Việt Nam phải cùng Nga, Pháp nghiên cứu, tạo ra sản phẩm chung

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước Liên bang Nga và thăm chính thức Cộng hòa Pháp.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga và thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là chuỗi sự kiện đối ngoại đặc biệt quan trọng, khẳng định mạnh mẽ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và định hình tầm nhìn chiến lược mới cho đất nước trên trường quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin dự Lễ khánh thành phòng xét nghiệm phòng, chống dịch bệnh (theo hình thức trực tuyến). (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, hoạt động đối ngoại cấp cao đóng vai trò là “la bàn” định hình vị thế quốc gia.

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến Liên bang Nga và Cộng hòa Pháp không chỉ mang ý nghĩa củng cố các mối quan hệ truyền thống, mà còn mở ra những không gian hợp tác mới mang tính đột phá thời đại. Sự kết hợp giữa hai chặng dừng chân tại Moskva và Paris trong chuyến công du phác họa bức tranh sinh động về một Việt Nam chủ động, tích cực, là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Định vị và nâng tầm quan hệ chiến lược

Tại điện Kremlin, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam và Nga là đối tác chiến lược toàn diện, tin cậy, tự nhiên và bền vững trong suốt chiều dài lịch sử, ủng hộ chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa của nhau.

Việt Nam luôn coi Nga là đối tác quan trọng và là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam; định vị lại quan hệ Việt Nam - Nga theo hướng không ngừng nâng cao hiệu quả hợp tác là định hướng lớn của Đảng và Nhà nước Việt Nam không chỉ trong nhiệm kỳ tới mà là của kỷ nguyên phát triển mới.

Nhà lãnh đạo hai nước nhất triển khai biện pháp mạnh mẽ để hợp tác kinh tế phát huy vai trò tiên phong, đưa quan hệ phát triển thực chất hơn với mục tiêu cụ thể: phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 15 tỷ USD.

Ngay sau chuyến thăm Nga, chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Pháp mang ý nghĩa chiến lược trong việc hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện vừa được thiết lập vào năm 2024. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, việc Việt Nam coi trọng và chọn Pháp là nước đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) để thiết lập khuôn khổ quan hệ này là minh chứng rõ nét cho sự tin cậy chính trị và quyết tâm đưa quan hệ hai nước lên một tầm cao mới.

Về phía chủ nhà, cả Nga và Pháp đều gửi đi những tín hiệu tương xứng. Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Việt Nam luôn là đối tác tin cậy, ưu tiên trong chính sách của Nga ở châu Á - Thái Bình Dương. Đồng thời, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là dấu mốc mới trong quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Vladimir Putin cũng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực như tư pháp, đầu tư, giáo dục nghề nghiệp, khoa học công nghệ... Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vinh dự đón nhận Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev Tolstoy năm 2026.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin chụp ảnh chung trước hội đàm. (Ảnh: TTXVN)

Về phía Pháp, Tổng thống Emmanuel Macron nhấn mạnh nhịp độ trao đổi đoàn cấp cao liên tục giữa hai nước minh chứng cho sự năng động của mối quan hệ song phương, cũng là đòn bẩy góp phần hiện thực hóa những mục tiêu phát triển mà Việt Nam đã đề ra trong kỷ nguyên phát triển mới, đồng thời đóng góp vào quyền tự chủ chiến lược của mỗi bên.

Chúc mừng các thỏa thuận vừa được ký kết giữa các bộ, ngành, doanh nghiệp hai nước, Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định đây chính là sức sống của mối quan hệ song phương. Đồng thời, ông Macron khẳng định mong muốn trở thành đối tác hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng, hạ tầng giao thông, đô thị, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo…

Tại cả hai điểm đến, Việt Nam và các đối tác đều tái khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với hòa bình, chủ nghĩa đa phương, thượng tôn luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc, Hiến chương Liên hợp quốc.

Với Nga, hai bên khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định quốc tế; Việt Nam ủng hộ việc tăng cường quan hệ giữa Nga và ASEAN. Với Pháp, hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không, thương mại không bị cản trở, cũng như quyền qua lại vô hại ở Biển Đông và trên toàn thế giới; giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Đưa khoa học công nghệ trở thành trụ cột chính

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham gia Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối Công nghệ chiến lược” diễn ra tốt đẹp. Hai nước trao, công bố 7 văn kiện hợp tác trong nghiên cứu khoa học, công nghệ nhà máy hạt nhân, an toàn thông tin và đào tạo nhân lực.

