Việt Nam hút 'đại bàng' công nghệ, gia tăng dòng vốn ngoại xông đất đầu năm

Đầu năm 2026, bức tranh đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, phản ánh sức hấp dẫn bền vững của môi trường đầu tư cũng như khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Dòng vốn ngoại không chỉ duy trì xu hướng mở rộng mà còn chuyển dịch theo hướng nâng cao chất lượng, ưu tiên công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, lũy kế đến hết tháng 1/2026, Việt Nam có 45.716 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 530 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 350 tỷ USD, tương đương 66% tổng vốn đăng ký, phản ánh hiệu quả triển khai dự án và mức độ tin cậy của nhà đầu tư quốc tế.

Riêng tháng đầu năm 2026, vốn FDI đăng ký mới đạt gần 1,5 tỷ USD, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước; vốn thực hiện đạt gần 1,7 tỷ USD, tăng 11,3% và là mức giải ngân cao nhất cùng kỳ trong 5 năm trở lại đây. Số dự án cấp mới tăng gần 24%, quy mô vốn đăng ký mới tăng hơn 15%, vượt mức trung bình giai đoạn 2021-2025, cho thấy Việt Nam tiếp tục giữ vị thế điểm đến ổn định của dòng vốn quốc tế.

Ngay từ đầu năm, nhiều dự án quy mô lớn được cấp mới hoặc điều chỉnh tăng vốn, tạo điểm nhấn cho bức tranh FDI. Tại Bắc Ninh, dự án Nhà máy Seojin Việt Nam của nhà đầu tư Hàn Quốc tăng vốn thêm 453 triệu USD, nâng tổng vốn đăng ký lên 760 triệu USD, phản ánh xu hướng mở rộng chuỗi sản xuất tại Việt Nam. Tại Hà Tĩnh, dự án nhà máy sản xuất thép không gỉ do Singvin Asset Management Pte Ltd và Land River Holdings Pte Ltd đầu tư với tổng vốn 380 triệu USD được kỳ vọng bổ sung năng lực sản xuất thép chất lượng cao phục vụ xuất khẩu và chuỗi cung ứng công nghiệp.

LỢI THẾ CẠNH TRANH VƯỢT TRỘI TRONG KHU VỰC

Đà tăng trưởng FDI năm 2026 được xây dựng trên nền tảng kết quả thu hút đầu tư tích cực của năm 2025, khi Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế là một trong những điểm đến hấp dẫn tại Đông Nam Á. Theo cơ quan thống kê thuộc Bộ Tài chính, tính đến ngày 31/12/2025, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 38,42 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm trước, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9% và là mức giải ngân cao nhất trong 5 năm qua.

Trong năm 2025, có 4.054 dự án FDI mới được cấp phép với tổng vốn đăng ký 17,32 tỷ USD, tăng 20,1% về số dự án. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu với 9,80 tỷ USD vốn đăng ký mới, chiếm 56,5% tổng vốn cấp mới; lĩnh vực kinh doanh bất động sản đạt 3,67 tỷ USD, chiếm 21,2%. Nếu tính cả vốn đăng ký mới và điều chỉnh tăng thêm, đầu tư vào ngành chế biến, chế tạo đạt 18,59 tỷ USD, chiếm 59,2% tổng vốn đăng ký.

Bên cạnh đó, vốn đăng ký góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 7,03 tỷ USD, tăng 54,8% so với năm trước, cho thấy niềm tin ngày càng lớn của nhà đầu tư quốc tế đối với thị trường Việt Nam.

Xét theo đối tác đầu tư, trong số 90 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án cấp mới tại Việt Nam năm 2025, Singapore là nhà đầu tư lớn nhất với 4,84 tỷ USD, chiếm 27,9% tổng vốn đăng ký cấp mới; tiếp theo là Trung Quốc với 3,64 tỷ USD, Hong Kong (Trung Quốc) đạt 1,73 tỷ USD, Nhật Bản đạt 1,62 tỷ USD, Thụy Điển đạt 1 tỷ USD, Đài Loan đạt 965,8 triệu USD và Hàn Quốc đạt 895,9 triệu USD.

Cơ cấu vốn thực hiện cũng cho thấy sự chuyển dịch rõ nét về chất lượng khi ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tới 22,88 tỷ USD, tương đương 82,8% tổng vốn giải ngân, tiếp theo là bất động sản và sản xuất, phân phối năng lượng.

Những kết quả này cho thấy Việt Nam đang nổi lên như trung tâm sản xuất mới trong khu vực nhờ nhiều lợi thế cạnh tranh. So với một số nền kinh tế Đông Nam Á, Việt Nam duy trì chi phí lao động cạnh tranh, môi trường chính trị ổn định, quy mô thị trường gần 100 triệu dân và vị trí địa kinh tế thuận lợi trong chuỗi cung ứng châu Á. Đặc biệt, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp giúp doanh nghiệp FDI tận dụng lợi thế tiếp cận các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Một yếu tố quan trọng khác là khả năng duy trì tỷ lệ giải ngân cao và ổn định, giúp Việt Nam tạo khác biệt trong mắt nhà đầu tư quốc tế khi nhiều nền kinh tế trong khu vực vẫn đối mặt với thách thức về chi phí sản xuất, hạ tầng hoặc thủ tục hành chính. Song song đó, Chính phủ Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng logistics, mở rộng khu công nghiệp và chuyển dịch chính sách ưu đãi đầu tư theo hướng chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, sản xuất xanh và năng lượng mới.

