Việt Nam-Trung Quốc thúc đẩy hợp tác kiểm toán dựa trên dữ liệu

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: Như Ý)

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng khẳng định Cơ quan Kiểm toán quốc gia Trung Quốc là đối tác truyền thống, quan trọng của Kiểm toán nhà nước Việt Nam. Hơn 20 năm qua, quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan không ngừng được củng cố thông qua các hoạt động trao đổi đoàn, đào tạo, nghiên cứu chung, hội nghị, hội thảo và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn.

Hợp tác về công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong kiểm toán đã được hai bên quan tâm từ sớm. Năm 2016, hai cơ quan trao đổi về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán; năm 2021, tổ chức Hội thảo chung với chủ đề “Dữ liệu lớn trong kiểm toán công”; năm 2025, Hội thảo chung lần thứ 7 tập trung vào “Chuyển đổi số trong hoạt động kiểm toán”... Những hoạt động này tạo nền tảng để hai bên tiếp tục trao đổi sâu hơn về yêu cầu đổi mới kiểm toán trong kỷ nguyên số.

Theo Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng, chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ môi trường quản lý tài chính công, tài sản công cũng như phương thức tổ chức và thực hiện kiểm toán. Hoạt động quản lý, điều hành và các giao dịch kinh tế, tài chính ngày càng được thực hiện trên nền tảng số, đặt ra yêu cầu đổi mới đối với các cơ quan kiểm toán tối cao.

“Sự thay đổi lớn nhất không chỉ nằm ở công nghệ, mà nằm ở cách tư duy và phương pháp tiếp cận kiểm toán: chuyển từ kiểm tra những gì đã xảy ra sang chủ động nhận diện những rủi ro có thể tồn tại; từ kiểm tra từng hồ sơ, giao dịch riêng lẻ sang phân tích toàn diện và tìm kiếm các mối liên hệ trong dữ liệu”, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng nhấn mạnh.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: N.LY)

Đối với Kiểm toán nhà nước Việt Nam, phát triển công nghệ thông tin và công nghệ cao là một trong những trụ cột quan trọng trong Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2030. Những năm gần đây, Kiểm toán nhà nước từng bước hình thành phương thức kiểm toán dựa trên dữ liệu, tăng cường khai thác thông tin từ các cuộc kiểm toán trước và các hệ thống dữ liệu liên quan để phục vụ khảo sát, lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kiểm toán.

Tuy nhiên, chuyển từ ứng dụng công nghệ ở một số khâu riêng lẻ sang phương thức kiểm toán thực sự dựa trên dữ liệu đòi hỏi sự đồng bộ về thể chế, hạ tầng công nghệ, phương pháp kiểm toán và năng lực của đội ngũ kiểm toán viên. Vì vậy, việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế, nhất là từ các cơ quan kiểm toán đã có bước tiến trong ứng dụng công nghệ, có ý nghĩa quan trọng.

Tại Hội thảo, Phó Tổng Kiểm toán Cơ quan Kiểm toán quốc gia Trung Quốc Guo Xi đánh giá hai cơ quan có truyền thống hữu nghị, duy trì giao lưu và trao đổi nghiệp vụ ở nhiều cấp độ, đồng thời hỗ trợ lẫn nhau trong khuôn khổ các tổ chức kiểm toán quốc tế và khu vực.

Theo ông Guo Xi, những biến động của môi trường quốc tế và yêu cầu ngày càng cao đối với hiện đại hóa quản trị quốc gia đặt ra trách nhiệm lớn hơn cho các cơ quan kiểm toán tối cao, nhất là trong việc góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội.

“Chúng tôi kỳ vọng, Hội thảo là cơ hội để tiếp tục thực hiện bản ghi nhớ giữa hai cơ quan kiểm toán, tăng cường giao lưu nghiệp vụ kiểm toán, đào tạo nhân tài và hợp tác song phương, đa phương. Cơ quan Kiểm toán quốc gia Trung Quốc sẽ tập trung trao đổi về ứng dụng của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo phục vụ nghiệp vụ kiểm toán”, Phó Tổng Kiểm toán Cơ quan Kiểm toán quốc gia Trung Quốc Guo Xi chia sẻ.

Phó Tổng Kiểm toán Cơ quan Kiểm toán quốc gia Trung Quốc Guo Xi phát biểu. (Ảnh: NHƯ Ý)

Thông qua Hội thảo chung lần thứ 8, hai cơ quan hướng tới tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của mỗi bên và thúc đẩy ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán. Đây cũng là cơ sở để từng bước chuyển từ phương thức kiểm toán dựa nhiều vào hồ sơ và chọn mẫu truyền thống sang khai thác dữ liệu có hệ thống, từ ứng dụng các công cụ công nghệ riêng lẻ sang kết nối các giải pháp phục vụ quy trình kiểm toán.

Việc thúc đẩy hợp tác chuyên môn và đổi mới phương pháp kiểm toán không chỉ góp phần nâng cao năng lực của mỗi cơ quan mà còn hướng tới tăng cường chất lượng giám sát, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công.