Diễn đàn ghi nhận nhiều kết quả hợp tác cụ thể giữa hai nước như các thỏa thuận chiến lược giữa Kaspersky Việt Nam và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông; hợp tác đào tạo về năng lượng giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI; hợp tác nghiên cứu chung và thành lập phòng thí nghiệm chung về an toàn thông tin giữa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Việt Nam và Đại học Viễn thông Quốc gia Saint Petersburg.

Diễn đàn cũng công bố sáng kiến xây dựng Mạng lưới tri thức Việt - Nga, nhằm tăng cường kết nối chuyên gia, hình thành các nhóm nghiên cứu chung, thúc đẩy trao đổi học thuật và chuyển giao công nghệ tới doanh nghiệp.

Với một số lĩnh vực quan trọng như năng lượng nguyên tử, hai bên đã đạt được thỏa thuận để Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam tham gia liên doanh Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế trên nền tảng Lò phản ứng nghiên cứu neutron nhanh đa mục đích (MBIR) của Rosatom.

Những kết quả này được kỳ vọng góp phần đưa khoa học và công nghệ trở thành một trụ cột mới trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga như phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại diễn đàn. Cũng từ nền tảng hợp tác khoa học lâu đời, các chương trình nghiên cứu chung trong các lĩnh vực mới như AI, bán dẫn, năng lượng, công nghệ lượng tử và vũ trụ được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga, hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường.

Tương tự, tại Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ ở Paris (Pháp), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý sự phát triển nhanh của các hoạt động không gian đặt ra nhiều thách thức về rác thải vũ trụ, va chạm, quỹ đạo, tần số, quân sự hóa, chiếm hữu, khoảng cách công nghệ và vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân.

Vì vậy, cộng đồng quốc tế cần một khuôn khổ quản trị đa phương bảo đảm không gian hòa bình, an toàn, bền vững, dùng chung; thúc đẩy đổi mới, kinh tế vũ trụ và chuyển dữ liệu thành tri thức, dịch vụ, quyết định tốt hơn cho Trái Đất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất sáng kiến Việt Nam cùng Pháp, Liên hợp quốc, ASEAN và các đối tác nghiên cứu hình thành mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”, tập trung vào chia sẻ và khai thác dữ liệu không gian vì phát triển, nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững và kết nối nghiên cứu - đào tạo - doanh nghiệp - đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ. Mạng lưới có thể trước hết tập trung vào khu vực Đông Nam Á mà Việt Nam sẵn sàng là điểm kết nối.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: TTXVN)

Nhấn mạnh không gian vũ trụ mở ra những chân trời rộng lớn, nhưng thước đo cuối cùng của tiến bộ vẫn là những giá trị mang lại cho con người và Trái Đất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia đưa những kết quả tại Hội nghị này thành hành động cụ thể cho hôm nay và các thế hệ mai sau.

Ngoài ra, tại cuộc hội đàm với nhà lãnh đạo Pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước mở rộng nghiên cứu khoa học, trong đó có khoa học vũ trụ, chuyển giao làm chủ công nghệ; đề nghị hỗ trợ Việt Nam từng bước phát triển công nghệ lượng tử. Tổng thống Emmanuel Macron mong muốn hai nước sớm có các dự án lớn, dự án mới trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ chiến lược.

Chia sẻ tầm nhìn hướng tới tương lai, nhà lãnh đạo hai nước nhất trí phát huy tối đa lợi thế của Pháp là cường quốc khoa học hàng đầu châu Âu, chính thức đưa hợp tác khoa học - công nghệ trở thành trụ cột mới, then chốt trong quan hệ song phương. Trọng tâm đột phá sẽ tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như hàng không vũ trụ, khoáng sản thiết yếu, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch và nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng hoan nghênh thiện chí của phía Pháp trong hợp tác tài chính, đường sắt và khoa học - công nghệ. Về hợp tác hàng không - vũ trụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh sáng kiến của Tổng thống Pháp khi tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ và mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tham dự; cho biết hai nước thời gian qua đã có hợp tác tốt về khai thác, vận hành vệ tinh nên cần thúc đẩy hơn nữa.

Tư duy mới, cách làm mới

Trong các cuộc làm việc với lãnh đạo cấp cao Nga và Pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu rõ việc cần phải thay đổi tư duy, có cách làm mới trong hợp tác và được lãnh đạo hai nước nhất trí cao.

