Việt Nam trước bài học 'khách nhiều, tiêu ít' của Thái Lan, Bali

Du khách quốc tế tham quan Hang Luồn, vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, cuối tháng 4. Ảnh: Đinh Hà.

Du lịch Việt Nam đang nổi lên mạnh mẽ trong cuộc đua hút khách quốc tế ở Đông Nam Á. Nhưng cùng với lượng khách tăng nhanh, dòng vốn đổ vào hạ tầng và khách sạn cũng đặt ra bài toán lớn: Làm sao phát triển bền vững, tránh áp lực quá tải như Thái Lan và Bali (Indonesia) từng đối mặt.

Việt Nam tăng tốc hút khách quốc tế

Fortune phân tích Việt Nam có lợi thế lớn nhờ vị trí địa lý, di sản văn hóa phong phú, ẩm thực đa dạng, cảnh quan đẹp và con người hiếu khách. Đây là những yếu tố giúp quốc gia gia tăng sức cạnh tranh trong khu vực.

Đáng chú ý, sức hút du lịch Việt không còn chỉ tập trung ở Hà Nội hay TP.HCM. Theo dữ liệu từ nền tảng du lịch Klook, lượng khách đến Phú Quốc và Sa Pa trong năm 2025 tăng hơn gấp đôi.

Ông CS Soong, Phó chủ tịch phát triển doanh nghiệp của Klook, cho biết du khách ngày càng tìm kiếm những điểm đến giàu thiên nhiên và văn hóa, nằm ngoài các thành phố lớn. Điều này cho thấy bản đồ du lịch Việt Nam đang mở rộng. Các điểm đến biển đảo, miền núi, nghỉ dưỡng và trải nghiệm bản địa có thêm cơ hội đón khách, thay vì chỉ dựa vào những trung tâm truyền thống.

Khách Ấn Độ đón hoàng hôn tại Phú Quốc dịp cuối năm 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Ông Lê Hồng Hiệp, chuyên gia cao cấp tại Viện ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore, nhận định Việt Nam đang cạnh tranh với Thái Lan và Malaysia để trở thành điểm đến hàng đầu khu vực.

Tuy nhiên, cuộc đua này không chỉ nằm ở số lượng khách, mà còn ở khả năng thu hút nhóm du khách chi tiêu cao hơn và lưu trú lâu hơn.

“Khách du lịch bụi không tiêu nhiều tiền”, ông Hiệp nói.

Vì vậy, Việt Nam đang hướng đến các phân khúc có giá trị cao hơn như du lịch công tác, nghỉ dưỡng hạng sang, du lịch y tế và du lịch hội nghị.

Tiệc cưới xa hoa của tỷ phú Ấn Độ trên du thuyền tham quan vịnh Hạ Long, sáng 11/2. Ảnh: Ban Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Quảng Ninh.

Bộ Y tế Việt Nam dự báo du lịch y tế có thể tăng từ 700 triệu USD năm 2024 lên gần 4 tỷ USD vào năm 2033. Trong khi đó, du lịch hội nghị được dự báo tăng từ 7,8 tỷ USD hiện nay lên 10,3 tỷ USD vào năm 2031.

Một động lực khác là chính sách nhập cảnh thuận lợi hơn. Việt Nam cho phép công dân của hàng chục quốc gia lưu trú 45 ngày mà không cần thị thực. Hiện 39 quốc gia được hưởng một số hình thức miễn thị thực.

Bà Alexandra Murray, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Hilton, cho rằng nới lỏng visa luôn có lợi cho điểm đến, bởi du khách có thể lên kế hoạch linh hoạt hơn, kể cả với những chuyến đi quyết định vào phút chót.

Hàng không cũng tạo thêm lực đẩy. Các hãng bay Việt Nam đang mở thêm đường bay từ Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore và cân nhắc tuyến mới từ châu Âu. Dữ liệu của Klook cho thấy nguồn khách đến Việt Nam đang mở rộng, với sự tăng trưởng từ Philippines, Ấn Độ, Mỹ, Australia và New Zealand. Dù vậy, Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn là hai thị trường gửi khách lớn nhất, tiếp theo là Nga.

