Việt Nam trước cơ hội bứt phá vào top 40 logistics toàn cầu

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Masamichi Ujiie, Chủ tịch FedEx khu vực Bắc và Nam Thái Bình Dương, nhận định Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện để bứt phá trong bảng xếp hạng logistics toàn cầu, với động lực từ hạ tầng, số hóa và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng.

FedEx nhận định Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện để bứt phá trong bảng xếp hạng logistics toàn cầu. Ảnh: FedEx

FedEx đánh giá Việt Nam đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị logistics khu vực, và đâu là chỉ số then chốt cho thấy khả năng thu hẹp khoảng cách với các thị trường dẫn đầu ASEAN?

Việt Nam là một thị trường logistics đang phát triển nhanh, từng bước thu hẹp khoảng cách với các nền kinh tế ASEAN phát triển hơn, dù vẫn còn tồn tại một vài khác biệt mang tính cấu trúc. Trong khi các thị trường phát triển hơn trong khu vực vẫn được hưởng lợi từ hạ tầng đồng bộ và hiệu quả logistics cao, Việt Nam đã ghi nhận những tiến bộ ổn định, được phản ánh qua các chỉ số thực tiễn.

Nhiều cải thiện về hiệu quả logistics, việc tiếp tục đầu tư vào hạ tầng trọng điểm như các dự án sân bay lớn, cùng với nhu cầu ngày càng tăng về dịch vụ logistics chất lượng cao đều cho thấy xu hướng phát triển tích cực. Các yếu tố này phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu trong khu vực.

Ở cấp độ chính sách, chiến lược phát triển logistics giai đoạn 2025-2035 của Chính phủ tiếp tục củng cố đà tăng trưởng này. Mục tiêu giảm chi phí logistics xuống khoảng 12%-15% GDP, nâng thứ hạng Chỉ số hiệu quả logistics (LPI) vào top 40 toàn cầu vào năm 2035, và thúc đẩy chuyển đổi số tới 80% doanh nghiệp logistics cho thấy định hướng chiến lược rõ ràng.

Trọng tâm hiện nay là vừa duy trì nhu cầu mạnh mẽ, vừa chuyển hóa nhu cầu đó thành năng lực thông quan đạt chuẩn quốc tế, năng lực vận tải đa phương thức tích hợp và chất lượng dịch vụ đầu-cuối ổn định.

Cuối cùng, yếu tố quyết định nằm ở khâu triển khai. FedEx đã chuyển sang mô hình phục vụ trực tiếp tại Việt Nam từ tháng 6-2025. Tiếp đó, vào tháng 9-2025, chúng tôi cũng bổ sung thêm năng lực vận chuyển hàng không chiều đi từ khu vực phía Bắc, với một chuyến bay khởi hành từ Hà Nội mỗi thứ Hai hằng tuần, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển đến châu Á và châu Âu nhanh hơn một ngày.

Những đầu tư vào mạng lưới này góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển đến các thị trường trọng điểm, qua đó củng cố vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong làn sóng số hóa logistics, Việt Nam đang ở giai đoạn nào so với khu vực, và đâu là “điểm bứt tốc” cần đầu tư để không bỏ lỡ cơ hội?

Ông Masamichi Ujiie, Chủ tịch FedEx khu vực Bắc và Nam Thái Bình Dương. Ảnh: FedEx

Sự phát triển của ngành logistics tại Thái Lan và Indonesia không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà từ sự đồng bộ giữa hạ tầng, hệ thống số và chính sách, cùng hướng tới một mục tiêu chung là nâng cao năng lực thực thi. Đây cũng là xu hướng chung trong ASEAN, nơi logistics ngày càng trở thành yếu tố then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thái Lan là một ví dụ điển hình về quy hoạch tích hợp. Thông qua những sáng kiến như Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC), các khu chế xuất, cảng biển, sân bay, đường sắt và đường bộ được phát triển như một hệ thống kết nối đồng bộ, giúp nâng cao độ tin cậy, quy mô và hiệu quả.

Hoạt động mở rộng gần đây của FedEx tại Laem Chabang cũng đi theo định hướng này. Vào tháng 2-2025, chúng tôi khai trương cơ sở mở rộng 4.900 m2 tại EEC, lớn gấp gần bốn lần cơ sở trước đó, với công suất xử lý lên đến 3.000 kiện hàng mỗi giờ, đồng thời được hỗ trợ bởi kho liền kề phục vụ các giải pháp tích hợp hàng không, đường biển và vận tải hàng hóa.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng bổ sung 5 chuyến bay chở hàng bằng máy bay Boeing 767 mỗi tuần để đáp ứng nhu cầu thương mại gia tăng.