“Tư duy không còn là chuyện Việt Nam mua bao nhiêu hàng từ các nước và ngược lại hay chuyển giao công nghệ đơn thuần mà phải làm sao để Việt Nam cùng Nga và Pháp hợp tác cùng sản xuất, cùng nghiên cứu và tạo ra sản phẩm chung, tăng cường liên kết, kết nối chuỗi cung ứng chung giữa Việt Nam và Nga, Việt Nam và Pháp. Đây là tư duy rất quan trọng để định hướng cho quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Nga và Pháp thời gian tới.

Một điểm nữa có ý nghĩa lớn và quan trọng là qua các cuộc gặp gỡ và trao đổi, các nước đều cảm nhận và hiểu rõ cách làm hiện nay của Việt Nam, qua đó nhất trí sẽ cùng nhau tổ chức thực hiện. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định lãnh đạo Việt Nam và Chính phủ Việt Nam sẽ chỉ đạo, giải quyết từng dự án để tháo gỡ các vướng mắc và khó khăn nếu có, từ đó đạt được kết quả cụ thể và tập trung vào những hướng đi mới”, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung thông tin.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gặp gỡ báo chí. (Ảnh: TTXVN)

Theo ông Lê Hoài Trung, chuyến thăm đã thành công tốt đẹp và đạt kết quả toàn diện, ở mức cao các mục đích, yêu cầu đề ra với nhiều kết quả thực chất, có ý nghĩa quan trọng đối với quan hệ của Việt Nam với các đối tác cũng như đối với sự phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

“Cả hai nước đã dành sự đón tiếp rất trọng thị, nồng hậu với nhiều nghi lễ đặc biệt đối với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Đoàn, thể hiện sự coi trọng đặc biệt đối với quan hệ với Việt Nam cũng như đối với lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta, Nhân dân ta và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tại cả hai nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có rất nhiều hoạt động phong phú với các cuộc hội đàm, hội kiến, gặp gỡ, trao đổi với tất cả các lãnh đạo cao nhất, các đại diện của các chính đảng, lãnh đạo của nhiều giới, từ doanh nghiệp cho tới giới học giả, những người làm công tác khoa học - công nghệ, giáo dục, với cộng đồng người Việt Nam ở hai nước. Lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương tham gia đoàn cũng đã có các cuộc làm việc hiệu quả, thực chất với các đối tác ở cả hai nước”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung thông tin.

Tổng thống Putin dẫn thơ Bác Hồ trong tiệc chiêu đãi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Để triển khai hiệu quả các kết quả đạt được thông qua chuyến thăm lần này, theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, thời gian tới, Việt Nam và các đối tác sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ trong các nhiệm vụ, khẩn trương cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao thành chương trình, kế hoạch và dự án.

Một là, khẩn trương cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao thành chương trình, kế hoạch và dự án. Các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, doanh nghiệp Việt Nam và các nước cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng, triển khai chương trình hành động trên tinh thần bám sát các nhận thức chung và thỏa thuận cấp cao, xác định rõ việc, rõ tiến độ, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, lấy lợi ích thiết thực của người dân, doanh nghiệp hai bên làm mục tiêu, lấy hiệu quả và kết quả cụ thể làm thước đo.

Hai là, phát huy đầy đủ các cơ chế hợp tác hiện có. Việt Nam và các đối tác cần tăng cường rà soát định kỳ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, giám sát chặt chẽ việc triển khai các thỏa thuận cấp cao đã đạt được, tiếp tục phối hợp hoàn thiện, nâng cấp các khuôn khổ pháp lý, tạo thuận lợi cho các dự án hợp tác trọng điểm trong các lĩnh vực chiến lược.

Ba là, ưu tiên triển khai các dự án có tính chiến lược và biểu tượng. Với Nga, ưu tiên là dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, các dự án dầu khí, năng lượng, đường sắt và logistics, đồng thời thúc đẩy các chương trình nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Với Pháp, cần tiếp tục triển khai hiệu quả EVFTA, chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về thương mại, đầu tư, kết nối thị trường, logistics và chuỗi cung ứng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các dự án cụ thể. Quá trình triển khai phải bảo đảm hài hòa lợi ích, tuân thủ pháp luật, chất lượng, an toàn và hiệu quả lâu dài.

Bốn là, tăng cường phối hợp tại các diễn đàn quốc tế và khu vực, nhất là tại Liên hợp quốc, ASEAN và các diễn đàn đa phương mà Việt Nam và các đối tác cùng tham gia, qua đó góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng luật pháp quốc tế, đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.