu tư lớn, mà cho cả các doanh nghiệp SME của EU. Các doanh nghiệp SME này sở hữu công nghệ tiên tiến, chuyên môn ngách và sự quan tâm mạnh mẽ đối với thị trường Việt Nam. Họ là những người có thể tạo ra các hệ sinh thái công nghiệp thực sự - điều sẽ giúp Việt Nam thành công.

“Nếu chúng ta tiếp tục cải thiện việc thực thi, đảm bảo việc tiếp cận thị trường công bằng và duy trì một môi trường đầu tư có thể dự đoán và minh bạch, tôi rất tin tưởng rằng chương tiếp theo của sự hợp tác kinh tế EU - Việt Nam có thể còn tham vọng hơn cả chương trước”, ông Julien Guerrier  khẳng định.

Việt Nam kỳ vọng EU hỗ trợ nâng cấp năng lực sản xuất

Tại diễn đàn, ông Lương Hoàng Thái, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, trong lộ trình hiện thực hóa các mục tiêu của Việt Nam, EU nổi lên như một đối tác chiến lược hàng đầu. Tới đây, Việt Nam không chỉ kỳ vọng EU là một thị trường chủ lực của hàng hóa Việt Nam, mà còn trở thành một đối tác chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong nâng cấp thương mại, hợp tác liên kết, xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, tự chủ, nâng chuẩn phát triển, tính bền vững và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việt Nam mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao khi tham gia cùng hợp tác với EU, đồng thời cũng có nhu cầu lớn để nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, công nghệ tiên tiến, giải pháp xanh và tuần hoàn từ thị trường này.

“Với lợi thế về công nghệ, trình độ quản trị và tiềm năng tài chính của EU, chúng tôi kêu gọi các nguồn lực từ đối tác châu Âu vào triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ; đầu tư vốn vào các dự án cụ thể về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn…”, ông Thái nói.

Ông Lương Hoàng Thái, Thứ trưởng Bộ Công Thương.

Thứ trưởng nhấn mạnh, trong thời gian tới, Việt Nam mong muốn EU với tư cách là một trong những thành viên quan trọng và đầu mối của Nhóm Hợp tác Đối tác Quốc tế (IPG) tiếp tục cụ thể hóa các hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ để hiện thực hóa các dự án phù hợp. Theo đó, cần thúc đẩy chương trình JETP trở thành một kênh huy động vốn dài hạn, đủ hấp dẫn theo thị trường với sự tham gia của nhiều bên.

Thứ trưởng cũng khẳng định mong muốn các hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tiếp tục phát huy vai trò đầu cầu, cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ quan chính sách, giữa nguồn lực châu Âu với năng lực sản xuất tại Việt Nam và giữa những ý tưởng hợp tác với các dự án có tiềm năng triển khai thực tế.

“Chúng tôi sẽ tạo mọi điều kiện, môi trường minh bạch, ổn định cho cộng đồng doanh nghiệp nói chung cũng như các doanh nghiệp quốc tế, trong đó có các đối tác từ châu Âu  có thể yên tâm, kinh doanh hiệu quả, lâu dài tại Việt Nam”, Thứ trưởng khẳng định.