Trên toàn khu vực, bao gồm Indonesia và Singapore, đang có xu hướng đẩy mạnh số hóa các quy trình thương mại và logistics, hướng tới đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan và tăng cường khả năng giám sát hành trình cho khách hàng.

Việt Nam đã đạt được những tiến triển đáng kể trong hành trình này. Cơ hội hiện nay là tăng tốc hơn nữa thông qua đầu tư vào ba lĩnh vực trọng tâm: hạ tầng, số hóa và hợp tác công-tư, nhằm củng cố vị thế là một trung tâm thương mại cạnh tranh và kết nối tốt trong khu vực.

Việt Nam có lợi thế gì để cạnh tranh dòng vốn đầu tư logistics trong ASEAN, và FedEx đánh giá yếu tố nào sẽ quyết định dòng vốn này trong 3–5 năm tới?

Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để thu hút đầu tư logistics trong ASEAN, nhờ kết hợp giữa nền tảng cấu trúc vững chắc và động lực tăng trưởng rõ ràng.

Vị trí địa lý chiến lược giữa Trung Quốc và Đông Nam Á, đường bờ biển dài, cùng mức độ hội nhập sâu rộng vào các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA và RCEP giúp Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất và xuất khẩu.

Xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với các giải pháp logistics và vận tải tiên tiến. Đồng thời, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử càng làm gia tăng nhu cầu về kho bãi, hoàn tất đơn hàng và năng lực logistics đầu-cuối.

Việt Nam cũng có lợi thế về chi phí. Chi phí vận hành thấp hơn nhiều thị trường trong khu vực giúp hỗ trợ các khoản đầu tư logistics dài hạn và có khả năng mở rộng. Kết hợp với tăng trưởng kinh tế bền vững, môi trường chính trị ổn định và lực lượng lao động trẻ, có năng lực, sức hấp dẫn của Việt Nam với tư cách điểm đến logistics dài hạn ngày càng được củng cố.

Trong thời gian tới, chúng tôi cho rằng dòng vốn logistics sẽ hướng tới những thị trường đầu tư vào hệ sinh thái logistics tích hợp, ứng dụng công nghệ và bền vững. Cụ thể, các nhà đầu tư sẽ ưu tiên những nơi có khả năng số hóa cao, cho phép hiển thị theo thời gian thực, thông quan nhanh hơn và luồng hàng hóa ổn định hơn thông qua các hệ thống kết nối.

Đồng thời, yếu tố tốc độ và kết nối quốc tế trực tiếp sẽ ngày càng quan trọng khi Việt Nam chuyển dịch sang các ngành sản xuất giá trị cao như điện tử và công nghệ. Bên cạnh đó, phát triển bền vững, bao gồm vận tải xanh, theo dõi phát thải và tối ưu hóa sử dụng tài sản, đang trở thành tiêu chuẩn cơ bản thay vì chỉ là lợi thế bổ sung.

Cuối cùng, những thị trường thu hút nhiều đầu tư nhất sẽ là những nơi cung cấp được giải pháp đầu-cuối, giảm ma sát giữa nhà sản xuất, người bán và người tiêu dùng, đồng thời nâng cao trải nghiệm khách hàng và khả năng chống chịu dài hạn.

Sự hợp tác với Viettel Post được kỳ vọng sẽ góp phần nâng vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực ra sao?

Hợp tác với Viettel Post đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố năng lực logistics của Việt Nam thông qua tận dụng mạng lưới phủ sóng rộng khắp quốc gia và năng lực vận hành hàng đầu của Viettel Post.

Kết hợp năng lực triển khai nội địa của Viettel Post với tiêu chuẩn vận hành và mạng lưới toàn cầu của FedEx giúp tạo ra chuỗi cung ứng đầu-cuối liền mạch hơn, cải thiện sự phối hợp giữa các khâu từ lấy hàng, thông quan đến giao hàng. Nhờ đó, khách hàng được hưởng lợi từ hiệu quả mạng lưới cao hơn, tính linh hoạt vận hành tốt hơn và chất lượng dịch vụ ổn định hơn trên toàn quốc.

Một ưu tiên quan trọng là tăng cường kết nối cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Thông qua các dịch vụ logistics xuyên biên giới đáng tin cậy và hiệu quả hơn, sự hợp tác này giúp SME tiếp cận thị trường quốc tế tốt hơn, qua đó hỗ trợ Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Xin trân trọng cảm ơn ông!