Theo đánh giá giới chuyên gia, điểm sáng nổi bật của FDI giai đoạn đầu năm 2026 nằm ở dòng vốn thực hiện tăng mạnh trong khi vốn đăng ký có xu hướng chậm lại. Điều này cho thấy dòng vốn FDI đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu theo hướng nâng cao chất lượng, tập trung triển khai dự án đã được cấp phép, tối ưu hiệu quả đầu tư và tận dụng lợi thế sẵn có. Xu hướng này tạo nền tảng ổn định trung hạn cho nền kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu điều chỉnh chính sách thu hút FDI theo hướng chú trọng hiệu quả, công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước.

CỦNG CỐ NIỀM TIN VÀO THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

Thành tựu thu hút FDI không chỉ thể hiện qua số liệu vốn mà còn được phản ánh rõ nét trong hiệu quả hoạt động của các tập đoàn quốc tế tại Việt Nam. Năm 2025 chứng kiến nhiều doanh nghiệp FDI tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao giá trị xuất khẩu và củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nổi bật là Samsung Electronics với hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn tại Việt Nam tiếp tục duy trì vai trò trụ cột trong xuất khẩu công nghệ cao. Các tổ hợp sản xuất tại Bắc Ninh, Thái Nguyên và TP.HCM đóng góp tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu điện tử, đồng thời thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển thông qua trung tâm R&D tại Hà Nội. Việt Nam hiện là cứ điểm sản xuất thiết bị di động lớn nhất toàn cầu của Samsung, cho thấy mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa doanh nghiệp FDI và chuỗi giá trị sản xuất trong nước.

Trong lĩnh vực điện tử và thiết bị gia dụng, LG Electronics tiếp tục mở rộng sản xuất tại Hải Phòng với các dòng sản phẩm công nghệ cao phục vụ thị trường toàn cầu. Hoạt động ổn định của LG góp phần thúc đẩy xuất khẩu và phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Ở lĩnh vực bán dẫn, Intel vận hành hiệu quả nhà máy lắp ráp và kiểm định chip tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, một trong những cơ sở lớn nhất trong mạng lưới sản xuất toàn cầu của tập đoàn. Hoạt động của Intel góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn quốc tế, lĩnh vực đang có tính cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế.

Cùng với đó, Foxconn và các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng điện tử tiếp tục mở rộng sản xuất linh kiện tại các tỉnh phía Bắc, góp phần hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao quy mô lớn.

Song song với hoạt động sản xuất, nhiều dự án đầu tư mới và mở rộng vốn tiếp tục được triển khai trong năm 2025. Tại Đồng Nai, HS Hyosung Advanced Materials Corporation thông qua Công ty TNHH HS Hyosung Việt Nam đã thực hiện góp vốn và mua cổ phần với tổng giá trị hơn 180 triệu USD, mở rộng sản xuất vật liệu công nghệ cao phục vụ các ngành công nghiệp chiến lược.

Trong lĩnh vực phát triển hạ tầng công nghiệp, Amata Vietnam Public Company Limited đầu tư dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Đoan Hùng tại Phú Thọ với tổng vốn đăng ký 185 triệu USD, góp phần nâng cao năng lực thu hút sản xuất quy mô lớn. Trong khi đó, HI-P International Pte Ltd điều chỉnh tăng vốn cho dự án công nghệ kỹ thuật cao tại Bắc Ninh thêm 38 triệu USD, nâng tổng vốn lên 88 triệu USD.

Hiệu quả kinh doanh tích cực của các doanh nghiệp FDI lớn cho thấy Việt Nam không chỉ là điểm đến thu hút vốn đầu tư ban đầu mà còn là thị trường có khả năng tạo lợi nhuận ổn định và môi trường vận hành thuận lợi cho doanh nghiệp quốc tế. Điều này thúc đẩy dòng vốn tái đầu tư và mở rộng sản xuất trong dài hạn, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa về công nghệ và năng lực quản trị cho khu vực doanh nghiệp trong nước.

Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu bước vào giai đoạn thận trọng, Việt Nam đang tận dụng thời điểm này để hoàn thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai, thuế và hạ tầng, đồng thời tăng cường xúc tiến đầu tư với các tập đoàn đa quốc gia. Định hướng thu hút FDI giai đoạn mới tập trung vào công nghệ cao, chuyển đổi số, năng lượng sạch và các ngành có giá trị gia tăng lớn.

Với nền tảng giải ngân ổn định, cấu trúc kinh tế ngày càng cải thiện và chiến lược thu hút đầu tư có chọn lọc, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trung tâm sản xuất và đầu tư mới của khu vực châu Á. Dòng vốn FDI trong năm 2026 vì vậy không chỉ đóng vai trò động lực tăng trưởng trước mắt mà còn là yếu tố quan trọng định hình năng lực cạnh tranh và vị thế kinh tế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Khải Dương