Để đón dòng khách mới, Việt Nam đang đầu tư mạnh vào hạ tầng. Tại Phú Quốc, dự án sân bay mới trị giá hơn 830 triệu USD được triển khai. Dự án này nằm trong quá trình chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh APEC 2027 dự kiến tổ chức tại đảo ngọc.

Phú Quốc có sân bay quốc tế, nhiều bãi biển đẹp hút khách quốc tế. Ảnh: Linh Huỳnh.

Các tập đoàn khách sạn quốc tế đang tăng tốc mở rộng tại Việt Nam, với loạt kế hoạch phát triển khách sạn và khu nghỉ dưỡng ở những điểm đến ven biển như Cần Giờ, Phú Quốc, Đà Nẵng và Quảng Ninh.

Theo bà Alexandra Murray, quy mô các hợp đồng xây dựng tại Việt Nam hiện rất đáng chú ý. Bà cho rằng điều này không chỉ phản ánh sự sôi động của thị trường, mà còn mang tính chiến lược, giúp Việt Nam củng cố vị thế như một điểm đến đầu tư triển vọng ở Đông Nam Á.

Bài học từ Thái Lan và Bali

Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh cũng đi kèm rủi ro. Ông Lê Hồng Hiệp cho rằng các doanh nghiệp trong nước đang xây thêm khách sạn tại nhiều thành phố lớn, nhưng vẫn cần hợp tác với các nhà vận hành quốc tế để nâng chuẩn dịch vụ và tăng sức hút với khách nước ngoài.

Quan trọng hơn, Việt Nam cần tránh chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

Khách quốc tế hòa vào không khí ngày lễ 30/4/2025 khi mặc áo in hình cờ đỏ sao vàng, dán sticker quốc kỳ trên má và đội nón lá truyền thống tại Dinh Độc Lập (phường Bến Thành, TP.HCM). Ảnh: Phương Lâm.

“Vấn đề không chỉ là phát triển du lịch trên khắp Việt Nam, mà là làm thế nào để phát triển bền vững”, ông Hiệp nói. Theo ông, mục tiêu không nên chỉ là đón thêm khách, mà là khiến du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại.

Đây cũng là bài học từ Thái Lan và Bali. Hai điểm đến này từng hưởng lợi lớn từ làn sóng du lịch quốc tế, nhưng sau đó phải đối mặt với áp lực phát triển quá mức, du lịch quá tải và nguy cơ suy giảm chất lượng trải nghiệm.

Tại Thái Lan, đại dịch Covid-19 từng khiến ngành du lịch lao đao. Sau đó, bất ổn chính trị và lo ngại về an ninh, tội phạm tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý một số nhóm khách, đặc biệt là khách Trung Quốc. Thái Lan cũng điều chỉnh chính sách miễn thị thực, giảm thời gian lưu trú từ 60 ngày xuống 30 ngày, với mục tiêu thu hút “du khách chất lượng” thay vì chỉ chạy theo số lượng.

Giáo sư thực hành Vũ Minh Khương tại Trường Chính sách công Lee Kuan Yew (Singapore) cho rằng Việt Nam đã nhìn thấy những khó khăn mà Bali và Thái Lan gặp phải do phát triển quá mức và du lịch quá tải.

Theo ông, Việt Nam đang học hỏi từ thực tiễn và quan tâm nhiều hơn đến các thông lệ quốc tế tốt nhất. Dù triển vọng lớn, rủi ro vẫn hiện hữu. Nếu lượng khách giảm tốc trong tương lai, Việt Nam có thể đối mặt với tình trạng dư thừa khách sạn, sân bay và hạ tầng du lịch chưa được khai thác hết công suất.

“Trong tương lai, Việt Nam có thể gặp vấn đề tương tự như Thái Lan - nơi cơ sở hạ tầng du lịch dồi dào nhưng lại gặp khó khăn trong việc lấp đầy phòng”, ông Lê Hồng Hiệp cảnh báo.