Việt Nam là 'mắt xích' chiến lược trong hiện thực hóa Tầm nhìn ASEAN 2045

Tiến sĩ Julia Roknifard, giảng viên cao cấp về Quan hệ quốc tế tại trường Đại học Taylor (Malaysia) trả lời phỏng vấn TTXVN. Ảnh: Thanh Bình/PV TTXVN tại Malaysia

Theo Tiến sĩ Julia Roknifard, giảng viên cao cấp về quan hệ quốc tế tại Đại học Taylor (Malaysia), để hiện thực hóa Tầm nhìn ASEAN 2045, ASEAN cần dựa trên 3 trụ cột gồm: tuân thủ các nguyên tắc nền tảng, tăng cường tính linh hoạt về thể chế và phát huy vai trò của các quốc gia thành viên chủ chốt. Trong đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những "mắt xích" chiến lược của ASEAN.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Malaysia, Tiến sĩ Julia cho rằng nền tảng gắn kết của ASEAN vẫn là các nguyên tắc cốt lõi của TAC như không can thiệp vào công việc nội bộ, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và tôn trọng lẫn nhau. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực thích ứng, ASEAN cần đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và mở rộng thanh toán bằng đồng nội tệ nhằm giảm thiểu rủi ro từ những biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Theo bà Julia, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là nguy cơ đứt gãy thương mại và chuỗi cung ứng do cạnh tranh giữa các nước lớn, kéo theo áp lực về lương thực, năng lượng và lạm phát. Để ứng phó, ASEAN cần tận dụng vị thế trung lập, thúc đẩy đa dạng hóa chuỗi cung ứng, phát triển sản xuất công nghệ cao và chuyển đổi năng lượng xanh, qua đó thu hút đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực.

Đề cập đến Biển Đông, Tiến sĩ Julia cho rằng khu vực này không chỉ có ý nghĩa chiến lược mà còn sở hữu nguồn tài nguyên dầu khí đáng kể, tạo dư địa cho các mô hình hợp tác cùng phát triển nếu các bên tìm được cơ chế phù hợp. Theo bà, việc thúc đẩy các khu vực phát triển chung có thể góp phần giảm căng thẳng, đồng thời mang lại lợi ích kinh tế cho các nước trong khu vực.

Theo chuyên gia này, Việt Nam được đánh giá cao nhờ kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế, vị trí địa chiến lược và chính sách đối ngoại cân bằng, qua đó góp phần củng cố sự gắn kết và vai trò trung tâm của ASEAN. Trong khi Indonesia có lợi thế về quy mô thị trường, Malaysia và Singapore giữ vai trò quan trọng trong các chuỗi giá trị khu vực, Việt Nam nổi bật nhờ sự kết hợp giữa nền kinh tế tăng trưởng nhanh, vị trí địa lý thuận lợi và năng lực hội nhập quốc tế, tạo điều kiện để kết nối Đông Nam Á lục địa với Đông Nam Á hải đảo.

Tiến sĩ Julia cũng đánh giá cao việc Việt Nam kiên trì đề cao luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, trong xử lý các vấn đề trên Biển Đông. Theo bà, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam góp phần củng cố đoàn kết nội khối, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như quốc phòng, kinh tế số và kết nối hạ tầng.

Theo Tiến sĩ Julia, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao cùng quá trình hội nhập sâu rộng trong nhiều năm qua đã đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế năng động của ASEAN. Bài học từ Việt Nam là kết hợp giữa cải cách kinh tế, đầu tư cho hạ tầng và giáo dục với ngoại giao kinh tế chủ động để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời vẫn giữ vững tính độc lập, tự chủ.

Tầm nhìn ASEAN 2045 hướng tới xây dựng một cộng đồng tự cường, gắn kết và có vị thế cao hơn trên trường quốc tế. Theo Tiến sĩ Julia, kinh nghiệm phát triển cùng cách tiếp cận cân bằng trong đối ngoại của Việt Nam có thể đóng góp tích cực vào quá trình hiện thực hóa tầm nhìn này, đồng thời góp phần củng cố vai trò trung tâm và sự gắn kết của ASEAN trong bối cảnh khu vực và thế giới tiếp tục biến động.